LIRIKA ISPUNJENA TOPLINOM I SJETOM: Aleksa Šantić – pjesnik, akademik, rodoljub

Foto: Printskrin

Šantić je rođen u Mostaru, gdje je proveo većinu života. Otac mu je umro u ranom djetinjstvu, pa je živio u porodici strica Miha zvanog Adža.

Imao je dva brata Jeftana i Jakova, kao i sestru Persu, dok je njegova druga sestra – Zorica umrla još kao beba.

Pošto je živio u trgovačkoj porodici, ukućani nisu imali dovoljno razumijevanja za njegov talenat. Završio je trgovačku školu u Trstu i Ljubljani, a potom se 1883. godine vratio u Mostar.

U gradu je zatekao „neobično mrtvilo“, koje je bilo posljedica „ugušenog hercegovačkog ustanka protiv Austrije“. U prvo vrijeme bio je prilično povučen, vodio je knjige u porodičnoj trgovini, te čitao listove i knjige do kojih je mogao doći u Mostaru.

Nekoliko godina kasnije započeo je književni i društveni rad. Najveća djela stvarao je krajem 19. i početkom 20. vijeka.

Početkom 1887. godine postao je saradnik „Goluba“, zatim časopisa „Bosanska vila“, te „Nove Zete“, „Javora“, „Otadžbine“.

Naredne godine osnovao je Srpsko pjevačko društvo „Gusle“, a potom je izabran za prvog potpredsjednika mostarskog pododbora „Prosvjete“. Pripadao je mostarskom krugu književnika okupljenom oko lista „Zora“, koji je pokrenuo sa Jovanom Dučićem i Svetozarom Ćorovićem.

U Prvom svjetskom ratu austrougarske vlasti hapsile su ga kao istaknutog srpskog nacionalistu.

Na početku svog pjesničkog stvaralaštva bio je pod uticajem srpskih pjesnika Branka Radičevića, Jovana Jovanovića Zmaja i Vojislava Ilića, ali je potom izgradio vlastiti pjesnički izraz, karakterističan po elegičnim i rodoljubivim motivima.

Najveću pjesničku zrelost Šantić je dostigao između 1905. i 1910. godine kada su i nastale njegove najljepše pjesme.

Šantićeva poezija puna je snažnih emocija, ljubavne tuge, ali i bola i prkosa za socijalno i nacionalno obespravljen narod kojem je i sam pripadao.

Njegova muza je na razmeđu ljubavi i rodoljublja, idealne drage i napaćenog naroda.

Rodoljubiva poezija je poezija rodne grude i domaćeg ognjišta /“Moja otadžbina“/, a u nekim od svojih najpotresnijih pjesama Šantić pjeva o patnji onih koji zauvijek napuštaju domovinu i odlaze u tuđi svijet /“Ostajte ovdje“, „Hljeb“/.

Šantić naglašava patnju i mučeništvo kao najvažnije momente u istorijskoj sudbini srpskog naroda /“Mi znamo sudbu“/.

Ljubavna poezija mostarskog pjesnika razvila se pod jakim uticajem sevdalinke. Ambijent njegovih ljubavnih pjesama čine bašte, behari, hamami, šedrvani…, a djevojke koje se pojavljaju u njegovim stihovima su skrivene ljepote, okićene đerdanima.

Takva je pjesma „Emina“, a duh te pjesme je toliko pogođen da je ušla u narod i pjeva se kao sevdalinka.

Izabran je za dopisnog člana Srpske kraljevske akademije 3. februara 1914.godine.

Šantić je umro od tuberkuloze u Mostaru 2. februara 1924. godine.

(Srna)

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

VUČIĆ O PRVIM POTEZIMA NOVE VLASTI: „Zapamtite kakva će biti ekonomija za dvije godine kad spadnu“

LIDER opozicije Aleksandar Vučić komentarisao je prve poteze nove vlasti.

ZIMZOBAL IDUĆE GODINE NA NOVOJ LOKACIJI: Poznato gdje će se ubuduće održavati

OVOGODIŠNJI Zimzobal će ostati na poznatoj lokaciji u Parku "Petar Kočić" u Banjaluci, a od zimske sezone 2027/28. godine tvrđava Kastel postaje njegova nova adresa i mjesto praznične čarolije, najavio je Draško Stanivuković, gradonačelnik Banjaluke

SKUPLJE PUTARINE U BiH: Od 1. novembra nove cijene

AUTOCESTE Federacije BiH najavile su da će od 1. novembra putarina na auto-putu A1 biti skuplja za 15 odsto.

ZASMETALE ŠAJKAČA I TROBOJKA: Podnesena krivična prijava zbog murala u Istočnom Sarajevu

PRIJE dva dana u Ulici vojvode Radomira Putnika osvanuo je mural. Na muralu je oslikana vojnička kapa sa obilježjima Vojske Republike Srpske, zastava i grb Republike Srpske, kao i ćiriličnim pismom napisano „Dobro došli u Srpsko Sarajevo“.

RODITELJI OGORČENI ZBOG NOVIH CIJENA: Poskupljuju privatni vrtići u Banjaluci

ČIM se čulo za subvencije, cijene skaču. Pojedine ustanove povećale su cijene. Jedna od njih je, kažu roditelji, najavila povećanje cijene sa 420 na čak 520 KM.

DODIK UGOSTIO ORBANA: „Njegovo prijateljstvo i podrška Srpskoj se ne zaboravljaju“ (FOTO)

PREDSJEDNIK Milorad Dodik ugostio je večeras bivšeg mađarskog premijera Viktora Orbana i njegovu suprugu.

OFAK PRODUŽIO LICENCU NIS-u: Nastavlja sa radom do 11. decembra

KANCELARIJA za kontrolu strane imovine američkog Ministarstva finansija /OFAK/ produžila je do 11. decembra operativnu licencu Naftnoj industriji Srbije /NIS/.

SUTRA SNIJEG: Zima stiže ranije nego što se očekivalo

 U REPUBLICI Srpskoj i FBiH sutra se očekuje oblačno, tmurno i svježe vrijeme, sa slabom kišom u više navrata, a uveče u višim predjelima snijeg i formiranje tanjeg snježnog pokrivača.

„SRPSKA JE ČUVALA DEJTON“: Minić zahvalio Nebenzji za iznesene stavove u UN o Srpskoj

PREMIJER Republike Srpske Savo Minić zahvalio je ambasadoru Rusije pri UN Vasiliju Nebenzji na jasno iznesenim stavovima u UN i podršci poštovanju Dejtonskog mirovnog sporazuma i ustavnog položaja Republike Srpske.

BEĆIROVIĆ SE OBRUŠIO NA REPUBLIKU SRPSKU I SRBIJU: Obratio se Savjetu bezbjednosti UN i zatražio novog visokog predstavnika

BOŠNJAČKI član Predsjedništva BiH Denis Bećirović u obraćanju Savjetu bezbjednosti UN obrušio se na Republiku Srpsku i Srbiju.