MEĐUNARODNI PRAZNIK RADA, 1. MAJ: Simbol borbe za bolji i pravedniji svijet

Foto: Ilustracija

Taj datum svojevrsni je simbol vizije i borbe za bolji položaj rada i uopšte pravedniji sijvet, ali i manifestacija podsećanja na žrtve u toj borbi.

Međunarodni praznik rada obilježava se tog dana u znak sjećanja na 1. maj 1886. godine, kada je u Čikagu više desetina hiljada radnika demonstriralo ulicama, zahtjevajući povoljnije uslove rada, bolji položaj radnika, između ostalog i dosljednu primenu osmočasovnog radnog vremena.

Bili su to tada gotovo revolucionarni zahtjevi i uslijedila je oštra reakcija poslodavaca i vlasti.

Tog dana u Čikagu, 1886. godine, oko 40.000 radnika stupilo je u generalni štrajk, zahtjevajući bolje uslove rada, izražene u paroli „tri osmice“ – po osam sati rada, odmora i slobodnog vremena. Organizatori su prethodno predočili realne probleme i ispostavili neposredne zahtjeve poslodavcima.

Protest na koji je odgovoreno represijom i brutalnom reakcijom vlasti i poslodavaca, a što je dovelo do niza žrtava, prihvaćen je kao simbol borbe za prava rada i obespravljenih uopšte.

Te 1886, u Čikagu, protesti su započeli 1. maja, a do najoštrijih sukoba s policijom došlo je narednih dana, posebno 4. i 5. maja, kada su se sukobi proširili i van Čikaga.

Policija je intervencijom nastojala da razbije protestne skupove i dovede do podjele demonstranata, što se završilo ozbiljnim sukobima u kojima je bilo žrtava među štrajkačima, ali i među pripadnicima policije.

U sukobima s policijom ubijeno je tada najmanje šest i ranjeno oko 50 radnika, a veliki broj je uhapšen. Više radničkih vođa osuđeno je kasnije na smrt, a trojica na robiju.

U znak sjećanja na velike manifestacije obespravljenih, i njihovu odlučnu borbu, s nizom žrtava, na Osnivačkom kongresu Druge internacionale 1889. godine, održanom o 100. godišnjici pada Bastilje, 14. jula, odlučeno je da se 1. maj nadalje širom svieta obeležava kao međunarodni praznik rada sa masovnim skupovima, demonstracijama i prigodnim manifestacijama, u znak sjećanja i opomene.

Na Drugom kongresu 1891. godine 1. maj je i formalno proglašen za Međunarodni praznik rada. Trebalo je da to bude opšta manifestacija solidarnosti radnika u borbi protiv svih vidova nepravde i eksploatacije.

Postupno, kako su sindikalni i radnički pokreti jačali, tokom posljednjih godina 19. vijeka i prvih decenija 20. vijeka, 1. maj je sve masovnije prihvatan i obilježavan, vrlo često i širokim protestnim manifestacijama.

Posljednjih decenija, usljed sve upadljivije raslojenosti i urušavanja prava radnika, prvomajski protesti širom svijeta ponovo dobijaju vidove oštrijih protestnih okupljanja.

(Tanjug)

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

RADNICI NOVE ŽELJEZARE ZENICA POČELI SVAKODNEVNE PROTESTE: Zahtjevi za isplaćivanje otpremnina upućeni Vladi FBiH

ISPRED upravne zgrade Nove željezare Zenica danas počinju svakodnevni protesti Sindikata u terminu od 13 do 16 lasova, zbog neisplaćivanja otpremnina za 80 penzioniranih radnika, regresa za zaposlene, ali i činjenice da vrijeme curi, a najavljene sjednice Parlamenta FBiH i vladinog zakona o preuzimanju Željezare još nema.

NOVA FAZA RADOVA NA AUTOPUTU BANJALUKA-PRIJEDOR: Minić i Stevanović obišli gradilište u Ivanjskoj (FOTO)

PREDSJEDNIK Vlade Republike Srpske Savo Minić i ministar saobraćaja i veza Zoran Stevanović sastali su se danas u Banjaluci sa predstavnicima kineskog koncesionara "Šandong", koji je izvođač radova na auto-putu Banjaluka – Prijedor, koji je u izgradnji.

ELEKTROKRAJINA ULOŽILA 70.000 KM ZA REKONSTRUKCIJU DALEKOVODA: Stabilnija struja za domaćinstva na području Banjaluke i Laktaša (FOTO)

UKUPNO 1.600 stanovnika banjalučkih naselja Tunjice, Ramići, Barlovci i dio Kuljana, te laktaška sela Bukovica i Jablan, od sada će imati pouzdanije napajanje električnom energijom nakon završene rekonstrukcije dijela lokalnog srednjenaponskog dalekovoda, u šta je uloženo oko 70.000 KM, saopšteno je iz "Elektrokrajine".

PORASTAO NATALITET U ZVORNIKU: U maju rođene 44 bebe

U porodilištu zvorničke Bolnice u maju su rođene 44 bebe, po 22 djevojčice i dječaka, saopšteno je danas iz ove zdravstvene ustanove.

MINISTARSTVO DALO ULTIMATUM STANIVUKOVIĆU: Traže da se poništi odluka o parkinzima u roku od mjesec dana

MINISTARSTO uprave i lokalne samouprave Republike Srpske zatražilo je zvanično od gradonačelnika Banjaluke Draška Stanivukovića da poništi Odluku o parkinzima u gradu, nakon što je utvrđeno da je ovaj akt donesen mimo zakonskih procedura i bez neophodne saglasnosti Skupštine grada.

ČUDO U HRAMU SVETOG SAVE: Skoro pola miliona ljudi se poklonilo Bogorodičinom pojasu (VIDEO)

OD Spasovdana do juče Čudesnom pojasu presvete bogorodice u Hramu Svetog Save se poklonilo 478.000 vjernika, saopštila je Srpska pravoslavna crkva (SPC), dodajući da Uprava Hrama o tome vodi tačnu evidenciju.

ZABRINJAVAJUĆI REZULTATI: Pronađena opasna bakterija u sladoledima u Sarajevu

U Sarajevu su inspektori za hranu u maju kontolisali 65 uzoraka sladoleda od kojih 22 ili 33,85 odsto nije bilo bilo u skladu sa važećim propisima, jer su u njima pronađene povišene vrijednosti enterobakterija.

„ŽELIM JOJ SVU SREĆU OVOG SVIJETA“: Dodik čestitao punoljetstvo unuci (FOTO)

PREDSJEDNIK SNSD-a Milorad Dodik čestitao je sinoć punoljetstvo unuci Isidori i podijelio fotografiju na Iksu.

BANJALUKA ISPRED REGIONA: Evo kako izgleda četvorodnevna radna sedmica u praksi

EVROPA testira model četvorodnevne radne nedjelje. Najveći svjetski pilot-projekat sproveden je u Velikoj Britaniji u 61 kompaniji. Nakon šestomjesečnog testa čak 92 odsto kompanija odlučilo je da zadrži ovaj model. Zaposleni su prijavili smanjen osjećaj sagorijevanja, manje stresa i poboljšanje fizičkog zdravlja.

VLADA SRPSKE IZDVAJA ČETIRI MILIONA KM: Riješen problem produženog boravka za 800 učenika u Banjaluci

BANJALUČKI mališani, tačnije, njih 800, uskoro će dobiti priliku da vrijeme nakon nastave provodi u produženom boravku, nakon što je Vlada Republike Srpske obezbijedila 4 miliona KM za proširenje prostornih kapaciteta.