RATARI U DILEMI: Da li je kasno sada posijati pšenicu?

Foto: Grad Bijeljina

Ipak se licitira sa time koliko smo ove godine manje posijali pšenice i teško je to sada procijeniti. Smatra se da je zasijano 30 odsto, ali ima procjene da je zasijano i više – 50 odsto, od predviđenih površina. Ono što je sigurno je da se ova žitarica sije znatno manje, jer definitivno tu nema računice ukoliko cijena u žetvi bude niska.

Generalno, što naši poljoprivrednici treba da znaju koji su uslovi koji su potrebni za preostalu sjetvu ozime pšenice.

Od bubrenja do ukorjenjavanja

Klijanje pšenice počinje na minimalnim temperaturama od jedan do sva stepena, a nicanje na optimalnim temperaturama od 12 do 15 stepeni.

Pri optimalnim temperaturama i vlage zrno za dva do tri dana nabubri i spremno je za klijanje. Sa kasnijom sjetvom se vrijeme od sjetve do nicanja produžava. Pri povoljnim uslovima nicanja, nastupa šest do osam dana poslije sjetve. Međutim, ako srednje dnevne temperature padnu ispod 6 stepeni, nicanje nastupa tek u proljeće.

Pšenica prolazi jarovizaciju (proces koji omogućava prelazak iz vegetativnog u generativni stadijum) na nižoj temperaturi (0-10 stepeni, u trajanju 30 – 35 dana, dok jara pšenica prolazi jarovizaciju na višoj temperaturi (10 – 15 stepeni) za sedam do 12 dana.

U prvoj fenofazi (klijanje – nicanje), pored jarovizacije, pšenica prolazi „kaljenje“ (proces postepenog privikavanja na niske temperature) pri dnevnim temperaturama od pet do 10 stepeni i noćnim do -2 stepena, što je veoma bitno.

Bokorenje i ukorjenjavanje pšenice je u jesen i s proljeća na temperaturi iznad četiri do 5 stepeni. Bokorenje počinje u periodu podfenofaze tri stalna lista, otprilike 15 dana poslije nicanja. S obzirom na navedeno, pšenica zasijana u novembru ispuniće ove uslove u pogledu klijanja, nicanja, jarovizacije i kaljenja, kao i bokorenja, gdje treba ući u zimu sa minimalno tri lista.

Sjeme je važno

Još jedna napomena. Za sjetvu treba koristiti sortno deklarisano sjeme ili sjeme koje potiče iz prve sjemenske reprodukcije. Klijavost sjemena pšenice prve semenske klase treba da je iznad 95 odsto, a sjemena druge klase iznad 90 odsto, o čemu ratari moraju voditi računa. Treba koristiti što krupnije sjeme jer, između ostalog, ono utiče na klijanje, nicanje i bokorenje pšenice.

Kod nas se koristi sjeme najčešće hemijski dezinfikovano upotrebom hemijskih fungicida, rijetko termičkom obradom i slično.
Sada sijati prvo rane, pa srednje sorte

Naši farmeri treba da znaju da sjetva u povoljnim uslovima sredine može se produžiti do polovine novembra (širi uslovno optimalni rok), čak i kasnije zavisno od vremenskih prilika u novembru mjesecu.

Optimalan rok za setvu pšenice relativno dugo traje i, ukoliko je zemljište spremljeno, treba je otpočeti sortama koje povoljnije reaguju na raniji rok. U kasnijem roku treba sijati one sorte koje nisu toliko osjetljive na vrijeme sjetve. U novembarskim prilikama, sijati prvo rane i srednje rane sorte pšenice.

U pojedinim godinama, kao što je ova novembarska sjetva povoljno deluje na pojavu patogenih gljiva pšenice, kao što je Fusarium spp., te je zato obavezna dezinfekcija sjemena prije sjetve sistemični fungicidima, kada se seme seje iz ambara, gdje se koristi sjeme prve semenske reprodukcije.

Međutim, jako je bitno da ukoliko sjetva kasni i pšenica se seje van uslovno optimalnog roka, količinu sjemena treba povećati za onoliko procenta koliko iznosi zakašnjenje (približno za 0,5 odsto na dan zakašnjenja). Međutim, pri lošijoj predsjetvenoj pripremi zemljišta, količinu sjemena treba povećati i za 10 odsto.

Jesenje mjere njege su valjanje glatkim valjcima ako je sjetveni sloj poslije sjetve isušen. U našim uslovima u novembru mnogo je bitnija mjera brananje lakim branama, ukoliko se posle pljuskova na površini stvori „pokorica“, koja bi sprečavala ujednačeno nicanje biljaka.
Kako se boriti protiv glodara?

Glodari – poljski miševi, tekunice, voluharice, hrčci i slijepo kuče suzbijaju se upotrebom preparata rodenticida, a najefikasniji način primjene je u obliku otrovnih mamaka koji se postavljaju u aktivne rupe i potom zatrpavaju i to prema vrsti glodara, koji se uočavaju u usjevu pšenice.

(Agroklub)

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

„ON ĆE O TOME PRIČATI KADA DOĐE VRIJEME“: Rada progovorila o Milanovom dugu od 50 hiljada evra koji je navodno ona platila

RADA je i nedavno na društvenoj mreži "X" komentarisala Milanov povratak na scenu, a sada je opet govorila o toj temi.

TRUD SE KONAČNO ISPLAĆUJE: Ova 4 znaka horoskopa očekuje kiša para u junu

STIŽE nezapamćen finansijski preokret! Četiri znaka Zodijaka očekuje velika kiša para u junu i priliv novca koji rešava sve stare probleme.

LOVAČKE ŠNICLE SA ŠAMPINJONIMA: Meso ne može biti mekše, a sos je čisto savršenstvo!

SAVRŠENO jelo kao iz restorana.

KO NE SMIJE DA JEDE VIŠNJE: Kiselo voće ne prija svima i može da izazove tegobe

IPAK, stručnjaci upozoravaju da ovo voće nije podjednako dobro za sve ljude i da kod pojedinaca može izazvati neprijatne reakcije ili pogoršati postojeće zdravstvene probleme.

SLOBA VASIĆ ZAVRŠIO NA PSIHIJATRIJI: Poznato zašto ga još ne puštaju iz ustanove „Laza Lazarević“

SLOBA trenutno prolazi kroz težak period kom se, čini se, ne nazire kraj.

BRZE POGAČICE SA SIROM I TIKVICAMA: Brzo se prave, a ukus je savršenstvo

AKO želite nešto brzo, ukusno i savršeno za doručak ili večeru — ove pogačice će vas oduševiti! Spolja blago hrskave, a iznutra mekane i pune sira, idealne su uz jogurt, kiselo mlijeko ili kao užina za cijelu porodicu.

DANAS JE SPASOVDAN: Crveno je slovo, ove poslove nikako ne smijete raditi

SPASOVDAN, praznik vaznesenja Hristovog, slavi se širom Srpske i Srbije uz posebne običaje, a za njega se vezuju i mnogobrojna narodna vjerovanja.

DNEVNI HOROSKOP ZA PETAK, 21. MAJ: Vage uvećavaju prihode, Škorpije se svađaju sa voljenom osobom

SAZNAJTE šta vas u četvratak, 21. maja, očekuje na poslu, u ljubavi, na zdravstvenom planu, u domu i porodici, kako ćete se slagati sa prijateljima...

PLANIRATE LJETOVANJE? Ovo trebate provjeriti prije putovanja

KOFERI su spremni, apartman rezervisan, a odbrojavanje do mora već počelo? Prije nego krenete na put, postoji jedna stvar koju bi građani Bosne i Hercegovine obavezno trebali provjeriti: rok važenja pasoša.

SVE KREĆE NA BOLJE: 4 znaka kojima Venera u Raku donosi sreću u ljubavi i emotivnu stabilnost koju su čekali

VENERA je 19. maja ušla u polje Raka, gde će se zadržati do 13. juna, a prije nego što pređe u znak Lava mogla bi nekome da promijeni život...