KARAN: Ko ugrožava ustavni identitet BiH?

Foto: Ustupljena fotografija

Kolumnu profesora Karana Srna prenosi u cijelosti:

Republika Srpska je potpisivanjem Dejtonskog mirovnog sporazuma pristala na složenu konfederalno-federalnu BiH, unoseći svoju državnost u novi međunarodno verifikovani ustavni poredak.

Dejtonski sporazum je bio čin državnopravnog kompromisa, a ne ukidanja državnosti Republike Srpske, koja je u tom procesu dobila međunarodnopravnu verifikaciju i ustavno garantovan status državotvornog subjekta.

Ženevski i Njujorški principi, koji su prethodili Dejtonu, predstavljaju predustavni konsenzus i izvor ustavnog identiteta BiH.

Oni su ugrađeni u Aneks IV Dejtonskog sporazuma i čine suštinu ustavnog bića BiH.

Dakle, ustavni identitet BiH čine sljedeća načela i vrijednosti: složeno državno uređenje čija je posljedica striktna podjela nadležnosti, ravnopravnost entiteta i konstitutivnih naroda, konsenzus kao osnov odlučivanja, paritet i mehanizmi zaštite vitalnih interesa entiteta i naroda.

Ustavni identitet je nepromjenjiva kategorija. On se ne može mijenjati čak ni ustavnim amandmanima, a kamoli odlukama ustavnih sudova.

Međutim, trideset godina nakon Dejtona, neprekidno traje sistemski osmišljen proces podrivanja dogovorenog ustavnog poretka. U tom procesu, Ustavni sud BiH je, zajedno sa institucijom visokog predstavnika, preuzeo ulogu kreatora paralelnog, političkog ustava, suprotnog izvornom dejtonskom tekstu.

Svojim djelovanjem Ustavni sud i visoki predstavnici (koji nisu ustavna kategorija) su se upuštali u sferu koja prevazilazi njihove nadležnosti, direktno intervenišući u unutrašnju ustavnu strukturu jednog od državotvornih entiteta. Takvim postupanjem se ne štiti Ustav, već preoblikuje. Takvim djelovanjem se ruši ustavni identitet BiH.

Republika Srpska je prije Dejtonskog mirovnog sporazuma postojala kao samostalna državotvorna politička i pravna zajednica. Dejton je transformisao njenu državnost, ali nije ukinuo njeno ustavnopravno biće. Svako institucionalno djelovanje koje sistemski derogira dogovorene principe predstavlja udar na samu suštinu dejtonske BiH.

Ustavni identitet BiH nije politička ili naučna fraza, već ustavnopravna kategorija koja obuhvata složenu državnu strukturu, podjelu nadležnosti, zaštitu entiteta i naroda, ravnopravnost, paritet i konsenzus. Rušenje bilo kojeg od ovih stubova znači rušenje same BiH kakva je dogovorena u Dejtonu.

Očuvanje Dejtonskog sporazuma, kao okvira ovog ustavnog identiteta dogovorenog od tri naroda, je međunarodnopravna obaveza i preduslov opstanka BiH kao složene državne zajednice.

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

DOBRE VIJESTI: Manje nezaposlenih u Srpskoj

NEZAPOSLENOST u Republici Srpskoj u avgustu je smanjena za 0,42 odsto u odnosu na prethodni mjesec, dok je u Federaciji BiH povećana za 0,71 odsto, podaci su Agencije za rad i zapošljavanje BiH.

ODZVONILO BLOKADAMA KRNJIĆA: Zvanično otvoren novi Granični prelaz u Gradišci

DANAS je održana elektronska sjednica Upravnog odbora UIO BiH na kojoj je usvojen Pravilnik o izmjenama i dopunama Pravilnika o unutrašnjoj organizaciji, što je bilo potrebno za otvaranje Graničnog prelaza Gradiška, potvrdio je predsjedavajući UO UIO Srđan Amidžić.

VRHUNAC MIHOLJSKOG LJETA: Sutra natprosječno toplo, temperature i do 30 stepeni

U Republici Srpskoj i Federaciji BiH /FBiH/ sutra će biti toplo, vjetrovito i promjenljivo oblačno vrijeme uz temperaturu vazduha i do 30 stepeni Celzijusovih.

SVJEDOČENJE O STRADANJU OGROMNOG BROJA KOZARČANA: Izložba o prihvatnom logoru u Zemunu otvorena u Donjoj Gradini (FOTO)

IZLOŽBA Memorijalnog centra Staro sajmište o prihvatnom logoru u Zemunu, koja osvjetljava drugu fazu postojanja logora tokom koje je od 1942. do 1944. godine zatočeno gotovo 32.000 ljudi, a više od 10.600 stradalo, otvorena je danas u Spomen-području Donja Gradina.

SAHRANJENA BILJANA PLAVŠIĆ: Biće upisana u srpskoj istoriji velikim slovima kao prva žena predsjednik, borac za naš narod i Republiku Srpsku

U Banjaluci je danas sahranjena bivša predsjednica Republike Srpske Biljana Plavšić.

BANJAC: Film prikazuje istinu o stradanju Kozarčana, a oni koji ga napadaju negiraju istiju i šalju opasnu poruku Srbim

POSLANIK u Narodnoj skupštini Republike Srpske Darko Banjac rekao je da Film Lordana Zafranovića "Zlatni rez 42 - Djeca Kozare" prikazuje realnost stradanja Kozarčana u logoru Jasenovac i dodao da je zabrinjavajuće da i danas postoje ljudi u Hrvatskoj koji to negiraju i osuđuju taj film.

DJETETU U BANJALUCI GREŠKOM DALI POGREŠNU VAKCINU: Mališan završio u Hitnoj pomoći

Petnaestomjesečnom dječaku je u banjalučkom Savjetovalištu za bebe greškom data druga doza vakcine „Pentaksim“, iako je prema nalogu pedijatra trebalo da primi vakcinu protiv hepatitisa B (HBV).

MINIĆ POVEĆAO PREDNOST U ODNOSU NA BLANUŠU: Razlika veća od 57.000 glasova

CENTRALNA izborna komisija BiH ažurirala je rezultate izbora i Savo Minić, novoizabrani predsjednik Republike Srpske, povećao je prednost u odnosu na Branka Blanušu, kandidata SDS-a.

DODIK: Biljana Plavić ostaće upamćena kao nepokolebljivi borac za Republiku Srpsku

NEKADAŠNJI predsjednik Republike Srpske Biljana Plavšić ostaće upamćena kao nepokolebljivi borac za srpski narod i Republiku Srpsku, izjavio je danas predsjednik Milorad Dodik.

PRVA ŽENA PREDSJEDNIK SRPSKE: Komemoracija Biljani Plavšić u Banjaluci (FOTO)

NEKADAŠNJOJ predsjednici Republike Srpske Biljana Plavšić u Banskom dvoru u Banjaluci, danas, 7. oktobra, održana je komemoracija.