EPISKOP JOVAN O OBNOVI SABORNOG HRAMA U HRVATSKOJ: Odolijevamo pokušajima uništenja

Foto: Srna

Vladika Jovan je napomenuo da Pakračka biblioteka, smještena u Vladičanskom dvoru, ali i Pakrac kao eparhija, koja postoji od vremena obnovljene Pećke patrijaršije u 16. vijeku, imaju jednu od najvrednijih uloga za srpski naorod.

„A to je da su svjedok kontinuiteta prisustva crkvenog, duhovnog, intelektualnog i narodnog. To je navrednija uloga da nas spaja vertikalno, kroz vrijeme, kao i horizontalno, kroz granice“, rekao je vladika Jovan.

Saborni hram Svete Trojice osveštan je početkom septembra, a liturgiju je služio Njegovo preosveštenstvo patrijarh srpski Porfirije, uz prisustvo episkopa iz cijelog svijeta što ukazuje na značaj ove svetinje.

„Bio je izaslanik jerusalimskog patrijarha, izaslanik atinskog arhiepiskopa, episkopi iz češke i slovačke crkve, a to ukazuje da naš hram ima mnogo veći značaj od lokalnog. A za srpski narod koji je ostao u Pakracu, njegov značaj je nemjerljiv“, naglasio je vladika Jovan.

Episkop je naveo da je to pokazao i narod koji se taj dan sabrao oko hrama, te igrao, pjevao, družio se i gostio, kao što je to i običaj.

Vladika Jovan napominje da u Eparhiji pakračko-slavonskoj ima 50 srušenih crkava, te da su neke porušene još u Drugom svjetskom ratu, a neke u posljednjem, početkom devedesetih godina prošlog vijeka.

„Obnovu smo morali početi od najvažnijeg, a to je Saborni hram Svete Trojice. Ali, obnova tek dolazi“, poručio je vladika Jovan.

Episkop pakračko-slavonski rekao je da je planirano da se obnovi hram posvećen Svetom caru Konstantinu i carici Jeleni koji se nalazi u dijelu Jasenovca koji se zove Uštica, a srušen je za vrijeme Drugog svjetskog rata.

„Tek 1991. godine je krenula izgradnja novog hrama, kojeg je projektovao Peđa Ristić, jedan od najvećih pravoslavnih arhitekata 20. vijeka. Temelje tog hrama osveštao je /sada blaženopočivši/ patrijarh srpski Pavle, i to je prvi put da je temelje nekog hrama osveštao kao patrijarh. Hram je izgrađen do visine od tri do četiri metra do početka rata“, priča vladika Jovan.

Episkop Jovan je istakao da veliku radost predstavlja obnova hrama Svetog proroka Ilije u mjestu Mlaka u Jasenovcu.

„Sada počinjemo oslikavanje i uređivanje tog hrama i pozivam sve da u tome učestvuju. Kada je podizan Hram Hrista Spasa u Moskvi, koji označava pobjedu u otadžbinskom ratu protiv Napoleona, tada je bilo ograničenje koliko svaki čovjek može da da novca da bi sav ruski narod podigao taj hram. Tako i mi želimo da sav naš narod ukrasi, oslika i uredi hram u Jasenovcu. Mnogo govorimo o Jasenovcu, hajde da te riječi prate makar i mala djela“, poručio je vladika Jovan.

Uprkos velikim stradanjima koja je doživjela i preživjela tokom ratova, Eparhijska biblioteka u Pakracu postoji 250 godina.

„U Drugom svjetskom ratu endehazija /NDH/ se obilato poslužila njenim knjigama. Ne postoji evidencija šta sve nedostaje, jer popis toga šta je sve imala nije pravljen prije tog rata. Kada bismo zašli po privatnim bibliotekama srpskih vođa iz Hrvatske, sigurno bi se našao veliki dio knjiga iz naše biblioteke, jer ih pronalazima na takvim i sličnim mjestima“, rekao je vladika Jovan.

Dobar dio blaga ove biblioteke vraćen je 1985. godine, zahvaljujući naporima blaženopočivšeg mitropolita zagrebačkog i ljubljanskog Jovana /Pavlovića/, koji je Slavonac.

„Ali, vraćen je u neodgovarajuće uslove, jer je Vladičanski dvor bio u jako lošem stanju prije rata zbog nemara države, a koja je, sa druge strane, od Crkve oduzela imovinu, tako da Crkva nije imala mogućnosti da ga obnovi“, rekao je vladika Jovan.

Vladika ukazuje da kakav je odnos Hrvatske bio prema kulturnom nasljeđu najbolje govori podatak da je 60-ih godina prošlog vijeka Dejan Medaković došao u ime Srpske akademije nauka i umetnosti da pomogne obnovu manastira Pakre, ali socijalistička Hrvatska to nije dozvolila.

Početkom devedesetih godina prošlog vijeka, priča vladika, ponovo nastupa nepovoljan period za knjige i Biblioteku u Pakracu.

„Knjige su, iz prostorije u sjevernom krilu gdje su bile čuvane, iznesene i bačene u portu Dvora i veliki broj njih je pokraden. Nestala su nam četiri rukopisa, kao i `Oktoih prvoglasnik` Đurđa Crnojevića, odnosno prva knjiga štampana na srpskom jeziku, što znači da je neko vrlo dobro znao šta krade“, istakao je vladika Jovan.

Prema riječima vladike Jovana, nestali su i portreti episkopa iz Vladičanksog dvora, ikonostas iz Sabornog hrama.

Godine 1995. od Biblioteke i Hrama ostale su samo ruine, tek četiri zida.

Saborni hram zakrovljen je 2007. godine, a 2010. Vladičanski dvor, dok je tek 2013. na 1014. počela velika obnova.

„Obnova hrama je završena, te je početkom septembra osveštan, povodom čega je liturgiju u obnoljenom hramu služio Njegovo preosveštenstvo patrijarh srpski Porfirije. Tom prilikom otvorili smo i Eparhijsku biblioteku u okviru Dvora“, rekao je vladika Jovan.

Veliku ulogu u opstanku Biblioteke tokom ratnih devedesetih godina prošlog vijeka, kaže vladika, imao je hrvatski oficir Ivan Hiti, koji nije dozvolio da knjige budu uništene, kako je planirala hrvatska vosjka. Spriječio je da taj plan bude sproveden, te ih je pokupio i odnio u Nacionalnu i sveučilišnu knjižnicu u Zagrebu.

„Godine 2007. te knjige su vratili Mitropoliji zagebačko-ljubljanskoj sa potpunim popisom i, zaista, su se pobrinuli o tim knjigama. Deset godina kasnije, 2017. tu zbirku nam je predao tada mitropolit, a danas patrijarh Porfirije, te smo je smjestili u depo, koji smo napravili od stare svešteničke kuće. Danas je to mjesto gdje čuvamo rukopise i knjige koji zahtijevaju određenu temperaturu i vlagu da bi bile sačuvane, kao i ikone iz crkava koje nisu u dobrom stanju, a koje su pod zaštitom države. U depou je smješten i trezor u kojem se čuvaju važni i vrijedni primjerci, naveo je vladika Jovan.

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

BIRAČKI LISTIĆI ĆE IZGLEDATI DRUGAČIJE: Uvođenje novih tehnologija donosi promjene na predstojećim izborima

DO izbora imamo još 71 dan. A o tome kako ćemo glasati zvanično ne znamo gotovo ništa.

PODRŠKA MLADIM PAROVIMA: Ovaj grad u Srpskoj uvodi besplate građevinske dozvole

MLADI bračni parovi u Laktašima uskoro će imati značajno manji trošak prilikom izgradnje porodične kuće.

VUČIĆ SAOPŠTIO SJAJNE VIJESTI: Od večeras nema američkih carina na srpsku robu

PREDSJEDNIK Srbije Aleksandar Vučić gostovao je na RTS.

BANJALUKA DOBILA NOVO ŠETALIŠTE: Ukupno 6 kilometara uređene obale Vrbasa (FOTO)

U Banjaluci je otvorena nova dionica uređenog šetališta uz rijeku Vrbas, na potezu od Švedske plaže do Vrućice.

GORIVO 3,5 KM: Cijene na benzinskim pumpama rastu iz dana u dan

GORIVO u Republici Srpskoj ponovo je poskupilo, a cijena litra dizela na pojedinim prodajnim mjestima približava se cifri od 3,50 KM.

STANJE NA GRANICAMA: Kolone na ulazu u BiH

POJAČANA je frekvencija vozila na ulazu u BiH na graničnim prelazima Gradiška/Gornji Varoš, Kostajnica, Gradina i Brod, saopštio je Auto-moto savez /AMS/ Republike Srpske.

MINIĆ POZIRAO LOKALNOM SLIKARU: Premijer Srpske u posjeti Višegradu (FOTO)

PREDSJEDNIK Vlade Republike Srpske Savo Minić je tokom današnje posjete Višegradu razgovarao sa građanima i sa načelnikom Mladenom Đurevićem, te obišao Hram Svetog cara Lazara.

PLATA MINIĆA RASTE NA 9.200 KM: Povećavaju se primanja premijeru i ministrima u Vladi RS

SAVO Minić, predsjednik Vlade Republike Srpske, kao i ministri u Vladi Republike Srpske, od 1. avgusta imaće veće plate, a odluka o utvrđivanju plate objavljena je u Službenom glasniku Republike Srpske.

BORCI VIŠE NEĆE PLAĆATI PARTICIPACIJU: Evo šta donose izmjene Zakona o zdravstvenom osiguranju u Srpskoj

BORAČKE kategorije su konačno oslobođene plaćanja participacije za liječenje u iznosu od 10,2 odsto njihove srazmjerne penzije.

JEDNA OD NAJFREKVENTNIJIH DIONICA: Novoizgrađeni kružni tok u Palama od danas u funkciji

NOVOIZGRAĐENI kružni tok kod Autobuske stanice u Palama biće danas pušten u funkciju čime će biti omogućeno nesmetano odvijanje saobraćaja kroz jednu od najfrekventnijih raskrsnica u ovoj lokalnoj zajednici.