DA LI ČESTO JEDETE SAMI? Evo šta to može da znači za vaše mentalno zdravlje

Foto: pexels.com/olly

Postoje i prednosti i mane samostalnog obroka kada je u pitanju mentalno zdravlje. Iako ste možda podsvesno usvajali uverenje da je jedenje u samoći znak da ste „čudni“ ili da nemate prijatelje, to nije nužno tačno. Ako večerate sami u tišini, imate priliku da se povežete sa sobom – to može biti trenutak introspekcije i ličnog mira.

Uživanje u sopstvenom društvu tokom ručka ili večere može biti znak snage i samopouzdanja. Međutim, jedenje u samoći koje proizlazi iz izolacije može predstavljati ozbiljan problem mentalnog zdravlja i zahtevati dodatnu podršku i veće društveno angažovanje.

Način života i ishrana starijih ljudi

Istraživači sa Univerziteta Flinders, predvođeni dijetetičarkom i doktorandom Kejtlin Vajman, analizirali su više međunarodnih studija o ishrani i načinu života starijih osoba. Istraživanje je pokazalo da ljudi od 65 do 70 godina koji često jedu sami češće imaju probleme sa ishranom, gube telesnu masu i postaju fizički slabiji u odnosu na one koji obroke dele sa porodicom ili prijateljima.

Psihološki gledano, obrok u samoći može imati dvostruki efekat. On može biti pozitivan – podsticati pažljivost, nezavisnost i samopouzdanje (takozvana samostalno izabrana samoća), ali i negativan, kada signalizira depresiju, stres, usamljenost i loše navike u ishrani.

Ključna razlika leži u nameri: namerno samostalno ručavanje može doneti opuštanje i prostor za razmišljanje, dok jedenje u samoći usled prisilne izolacije često prati povećan stres, manja raznovrsnost hrane i veći rizik od problema mentalnog zdravlja.

Studije pokazuju da su posebno ugrožene mlađe odrasle osobe, muškarci i pripadnici nižih socioekonomskih grupa koji jedu sami iz nužnosti, a ne po izboru.

Prema pregledu 20 studija iz 12 zemalja, koje su obuhvatile više od 80.000 starijih osoba, konzumiranje obroka bez društva često dovodi do smanjenog unosa sveže i nutritivno vredne hrane – voća, povrća, mesa i drugih namirnica bogatih proteinima.

Kakvi su obroci starijih ljudi?

Zbog toga su obroci starijih osoba često jednolični, što dovodi do nedostatka esencijalnih hranljivih materija neophodnih za održavanje mišićne mase, imuniteta i opšte vitalnosti.

Osim kvaliteta ishrane, opada i motivacija za pripremu i konzumiranje zdravih obroka kada nema društva. Mnogi stariji ljudi tada pribegavaju jednostavnim i brzim rešenjima, poput hleba i čaja, instant-obroka ili hrane sa malo ili bez povrća i mesa.

Dugoročna istraživanja pokazuju da su starije osobe koje redovno jedu same izložene većem riziku od nenamernog gubitka telesne mase. Taj gubitak često je praćen smanjenjem mišićne snage, nedostatkom energije i padom fizičke funkcionalnosti, što može dovesti do slabosti, povećanog rizika od padova i smanjene sposobnosti za samostalan život.

Smanjena telesna masa i nedostatak proteina – česti kod samostalne ishrane – posebno su opasni, jer dolazi do slabljenja mišića, pada imuniteta i povećane podložnosti bolestima i infekcijama.

Autori studije ističu da zajednički obroci pružaju više od same ishrane: oni donose društvenu interakciju, osećaj zajedništva i strukturu dana. Sve to pozitivno utiče na apetit, raspoloženje i motivaciju za redovno i kvalitetno jelo.

Zbog toga upozoravaju da bi prehrambene navike starijih osoba trebalo da budu deo redovne primarne zdravstvene zaštite. Lekari i negovatelji trebalo bi da pitaju da li osoba jede sama, koliko često i šta jede, jer to može biti važan pokazatelj nutritivnog i zdravstvenog rizika.

Takođe se preporučuje da zajednice, lokalne samouprave i socijalne službe razvijaju programe zajedničkih obroka u domovima za stare i centrima zajednice, kao i kroz volonterske i komšijske inicijative. Cilj je smanjenje broja ljudi koji redovno jedu sami i unapređenje kvaliteta i raznovrsnosti njihove ishrane.

Ova otkrića menjaju način na koji razmišljamo o ishrani u starijem dobu. Nije dovoljno da neko „samo jede“, važno je kako, šta i sa kim jede, kao i da li ima društveno okruženje koje ga podstiče da vodi računa o svom zdravlju.

Za starije osobe, posebno one koje žive same ili su izgubile partnera, usamljenost za vreme obroka može postati tiha pretnja, ne samo kroz gubitak apetita, već i kroz pad telesne mase, slabljenje mišića i imuniteta i smanjenu vitalnost. Redovni, zajednički obroci mogu biti jednostavno ali moćno sredstvo za očuvanje zdravlja, snage i društvene povezanosti.

(RTS)

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

TEST ZRELOSTI I IZDRŽLJIVOSTI: Pred dva znaka horoskopa je težak period

Od 21. avgusta je počeo period kada emocije, odluke i odnosi ulaze u ozbiljan test zrelosti i izdržljivosti.

„REKLI SMO DA ĆEMO SE RAZIĆI“: Brak Rokvića pred pucanjem

NAKON teškog i kriznog perioda, pjevač se prisetio prelomnog trenutka kada je saznao da će postati otac, ističući da mu se u tom sekundu ostvarila najveća životna želja.

RECEPT ZA POSNU SARMU: Jedna ljetna namirnica umjesto mesa potpuno mijenja ukus

SARMA ima i svoju posnu verziju, a ova je posebno prilagođena ljetnim mjesecima.

PRVI SIMPTOMI MASNE JETRE: Mnogi ovo stanje zanemaruju, a može da krije zdravsteni problem

MNOGI i dalje vjeruju da se masna jetra javlja samo kod ljudi koji piju alkohol, ali stvarnost je drugačija.

JOVANA PAJIĆ OKRENULA NOVI LIST: „Ja živim svoju slobodu u svakom smislu te riječi“

JOVANA Pajić važi za jednu od javnih ličnosti koja bez zadrške govori o životu, ličnim promjenama i svemu što je tokom godina naučila o sebi.

GEORGINA USVOJILA TROJE RONALDOVE DJECE: Poslije vjenčanja odlučila da im i formalno postane majka

NAKON vjenčanja sa Ronaldom, Georgina je i formalno usvojila njegovu djecu.

MUŽ NAŠE PJEVAČICE BIO TRAMPOV VOZAČ: Ona otkrila nepoznate detalje

VOJIN Ivičić, suprug pjevačice Marine Ivković Bozalo i vlasnik njujorške firme za iznajmljivanje luksuznih automobila, godinama je navodno brinuo o transportu jedne od najuticajnijih porodica na svijetu - Donalda Trampa, njegove supruge Melanije i sina Erika.

DANAS SE SLAVI SVETI LAVRENTIJE: Večeras pogledajte u nebo i zamislite želju

SRPSKA pravoslavna crkva i njeni vjernici danas praznuju i sećaju se svetog mučenika i arhiđakona Lavrentija, u narodu veoma poštovanog jer je liječio slijepe.

„JA NJU OBOŽAVAM“: Jelena Karleuša otkrila u kakvom je odnosu sa majkom Duška Tošića

PJEVAČICA Jelena Karleuša i njen bivši suprug, fudbaler Duško Tošić, zakopali su ratne sjekire i sada su u korektnim odnosima zbog svojih nasljednica.

POSNE PLJESKAVICE OD TIKVICA: Recept iz grčke kuhinje

TIKVICE su nezaobilazni dio posnih recepata.