KOMPLIKOVAN POLITIČKI SISTEM: Na ovaj način se računaju mandati u BiH

Foto: Tanjug

Za razliku od opštih izbora, na lokalnim izborima nema kompenzacionih mandata, ali u nekim zajednicama ima nacionalnih manjina.

Tim nacionalnim manjinama, zavisno od lokalne zajednice do lokalne zajednice, zagarantovano je jedno mjesto, a to se bliže uređuje statutom opštine, s tim da moraju ispuniti i uslov da je zastupljenost te nacionalne manjine više od tri odsto prema zadnjem popisu stanovništva.

Dakle, kako se, ako izuzmemo nacionalne manjine, računaju mandati u BiH?

Glavno pravilo jeste da u preračunavanje mandata ulaze samo one stranke koje su prešle cenzus, a koji u Bosni i Hercegovini iznosi tri odsto.

Bosna i Hercegovina je za izračunavanje mandata prihvatila Sainte-Lague metod, koji kaže da se mandati računaju tako da se ukupan broj glasova koje je osvojila jedna partija dijeli sa jedan, pa sa brojem tri, pet, sedam, devet, 11 i tako sve dok se ne podjele svi mandati iz neke lokalne zajednice (ovo važi samo za lokalne izbore, na opštim izborima računaju se mandati iz izborne jedinice).

Primjera radi, uzmimo lokalnu zajednicu u kojoj je bilo 9.000 važećih glasova, a ta lokalna zajednica ima 11 mandata. Stranka A osvojila je 3.000 glasova, stranka B 2.500 glasova, stranka C 1.500 glasova, stranka D 1.000 glasova, stranka E 500 glasova i stranka F 100 glasova. S obzirom na to da je cenzus tri odsto, u raspodjelu mandata ulaze samo stranke koje su osvojile više od 270 glasova, što znači da stranka F odmah otpada, odnosno ne može da dobije nijedan mandat.

Dalje, mandati se dijele među strankama A, B, C, D i E i to dijeljenjem njihovog rezultata sa brojevima jedan, tri, pet, sedam itd., nakon čega se dobijeni količnici poredaju od većeg ka manjem i to u rasponu od jedan do 11, zbog toga što u toj lokalnoj zajednici ima 11 mandata. Kako to izgleda kada se podijeli, pogledajte u tabeli ispod.

Stranke X:1 X:3 X:5 X:7 X:9
Broj glasova
A 3.000 3.000 * 1,000 * 600 * 428,5 * 333,3

B 2.500 2.500 * 833,3 * 500 * 357,1 277,7

C 1.500 1.500 * 500 * 300 214.2 166,6

D 1.000 1.000 * 333.3 200 142,8

E 500 500 * 166,6 100

Kao što smo već naveli, sada, kada je podijeljen broj glasova sa brojevima tri, pet, sedam, devet itd., dobijene količnike, kao što smo rekli, redamo od jedan do 11 (broj mandata), a kada se to uradi, dođemo do toga da je stranka A osvojila četiri mandata, stranka B tri, stranka C dva, stranka D jedan i stranka E takođe jedan (označeno zvjezdicama).

U suštini, ovako se računaju mandati za lokalne izbore, dok je za opšte izbore i kod mandata Narodne skupštine Republike Srpske situacija dosta komplikovanija i to zbog toga što, osim direktnih mandata (63), postoje i oni kompenzacioni (20), koji se računaju na isti način, ali sa ukupnim brojem glasova stranaka koje su prešle cenzus od tri odsto na nivou entiteta, pišu Nezavisne.

Osim toga, tu je i obaveza da u Narodnoj skupštini moraju biti zastupljeni i konstitutivni narodi, što dodatno komplikuje računanje.

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

CIK BiH: U potpunosti potvrđeni rezultati lokalnih izbora

CENTRALNA izborna komisija (CIK) BiH usvojila je danas dopunsku Odluku o potvrđivanju i objavljivanju rezultata Lokalnih izbora održanih ove godine u BiH.

CIK BiH: Jelić umjesto Žunića u Narodnoj skupštini

POSLANIKE SNSD-a u Narodnoj skupštini Republike Srpske Igora Žunića i Strahinju Baševića, koji su na oktobarskim lokalnim izborima izabrani za gradonačelnika Dervente, odnosno načelnika opštine Sokoca, u poslaničkim klupama zamijeniće Petar Jelić i Nataša Kulašinac, odlučila je danas Centralna izborna komisija (CIK) BiH.

STEČENI USLOVI: Uručenje Uvjerenja o dodjeli mandata izabranim gradonačelnicima i načelnicima

NAKON što je Centralna izborna komisija BiH 5. novembra 2024. godine potvrdila rezultate Lokalnih izbora 2024. godine i nakon što su ti rezultati objavljeni u Službenom glasniku BiH, stekli su se uslovi za uručenje Uvjerenja o dodjeli mandata novoizabranim gradonačelnicima/načelnicima, saopšteno je iz CIK-a BiH.

DRAMA OKO REZULTATA IZBORA U BOSANSKOM PETROVCU: SNSD se ne miri sa odlukom CIK-a

APELACIONO odjeljenje Suda BiH danas je zaprimilo dvije žalbe političkog subjekta SNSD protiv odluke Centralne izborne komisije u vezi sa izborima za načelnika opštine Bosanski Petrovac, rečeno je Srni iz Suda.

CIK: Emir Muratović novi načelnik Jablanice

NOVI načelnik Jablanice biće kandidat SDA Emir Muratović, koji je osvojio 3.217 glasova, odnosno 60,12 odsto, saopšteno je iz Centralne izborne komisije BiH (CIK/ nakon obrađenih 95 odsto biračkih mjesta.

OSTALO JOŠ SAMO JEDNO BIRALIŠTE ZA PREBROJATI: CIK BiH objavio preliminarne rezultate izbora za načelnika Jablanice

CENTRALNA izborna komisija BiH objavila je preliminarne rezultate izbora za načelnika Jablanice.

SDA PROGLASILA POBJEDU: Emir Muratović je novi načelnik Jablanice

SDA Jablanica proglasila je pobjedu svog kandidata za načelnika Emira Muratovića protiv protivkandidata Damira Šabanovića (SDP).

ZATVORENA BIRALIŠTA: Danas održani lokalni izbori u Jablanici

ZATVORENA su birališta u opštini Jablanici gdje su danas održani lokalni izbori.

SUD ODLUČUJE O REZULTATIMA IZBORA: Bura u Bosanskom Petrovcu nakon ponovnog brojanja glasova

LOKALNI izbori u Bosanskom Petrovcu izazvali su političku buru nakon što je, prema preliminarnim rezultatima, za načelnika izabrana Bobana Velaga Lipić (SNSD) s jednim glasom prednosti nad Mahmutom Jukićem (SDA).

SLAB ODZIV LJUDI: U Jablanici do 9 sati izlaznost 9 odsto

PO informacijama iz Opštinske izborne komisije Jablanica su saopštili da je izlaznost birača do devet sati bila devet odsto.