POZNAT DATUM: Tramp i Putin će se uskoro susresti na Aljasci

Foto: EPA

Pojedini analitičari tvrde da je izbor Aljaske simboličan potez sa ciljem da se ponizi Moskva, dok drugi smatraju da je riječ o poruci pomirenja i mogućem obnovljanju odnosa između dvije supersile.

Istorijska pozadina: od ruskog otkrića do američke kupovine

Aljasku je 1741. godine otkrio ruski istraživač Vitus Bering, a Rusi su ubrzo stavili teritoriju pod svoju upravu. Prvo stalno naselje izgradili su 1783. godine na ostrvu Kodijak. Međutim, poslije Krimskog rata Rusija se našla u teškoj finansijskoj i spoljnopolitičkoj situaciji. Kao jedno od rješenja predložena je prodaja „daleke, nepristupačne i ne mnogo korisne“ Aljaske Sjedinjenim Američkim Državama.

U Sankt Peterburgu je 16. decembra 1866. održan sastanak na kome su prisustvovali car Aleksandar II, veliki knez Konstantin Nikolajevič, ministri finansija i mornarice, kao i ruski izaslanik u Vašingtonu, baron Eduard fon Stekl. Svi su odobrili ideju prodaje uz uslov Ministarstva finansija da cijena ne smije biti manja od 5 miliona zlatnih dolara.

Sporazum o prodaji Aljaske potpisan je 30. marta 1867. godine u Vašingtonu. Teritorija površine 1.519.000 km² prodata je za 7,2 miliona dolara u zlatu, što je iznosilo svega 4,74 dolara po kvadratnom kilometru. Zanimljivo je da je tadašnja američka javnost kupovinu smatrala „Sjuardovom ludorijom“, vjerujući da je riječ o nepotrebnom trošku, posebno jer je Građanski rat u SAD završen samo dvije godine ranije.

Aljaska je 1884. dobila status okruga, 1912. postala zvanična teritorija SAD, a 1959. godine i 49. savezna država.

Vojno prisustvo SAD na Aljasci

Američka vojska prisutna je na Aljasci još od 1867. godine, kada je četa F Devetog pješadijskog puka (oko 250 vojnika) poslana iz San Franciska u Sitku radi upravljanja novostečenom teritorijom. Četa je stigla 10. oktobra 1867. i učestvovala u ceremoniji prenosa suvereniteta sa Rusije na SAD.

U to vrijeme Sitka, tadašnji Novoarhangelsk, bila je sjedište Rusko-američke kompanije pod pokroviteljstvom ruskog cara. Grad je bio smješten na ostrvu Baranov, dok današnji Enkoridž tada još nije postojao.

Za razliku od drugih gradova južno od planinskog vijenca Bruks, Enkoridž nikada nije bio centar ribarstva ili rudarstva. Okolno zemljište je neplodno, bez značajnih mineralnih resursa, a grad je nastao isključivo zbog željeznice.

Mjesto budućeg Enkoridža izabrano je 1914. godine za željezničko čvorište. Izgradnja je trajala od 1915. do 1923. godine, a naselje koje je nastalo oko gradilišta, poznato kao Ship Creek, preraslo je 1920. u zvanični Enkoridž.

Simbolika mjesta susreta

Izbor Enkoridža za mesto sastanka Putina i Trampa može imati višeslojnu simboliku. U vrijeme prodaje Aljaske, Rusija i SAD imali su izuzetno dobre odnose — Moskva je tokom američkog Građanskog rata podržavala Uniju (sjeverne države).

Zbog toga je moguće da je Aljaska izabrana ne samo zbog geografske pogodnosti, već i kao simbol obnove odnosa dvije svjetske sile. Dok pojedini posmatraju izbor kao provokaciju, drugi u njemu vide šansu za istorijski preokret i postizanje dogovora koji bi mogao trajno da promijeni geopolitičku sliku svijeta.

(Oružjeonlajn)

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

PALA NADSTREŠNICA OD 40 METARA U NJEMAČKOJ: Ljudi bježali u panici (VIDEO)

BETONSKA nadstrešnica od 40 metara srušila se na šetalište na njemačkom ostrvu Silt, prenio je Bild.

PUKLA BRUKA U CRNOJ GORI: Rasplamsale se optužbe oko formiranja vladajuće većine

LIDER DNP-a Milan Knežević poručio je na današnjem "premijerskom satu" da se pomalo osjeća kao siroče iz Andersenovih bajki, jer su, zahvaljujući premijeru Milojku Spajiću, u DNP-u došli do saznanja da je prošle nedjelje nuđena koncentraciona vlada u kojoj bi bili svi osim partije koju predvodi.

PRVI PUT U HRVATSKOJ: Pojavila se štetočina koja uništava oko 400 biljnih vrsta

U Park-šumi Maksimir 23. januara 2026. godine prvi je put u Hrvatskoj potvrđen nalaz karantinskog štetnog organizma Popillia japonica Newman poznatijeg kao japanski pivac, saopšteno je iz Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i ribarstva Hrvatske.

„EVROPA NIJE ČEKAONICA ZA SVIJET“: Orban zagrmio zbog masovnih migracija

CILJ inicijative "Sačuvajmo Evropu" je da se Brisel podsjeti da Evropa nije čekaonica svijeta, nego dom svih onih koji žive na Starom kontinentu, poručio je bivši premijer Mađarske Viktor Orban.

PRIMORAVALI MLADE ŽENE DA SE SNIMAJU ZA „ONLI FENS“: Četiri osobe u Češkoj optužene za sajber trgovinu ljudima

ČEŠKA policija saopštila je da je optužila četiri osobe i jedno neimenovano pravno lice za primoravanje mladih žena da snimaju erotski sadržaj za naloge na veb-sajtu "Onli fens" i društvenim mrežama.

MASAKR U SAD: Ubio šest članova svoje porodice, pa digao ruku na sebe

NAORUŽANI napadač ubio je šest članova svoje porodice, a zatim oduzeo sebi život u pucnjavi u gradu Muskatine u Ajovi, saopštila je američka policija.

TRESLO SE PREKO 6 STEPENI PO RIHTERU: Jak zemljotres pogodio Italiju

Zemljotres magnitude 6,1 stepen po Rihterovoj skali pogodio je obalu južne Italije u ranim jutarnjim časovima, saopštio je Njemački istraživački centar za geonauke /GFZ/.

PROPALI MIROVNI PREGOVORI: Iran u potpunosti prekinuo komunikaciju sa SAD

IRANSKI pregovarački tim obustavlja razmenu poruka sa SAD preko proksija zbog izraelskih napada u Libanu, javila je poluslužbena iranska novinska agencija Tasnim.

„ŽELIMO DA ZAUSTAVIMO OVAJ RAT“ Zelenski spreman na sastanak sa Putinom

UKRAJINSKI predsjednik Volodimir Zelenski rekao je da je spreman da se sastane sa ruskim kolegom Vladimirom Putinom.

VAŽNA PROMJENA: Grčka uvodi novi režim rada na Evzoniju

ALEKSANDAR Seničić, direktor Nacionalne asocijacije turističkih agencija Srbije (Juta) , izjavio je danas da su od grčkih vlasti dobili uvjerenja da će biti uspostavljena nova organizacija rada na graničnom prelazu Evzoni, između Sjeverne Makedonije i Grčke, zbog primijene sistema za evidenciju ulazaka i izlazaka iz Šengen zone (EES) i velikih gužvi koje nastaju zbog toga.