DA LI ČESTO JEDETE SAMI? Evo šta to može da znači za vaše mentalno zdravlje

Foto: pexels.com/olly

Postoje i prednosti i mane samostalnog obroka kada je u pitanju mentalno zdravlje. Iako ste možda podsvesno usvajali uverenje da je jedenje u samoći znak da ste „čudni“ ili da nemate prijatelje, to nije nužno tačno. Ako večerate sami u tišini, imate priliku da se povežete sa sobom – to može biti trenutak introspekcije i ličnog mira.

Uživanje u sopstvenom društvu tokom ručka ili večere može biti znak snage i samopouzdanja. Međutim, jedenje u samoći koje proizlazi iz izolacije može predstavljati ozbiljan problem mentalnog zdravlja i zahtevati dodatnu podršku i veće društveno angažovanje.

Način života i ishrana starijih ljudi

Istraživači sa Univerziteta Flinders, predvođeni dijetetičarkom i doktorandom Kejtlin Vajman, analizirali su više međunarodnih studija o ishrani i načinu života starijih osoba. Istraživanje je pokazalo da ljudi od 65 do 70 godina koji često jedu sami češće imaju probleme sa ishranom, gube telesnu masu i postaju fizički slabiji u odnosu na one koji obroke dele sa porodicom ili prijateljima.

Psihološki gledano, obrok u samoći može imati dvostruki efekat. On može biti pozitivan – podsticati pažljivost, nezavisnost i samopouzdanje (takozvana samostalno izabrana samoća), ali i negativan, kada signalizira depresiju, stres, usamljenost i loše navike u ishrani.

Ključna razlika leži u nameri: namerno samostalno ručavanje može doneti opuštanje i prostor za razmišljanje, dok jedenje u samoći usled prisilne izolacije često prati povećan stres, manja raznovrsnost hrane i veći rizik od problema mentalnog zdravlja.

Studije pokazuju da su posebno ugrožene mlađe odrasle osobe, muškarci i pripadnici nižih socioekonomskih grupa koji jedu sami iz nužnosti, a ne po izboru.

Prema pregledu 20 studija iz 12 zemalja, koje su obuhvatile više od 80.000 starijih osoba, konzumiranje obroka bez društva često dovodi do smanjenog unosa sveže i nutritivno vredne hrane – voća, povrća, mesa i drugih namirnica bogatih proteinima.

Kakvi su obroci starijih ljudi?

Zbog toga su obroci starijih osoba često jednolični, što dovodi do nedostatka esencijalnih hranljivih materija neophodnih za održavanje mišićne mase, imuniteta i opšte vitalnosti.

Osim kvaliteta ishrane, opada i motivacija za pripremu i konzumiranje zdravih obroka kada nema društva. Mnogi stariji ljudi tada pribegavaju jednostavnim i brzim rešenjima, poput hleba i čaja, instant-obroka ili hrane sa malo ili bez povrća i mesa.

Dugoročna istraživanja pokazuju da su starije osobe koje redovno jedu same izložene većem riziku od nenamernog gubitka telesne mase. Taj gubitak često je praćen smanjenjem mišićne snage, nedostatkom energije i padom fizičke funkcionalnosti, što može dovesti do slabosti, povećanog rizika od padova i smanjene sposobnosti za samostalan život.

Smanjena telesna masa i nedostatak proteina – česti kod samostalne ishrane – posebno su opasni, jer dolazi do slabljenja mišića, pada imuniteta i povećane podložnosti bolestima i infekcijama.

Autori studije ističu da zajednički obroci pružaju više od same ishrane: oni donose društvenu interakciju, osećaj zajedništva i strukturu dana. Sve to pozitivno utiče na apetit, raspoloženje i motivaciju za redovno i kvalitetno jelo.

Zbog toga upozoravaju da bi prehrambene navike starijih osoba trebalo da budu deo redovne primarne zdravstvene zaštite. Lekari i negovatelji trebalo bi da pitaju da li osoba jede sama, koliko često i šta jede, jer to može biti važan pokazatelj nutritivnog i zdravstvenog rizika.

Takođe se preporučuje da zajednice, lokalne samouprave i socijalne službe razvijaju programe zajedničkih obroka u domovima za stare i centrima zajednice, kao i kroz volonterske i komšijske inicijative. Cilj je smanjenje broja ljudi koji redovno jedu sami i unapređenje kvaliteta i raznovrsnosti njihove ishrane.

Ova otkrića menjaju način na koji razmišljamo o ishrani u starijem dobu. Nije dovoljno da neko „samo jede“, važno je kako, šta i sa kim jede, kao i da li ima društveno okruženje koje ga podstiče da vodi računa o svom zdravlju.

Za starije osobe, posebno one koje žive same ili su izgubile partnera, usamljenost za vreme obroka može postati tiha pretnja, ne samo kroz gubitak apetita, već i kroz pad telesne mase, slabljenje mišića i imuniteta i smanjenu vitalnost. Redovni, zajednički obroci mogu biti jednostavno ali moćno sredstvo za očuvanje zdravlja, snage i društvene povezanosti.

(RTS)

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

NAJMLAĐI DJED NA NAŠOJ ESTRADI: Pjevač ima 45 godina i čak četvoro unučadi

FOLKER Slobodan Batjarević Cobe, koji se proslavio u muzičkom takmičenju Zvezde Granda, je najmlađi djed na estradi. On ima 45 godina i četvoro unučadi.

SUTRA SLAVIMO DUHOVE: Evo zašto se nosi trava u crkvu i pletu vijenci

SRPSKA pravoslavna crkva /SPC/ sutra proslavlja praznik Silaska Svetog Duha na apostole, koji se slavi pedeseti dan po Vaskrsu.

ODBIJA KOMARCE I KRPELJE: Uz pomoć ove biljke se riješite problema

DOK mnogi i dalje biraju lavandu kao omiljenu biljku za terase i dvorišta, posljednjih godina sve više pažnje privlači jedna biljka koja izgleda jednako raskošno, a ima dodatnu prednost - prirodno odbija komarce i krpelje.

DANAS SU DUHOVSKE ZADUŠNICE: Ova važna narodna vjerovanja i običaji se vezuju za njih

SRPSKA pravoslavna crkva i njeni vjernici danas, 30. maja, obilježavaju jedan od najvažnijih dana posvećenih molitvi za preminule - Ljetnje (Duhovske) zadušnice, ali i spomen na velike ranohrišćanske svetitelje, Svetog apostola Andronika, Svetu Juniju i druge ugodnike Božije.

DNEVNI HOROSKOP ZA SUBOTU, 30. MAJ: Ovnove čeka uvećanje prihoda, Blizanci da se čuvaju u saobraćaju

SAZNAJTE šta vas u subotu, 30. maja, očekuje na poslu, u ljubavi, na zdravstvenom planu, u domu i porodici, kako ćete se slagati sa prijateljima...

NAJODANIJA ŽENA HOROSKOPA: Ona nikada ne okreće leđa i voli najiskrenije na svijetu

ONA nikada ne okreće leđa i voli najiskrenije na svijetu.

NEKADA SU IH NOSILE NAJMOĆNIJE SRPSKE PORODICE: Ako imate jedno od ovih prezimena, u vama teče „plava krv“

KADA danas izgovorite svoje prezime, vjerovatno ne razmišljate o tome koliko daleko u prošlost ono može da vas odvede. Ipak, upravo su prezimena vijekovima bila mnogo više od običnog porodičnog obilježja - ona su čuvala porijeklo, pripadnost, status i sjećanje na pretke čija su imena ostala zapisana u istoriji.

TRIK ISKUSNIH KUVARA: Evo kako da spremite najukusnije meso

NAJSOČNIJE meso ne pravi marinada, već jedan potez pre tiganja.

BRZ I JEDNOSTAVAN RECEPT: Napravite domaći sladoled od jagoda

KADA stignu vreli letnji dani i pijace zamirišu na sveže jagode, domaći sladoled je idealan način da se osvežite.

SLAVIMO VLADIKU VRŠAČKOG TEODORA: Vođa banatskih Srba iz 16. vijeka ostao je upamćen po mnogim vrlinama

VLADIKA vršački Teodor Nestorović, duhovni vođa banatski Srba sa kraja 16. vijeka, u narodnom predanju je zapamćen kao primjeren arhijerej, blage naravi, skroman i pravoslavlju potpuno predan.