OVO SU KLJUČNI USLOVI ZA ODLAZAK U PENZIJU: Evo ko i kada može da se penzioniše

Foto: T. Cvijetić

Naime, svaka od ovih vrsta penzija ima posebne kriterijume, koji se odnose na godine života, dužinu staža osiguranja, zdravstveno stanje ili porodični status.

Starosna penzija: Ko ispunjava uslove?

Pravo na starosnu penziju ostvaruje osiguranik koji navrši 65 godina života i ima najmanje 15 godina staža osiguranja. Međutim, zakon predviđa i mogućnost ranijeg odlaska u penziju za određene kategorije osiguranika.

Tako osiguranik može ostvariti pravo na starosnu penziju sa navršenih 60 godina života ukoliko ima 40 godina penzijskog staža. Žene pravo mogu ostvariti sa 58 godina života i najmanje 35 godina staža osiguranja.

Posebne pogodnosti imaju osiguranici koji su radili na poslovima sa stažom osiguranja sa uvećanim trajanjem. Njima se starosna granica umanjuje za period uvećanog staža, ali ne može biti niža od 55 godina života.

Visina starosne penzije određuje se na osnovu ličnih bodova osiguranika i vrijednosti opšteg boda koja važi na dan ostvarivanja prava.

Invalidska penzija: Kada se može ostvariti?

Pravo na invalidsku penziju imaju osiguranici kod kojih je zbog bolesti ili povrede van rada nastupio potpuni gubitak radne sposobnosti prije ispunjavanja uslova za starosnu penziju.

Da bi ostvarili ovo pravo, potrebno je da do nastanka invalidnosti imaju najmanje pet godina staža osiguranja ili deset godina penzijskog staža. Za osiguranike mlađe od 35 godina dovoljno je dvije godine staža osiguranja.

U slučaju da je invalidnost posljedica povrede na radu ili profesionalnog oboljenja, pravo na invalidsku penziju ostvaruje se bez obzira na dužinu penzijskog staža.

Visina invalidske penzije obračunava se na isti način kao i starosna penzija.

Porodična penzija: Ko ima pravo nakon smrti osiguranika?

Porodična penzija namijenjena je članovima porodice preminulog osiguranika koji je ispunjavao uslove za invalidsku penziju ili korisnika starosne odnosno invalidske penzije.

Pravo mogu ostvariti bračni supružnici, razvedeni ili vanbračni partneri kojima je sudskom presudom priznato pravo na izdržavanje, djeca, kao i roditelji koje je preminuli izdržavao.

Uslovi za udovice i udovce

Udovica ima pravo na porodičnu penziju ako je u trenutku smrti supruga navršila 50 godina života, ako je bila potpuno nesposobna za privređivanje ili ako brine o djetetu koje koristi pravo na porodičnu penziju.

Pravo je moguće ostvariti i u drugim slučajevima predviđenim zakonom, uključujući situacije kada udovica naknadno navrši propisanu starosnu dob ili tokom korištenja penzije postane potpuno nesposobna za rad.

Za udovce važe gotovo identični uslovi, s tim da je propisana starosna granica 60 godina života, odnosno 55 godina u pojedinim slučajevima za kasnije ostvarivanje prava.

Prava djece na porodičnu penziju

Djeca imaju pravo na porodičnu penziju do navršenih 15 godina života, a ukoliko se redovno školuju, pravo mogu koristiti do završetka školovanja, ali najduže do navršenih 26 godina života.

Djeca kod koje prije ili tokom korištenja prava nastupi trajna nesposobnost za samostalan život i rad ili privređivanje zadržavaju pravo na porodičnu penziju dok takva nesposobnost traje.

Posebni slučajevi predviđeni zakonom

Zakon predviđa da pravo na porodičnu penziju, pod određenim uslovima, mogu ostvariti i razvedeni bračni supružnici ili vanbračni partneri kojima je pravosnažnom sudskom presudom dosuđeno pravo na izdržavanje.

Osim toga, pravo na porodičnu penziju može ostvariti i dijete koje je rođeno nakon smrti osiguranika ili korisnika penzije, ukoliko su ispunjeni zakonom propisani uslovi.

Cilj zakonskih rješenja

Zakonskim odredbama nastoji se obezbijediti socijalna sigurnost građana koji ispunjavaju uslove za penzionisanje, kao i zaštita članova porodice nakon smrti osiguranika ili korisnika penzije. Zbog velikog broja posebnih uslova i izuzetaka, građanima se preporučuje da prije podnošenja zahtjeva provjere ispunjavaju li zakonske kriterijume za ostvarivanje prava iz penzijskog i invalidskog osiguranja.

(Srpskainfo)

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

PARKING U BANJALUCI PONOVO PRED ZNAKOM PITANJA: Evo da li ćete ga plaćati ili nećete

PLATITI ili ne platiti parking u Banjaluci - i dalje je dilema koja mjesecima muči građane. Gradonačelnik Draško Stanivuković samoinicijativno je donio novu odluku o naplati parkinga, koja je ponovo objavljena u Službenom glasniku BiH. Iz skupštinske većine kažu da se radi o nastavku pravnog nasilja i potpunom ignorisanju stavova nadležnih institucija.

PET ŽIVOTA UGAŠENO NA ELBRUSU: Dodik uputio saučešće porodicama stradalih

PREDSJEDNIK Milorad Dodik uputio je izraze saučešća porodicama i prijateljima planinara stradalih prilikom uspona na planinski vrh Elbrus u Ruskoj Federaciji.

MINIĆ POSJETIO PORODICU SA ŠESTORO DJECE: Za njihov novi dom izdvojeno 130.000 KM

PREDSJEDNIK Vlade Republike Srpske Savo Minić najavio je da će iz Fonda solidarnosti biti izdvojeno 130.000 KM za rekonstrukciju kuće višečlane porodice Šarić iz Kukulja kod Srpca, koja je u olujnom nevremenu prošle godine ostala bez krova nad glavom.

DOBRE VIJESTI ZA PUTNIKE: Banjaluka bi uskoro mogla biti povezana i sa Podgoricom

AERODROM Banjaluka zvanično Međunarodni aerodrom Banja Luka, poznat i kao Aerodrom Mahovljani je drugi po veličini međunarodni aerodrom u Bosni i Hercegovini i glavna vazdušna luka u Republici Srpskoj.

„NA TEMELJU TRADICIJE GRADIMO BUDUĆNOST“: Blanuša prisustvovao tradicionalnom zboru na Dugoj njivi (FOTO)

PREDSJEDNIK SDS-a Branko Blanuša prisustvovao je tradicionalnom zboru na Dugoj njivi i tom prilikom poručio da su ovakva narodna sabranja jedan od najljepših načina očuvanja tradicije, običaja i zajedništva.

NESVAKIDAŠNJE VJENČANJE U PALAMA: Četiri para istovremeno izgovorila sudbonosno „da“

 U opštini Pale danas, 26. jula, upriličena je nesvakidašnja svečanost - brak su istovremeno sklopila četiri para, što do sada nije zabilježeno u ovoj opštini.

„USTAŠE SU BRUTALNO UNIŠTAVALE CIJELA SRPSKA SELA“: Dodik o stradanju Srba u Garavicama

GARAVICE kod Bihaća predstavljaju jedno od najvećih, ali i najduže prećutkivanih i skrivanih stratišta srpskog naroda tokom Drugog svjetskog rata, istakao je predsjednik Milorad Dodik.

ZAVRŠENA SAVSKA REGATA U BIJELJINI: Više od 150 plovila stiglo na cilj

SAVSKA regata sa više od 150 plovila stigla je na cilj u Rači nakon plovidbe duge 24 kilometra.

„DUBOKO SMO POTRESENI“: Ambasada Rusije uputila saučešće porodicama poginulih planinara iz BiH

IZ Ambasade Rusije u BiH uputili su saučešće porodicama planinara iz BiH poginulih na Elbrusu, a povrijeđenima poželjeli brz oporavak.

VIŠE SUNCA, KIŠA PONEGDJE: Detaljna vremenska za ponedjeljak

U Republici Srpskoj i Federaciji BiH /FBiH/ sutra će biti toplo sa sunčanim periodima, dok se tokom dana očekuje lokalno kiša i pljuskovi sa grmljavinom.