DOMAĆE JE NAJBOLJE: Kalenderovački sir na listi nematerijalnog kulturnog nasljeđa Srpske

Foto: Printskrin/ Jutjub TVK3

Saglasnost Muzeju Republike Srpske da na listu uvrsti ovo gastronomsko dobro Dervente dalo je u aprilu ove godine Ministarstvo prosvjete i kulture uz obrazloženje da ovaj sir spada u autohtone prehrambene proizvode  u Republici Srpskoj i BiH, te da njegova višedecenijska proizvodnja u kontinuitetu traje do današnjih dana.

Prijedlog da kalenderovački sir bude uvršten na listu podnijeli su u oktobru prošle godine Istraživački centar “Iskon”, Turistička organizacija grada Derventa i Muzej grada Doboja. Svi podaci o nastanku, sastavu, postupku izrade i istorijatu proizvodnje ovog sira nalaze se u knjizi “Kalenderovački masni sir”, koja je kao glavni dokument priložena uz prijedlog.

Knjiga je nastala kao rezultat istraživanja kalenderovačkog sira koje je obavio magistar geografije Damir Kljajić, te kroz projekat “Štampanje publikacija ‘Kalenderovački masni sir’“ koji je sproveo “Iskon” uz podršku Evropske unije.

Kljajić naglašava da je ovom odlukom dodatno istaknuta važnost kalenderovačkog masnog sira kao kulturnog dobra, što će doprinijeti očuvanju i promociji lokalne gastronomske tradicije.

– Ovaj sir nije samo običan proizvod već nosilac identiteta i priče o lokalnom načinu života, o tradicionalnim metodama proizvodnje. Uvrštavanje ovog sira na listu nematerijalnog kulturnog nasljeđa znači priznanje vrijednosti i autentičnosti proizvoda koji je od suštinskog značaja za lokalnu zajednicu. Na ovaj način biće podstaknuto održavanje tradicionalnih metoda proizvodnje, čime se štiti kulturna baština  – naglasio je Kljajić.

Odluka da kalenderovački masni sir bude uvršten na listu nematerijalnog kulturnog nasljeđa Republike Srpske, kaže direktorica Turističke organizacije grada Derventa Biljana Teofilović, predstavlja značajan korak u unapređenju i očuvanju bogate gastronomske tradicije derventskog kraja.

– Kalenderovački sir jedan je od najbitnijih detalja u našoj gastro ponudi i već smo prepoznatljivi po njemu, a ovim će, nadamo se, biti podstaknuto povećanje proizvodnje – istakla je ona za “Glas Srpske”.

Naglašava da je u narednom periodu u planu i brendiranje ovog sira, kao ključni postupak u valorizaciji i zaštiti ovog autentičnog gastronomskog proizvoda.

– To bi, prije svega, otvorilo nova tržišta za lokalne proizvođače i povećalo prodaju sira. Uz to, prepoznatljivost brenda može privući turiste i ljubitelje gastronomije koji žele isprobati autentične lokalne specijalitete – istakla je Teofilovićeva.

Ovaj masni, kravlji sir nosi naziv po derventskom selu Srpski (Gornji) Kalenderovci, gdje je 1952. godine u Zemljoradničkoj zadruzi počela njegova proizvodnja. Kasnije se proizvodnja proširila u domaćinstva u Kalenderovcima, ali i okolnim selima, a održana je do danas. Nažalost, dok ih je prije samo desetak godina bilo na desetine, danas se gotovo na prste mogu prebrojati domaćinstva koja se bave ovim poslom iako je potražnja  i dalje velika.

Sir je specifičnog, kockastog oblika jer se na sušenje stavlja u kalup od lipovih daščica, najčešće veličine 13X13X7 centimetara. Za jedan sir težine od jednog do 1,3 kilograma potrebno je od osam do deset litara mlijeka.

LISTA

Listu nematerijalnog kulturnog nasljeđa Srpske formirali su  stručnjaci Muzeja Republike Srpske, predstavnici nevladinih organizacija, lokalnih zajednica, te pojedinci, podsjetio je nedavno muzejski savjetnik – etnolog Vladimir Đukanović.

Formiranje liste počelo je 2011. godine, kada je imala sedam elemenata, dok ih danas ima 35. Posljednji put je, naglasio je Đukanović, proširena u aprilu ove godine sa još sedam elemenata, među kojima je i kalenderovački masni sir.

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

CIK NAJAVLJUJE PROMJENE: Kako će izgledati glasanje na predstojećim izborima

O tome kako glasati na predstojećim opštim izborima ne znamo skoro ništa, a malo ko zna i kako će biti provedeni? Izgled glasačkog listića CIK još nije zvanično predstavio, a zasad iznose samo polovične informacije na osnovu kojih je samo jasno da će izazvati duge redove na biralištima i zbunjenost birača. Sve manje vremena za njihovu edukaciju, ali i opštinskih i gradskih izbornih komisija.

PACIJENTKINJA IZ PRIJEDORA HITNO PREBAČENA U BEOGRAD: Čeka je transplantacija bubrega

PRIPADNICI Uprave za vazduhoplovstvo Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srpske večeras (26. jul) su uspješno izvršili vazdušni medicinski transport pacijentkinje iz Univerzitetskog kliničkog centra Republike Srpske u Banjaluci do Beograda.

OVO SU KLJUČNI USLOVI ZA ODLAZAK U PENZIJU: Evo ko i kada može da se penzioniše

PRAVO na penziju u Republici Srpskoj uređeno je Zakonom o penzijskom i invalidskom osiguranju, kojim su propisani uslovi za ostvarivanje starosne, invalidske i porodične penzije.

MLADOŽENJE U SRPSKOJ UZIMAJU ŽENINO PREZIME: Evo koliko ih ukupno ima

NA koliko ste svadbi u životu bili? I koliko ste puta čuli grohotan mijeh svatova, kada matičar upita mladoženju, da li će zadržati svoje prezime ili uzeti ženino?

PRVO VRUĆINE, A ONDA NEPOGODE: Evo kakvo su vrijeme za sutra meteorolozi najavili

U Republici Srpskoj i Federaciji BiH /FBiH/ sutra se očekuje toplo vrijeme uz jače naoblačenje koje će lokalno usloviti prolaznu kišu i pljuskove sa grmljavinom.

VATRA SE PRIBLIŽILA KUĆAMA: Požar izbio u trebinjskom naselju Zasad (VIDEO)

U trebinjskom naselju Zasad izbio je požar, a vatra se približila kućama, javlja reporter ATV-a.

„DAĆE BOG DA IZDRŽI“: Oglasio se sin Ratka Mladića i otkrio u kakvom je stanju general

SIN generala Ratka Mladića, Darko Mladić rekao je da se juče čuo i vidio sa svojim ocem i da je „malo stabilniji“ sada, te da će mu u ponedjeljak prenijeti sve što se dešavalo u Kalinoviku i na Gvoznu što će ga sigurno obradovati.

JEZIV PRIZOR KOD TREBINJA: Uginule kokoške bačene pored puta, slučaj prijavljen policiji (VIDEO)

UGINULE kokoške nesavjesno su bačene uz put između sela Duži i Taleža kod Trebinja. Nakon prijave mještana, reagovale nadležnim komunalnim i inspekcijskim službama počelo je uklanjanje uginulih životinja, na bezbjedan način.

MAJKA SVAKOG DANA NA RUKAMA NOSI BOLESNU KĆERKU NA 4. SPRAT: Stanivuković obećao novi dom prilagođen djevojčici (FOTO)

GRADONAČELNIK Banjaluke Draško Stanivuković posjetio je Ivanu Đurić, djevojčicu sa invliditetom iz Doboja i njeju požrtvovanu majku Mirelu Stjepanović, koja svakog dana na rukama nosi kćerku na 4. sprat, kako bi Ivana pohađala školu i družila se s vršnjacima.

„TAKVI LJUDI SU SNAGA REPUBLIKE SRPSKE“: Dodik posjetio Srbac i čestitao prijatelju 77. rođendan (FOTO)

PREDSJEDNIK SNSD-a Milorad Dodik istakao je da Republika Srpska živi kroz prijateljstva, zajedništvo i poštovanje prema svojim ljudima.