RASTE BROJ ZAHTJEVA ZA INVALIDSKU PENZIJU U SRPSKOJ: Maligne bolesti najčešći uzrok gubitka radne sposobnosti

U okviru Fonda za penzijsko i invalidsko osiguranje Republike Srpske, postoji organizaciona jedinica organa vještačenja na tri nivoa. Organ vještačenja čine Odjeljenje za ocjenu radne sposobnosti u prvom stepenu, Odjeljenje za ocjenu radne sposobnosti u drugom stepenu i Odjeljenje za reviziju nalaza, ocjene i mišljenja prvostepenog i drugostepenog organa vještačenja. Organizaciona struktura je ustanovljena od 2012. godine, sa ciljem smanjenjagrešaka i nepravilnosti prilikom ocjene radne sposobnosti.

Cilj jeste da je svako odjeljenje nezavisno u radu, a nakon same ocjene podliježe kontroli sa razlogom otklanjanja uočenih nedostataka.

Nastanak invalidnosti odnosno gubitak radne sposobnosti, ljekari vještaci Fonda su utvrdili kod 1.703 slučaja ili 26,46% od ukupnog broja vještačenja, od čega je 1.190 ili 69,88% u domaćem, i 513 odnosno 30,12% u ino osiguranju.

Gubitak radne sposobnosti kao posljedica bolesti u 2024. godini najčešće se pojavljivao kod:

malignih bolesti, sa 384 slučaja ili 22,55%,

kardiovaskularnih bolesti, sa 356 slučajeva ili 20,91%,

duševnih bolesti, sa 280 slučajeva ili 16,44%,

bolesti mišićno-koštanog sistema i vezivnog tkiva, sa 183 slučaja ili 10,75%,

bolesti nervnog sistema, sa 169 slučajeva ili 9,93%.

Maligne bolesti zajedno sa kardiovaskularnim i duševnim oboljenjima čine čak 59,90% uzroka nastanka invalidnosti, odnosno gubitka radne sposobnosti, što predstavlja izuzetno visok procenat.

Dok su u većini država regiona i u Evropi kardiovaskularne bolesti najčešći uzrok gubitka radne sposobnosti, u Republici Srpskoj već više od deceniju maligne bolesti zauzimaju vodeće mjesto. Do 2012. godine kardiovaskularna oboljenja su bila najzastupljeniji uzrok invalidnosti, ali su ih maligna oboljenja u proteklom periodu nadmašila i zadržala primat.

Posmatrano kroz duži vremenski period, uočava seblag trend smanjenja broja slučajeva oboljelih od malignih bolesti. Tako je 2013. godine registrovano 449 slučajeva, 2023. godine 397, a u 2024. godini 384 slučaja malignih oboljenja. Iako je riječ o blagom padu, maligne bolesti i dalje ostaju najčešći uzrok gubitka radne sposobnosti u Republici Srpskoj.

Zapaža se i to da je gubitak radne sposobnosti kao posljedica povrede na radu u 2024. godini nastao u 124 slučaja ili 7,28%.

Organizaciona struktura, koja uključuje odjeljenja različitih nivoa vještačenja, omogućava objektivnu i preciznu provjeru, što ne daje prostor za nepravilnosti u radu. Nastavak takvog pristupa, uz naglasak na prevenciji oboljenja i povreda na radu, predstavlja ključni korak ka očuvanju radne sposobnosti osiguranika u daljem unapređenju sistema penzijskog i invalidskog osiguranja Republike Srpske.

(Agenncije/ATV)