EPISKOP JOVAN O OBNOVI SABORNOG HRAMA U HRVATSKOJ: Odolijevamo pokušajima uništenja

Foto: Srna

Vladika Jovan je napomenuo da Pakračka biblioteka, smještena u Vladičanskom dvoru, ali i Pakrac kao eparhija, koja postoji od vremena obnovljene Pećke patrijaršije u 16. vijeku, imaju jednu od najvrednijih uloga za srpski naorod.

„A to je da su svjedok kontinuiteta prisustva crkvenog, duhovnog, intelektualnog i narodnog. To je navrednija uloga da nas spaja vertikalno, kroz vrijeme, kao i horizontalno, kroz granice“, rekao je vladika Jovan.

Saborni hram Svete Trojice osveštan je početkom septembra, a liturgiju je služio Njegovo preosveštenstvo patrijarh srpski Porfirije, uz prisustvo episkopa iz cijelog svijeta što ukazuje na značaj ove svetinje.

„Bio je izaslanik jerusalimskog patrijarha, izaslanik atinskog arhiepiskopa, episkopi iz češke i slovačke crkve, a to ukazuje da naš hram ima mnogo veći značaj od lokalnog. A za srpski narod koji je ostao u Pakracu, njegov značaj je nemjerljiv“, naglasio je vladika Jovan.

Episkop je naveo da je to pokazao i narod koji se taj dan sabrao oko hrama, te igrao, pjevao, družio se i gostio, kao što je to i običaj.

Vladika Jovan napominje da u Eparhiji pakračko-slavonskoj ima 50 srušenih crkava, te da su neke porušene još u Drugom svjetskom ratu, a neke u posljednjem, početkom devedesetih godina prošlog vijeka.

„Obnovu smo morali početi od najvažnijeg, a to je Saborni hram Svete Trojice. Ali, obnova tek dolazi“, poručio je vladika Jovan.

Episkop pakračko-slavonski rekao je da je planirano da se obnovi hram posvećen Svetom caru Konstantinu i carici Jeleni koji se nalazi u dijelu Jasenovca koji se zove Uštica, a srušen je za vrijeme Drugog svjetskog rata.

„Tek 1991. godine je krenula izgradnja novog hrama, kojeg je projektovao Peđa Ristić, jedan od najvećih pravoslavnih arhitekata 20. vijeka. Temelje tog hrama osveštao je /sada blaženopočivši/ patrijarh srpski Pavle, i to je prvi put da je temelje nekog hrama osveštao kao patrijarh. Hram je izgrađen do visine od tri do četiri metra do početka rata“, priča vladika Jovan.

Episkop Jovan je istakao da veliku radost predstavlja obnova hrama Svetog proroka Ilije u mjestu Mlaka u Jasenovcu.

„Sada počinjemo oslikavanje i uređivanje tog hrama i pozivam sve da u tome učestvuju. Kada je podizan Hram Hrista Spasa u Moskvi, koji označava pobjedu u otadžbinskom ratu protiv Napoleona, tada je bilo ograničenje koliko svaki čovjek može da da novca da bi sav ruski narod podigao taj hram. Tako i mi želimo da sav naš narod ukrasi, oslika i uredi hram u Jasenovcu. Mnogo govorimo o Jasenovcu, hajde da te riječi prate makar i mala djela“, poručio je vladika Jovan.

Uprkos velikim stradanjima koja je doživjela i preživjela tokom ratova, Eparhijska biblioteka u Pakracu postoji 250 godina.

„U Drugom svjetskom ratu endehazija /NDH/ se obilato poslužila njenim knjigama. Ne postoji evidencija šta sve nedostaje, jer popis toga šta je sve imala nije pravljen prije tog rata. Kada bismo zašli po privatnim bibliotekama srpskih vođa iz Hrvatske, sigurno bi se našao veliki dio knjiga iz naše biblioteke, jer ih pronalazima na takvim i sličnim mjestima“, rekao je vladika Jovan.

Dobar dio blaga ove biblioteke vraćen je 1985. godine, zahvaljujući naporima blaženopočivšeg mitropolita zagrebačkog i ljubljanskog Jovana /Pavlovića/, koji je Slavonac.

„Ali, vraćen je u neodgovarajuće uslove, jer je Vladičanski dvor bio u jako lošem stanju prije rata zbog nemara države, a koja je, sa druge strane, od Crkve oduzela imovinu, tako da Crkva nije imala mogućnosti da ga obnovi“, rekao je vladika Jovan.

Vladika ukazuje da kakav je odnos Hrvatske bio prema kulturnom nasljeđu najbolje govori podatak da je 60-ih godina prošlog vijeka Dejan Medaković došao u ime Srpske akademije nauka i umetnosti da pomogne obnovu manastira Pakre, ali socijalistička Hrvatska to nije dozvolila.

Početkom devedesetih godina prošlog vijeka, priča vladika, ponovo nastupa nepovoljan period za knjige i Biblioteku u Pakracu.

„Knjige su, iz prostorije u sjevernom krilu gdje su bile čuvane, iznesene i bačene u portu Dvora i veliki broj njih je pokraden. Nestala su nam četiri rukopisa, kao i `Oktoih prvoglasnik` Đurđa Crnojevića, odnosno prva knjiga štampana na srpskom jeziku, što znači da je neko vrlo dobro znao šta krade“, istakao je vladika Jovan.

Prema riječima vladike Jovana, nestali su i portreti episkopa iz Vladičanksog dvora, ikonostas iz Sabornog hrama.

Godine 1995. od Biblioteke i Hrama ostale su samo ruine, tek četiri zida.

Saborni hram zakrovljen je 2007. godine, a 2010. Vladičanski dvor, dok je tek 2013. na 1014. počela velika obnova.

„Obnova hrama je završena, te je početkom septembra osveštan, povodom čega je liturgiju u obnoljenom hramu služio Njegovo preosveštenstvo patrijarh srpski Porfirije. Tom prilikom otvorili smo i Eparhijsku biblioteku u okviru Dvora“, rekao je vladika Jovan.

Veliku ulogu u opstanku Biblioteke tokom ratnih devedesetih godina prošlog vijeka, kaže vladika, imao je hrvatski oficir Ivan Hiti, koji nije dozvolio da knjige budu uništene, kako je planirala hrvatska vosjka. Spriječio je da taj plan bude sproveden, te ih je pokupio i odnio u Nacionalnu i sveučilišnu knjižnicu u Zagrebu.

„Godine 2007. te knjige su vratili Mitropoliji zagebačko-ljubljanskoj sa potpunim popisom i, zaista, su se pobrinuli o tim knjigama. Deset godina kasnije, 2017. tu zbirku nam je predao tada mitropolit, a danas patrijarh Porfirije, te smo je smjestili u depo, koji smo napravili od stare svešteničke kuće. Danas je to mjesto gdje čuvamo rukopise i knjige koji zahtijevaju određenu temperaturu i vlagu da bi bile sačuvane, kao i ikone iz crkava koje nisu u dobrom stanju, a koje su pod zaštitom države. U depou je smješten i trezor u kojem se čuvaju važni i vrijedni primjerci, naveo je vladika Jovan.

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

„ABU HAMZA“ NA MRAKOVICI?! Zoran M.Kos za Novosti

Dok mi kuvamo „Metaksu“, Sarajevo nam krčmi Kozaru!? Teatar apsurda od „istorijske šume“ i AVNOJ-a do adrenalin parka i kružnog toka oko Patrijarhovog krsta. Da li je Kozara na dobošu? Sve je počelo upravo na datum kada je, prema nacističkim i ustaškim dokumentima, zvanično završena krvava Ofanziva na Kozari 1942. godine. Osamdeset i četiri godine kasnije, baš na taj dan, stigao je novi, savremeni „desant“. Dok se na Mrakovici sekularni zavjet AVNOJ-a ubrzano utapa u estradu, skijaški turizam i privatne rezidencijalne četvrti, iz Sarajeva stiže hladan tuš. Arapski milioni bacili su oko na hotel „Monument“, otvarajući ključno, egzistencijalno pitanje za srpski narod Potkozarja: Gdje prestaje trgovina, a počinje odbrana nacionalnog identiteta? Da li smo od biblijskog stratišta napravili običan zabavni park u kome će, nakon domaće birokratije, glavnu riječ voditi strani kapital?,piše Zoran M. Kos novinar i publicista za Novosti

„NJEGOV PATRIOTIZAM JE NEUPITAN“: Savo Minić je odličan izbor, predano i promišljeno vodi Vladu Srpske

PREDSJEDNIK Milorad Dodik izjavio je da je Savo Minić odličan izbor za premijera, ističući da je odgovornost za vođenje Vlade Republike Srpske preuzeo u jednom od najizazovnijih i najtežih trenutaka u istoriji Srpske.

PAPRENA CIJENA: Najskuplja kuća u Srpskoj prodata za 1,5 miliona KM

U REPUBLICI Srpskoj je od početka 2017. godine do 30. juna ove godine zabilježen promet nepokretnosti od oko 8,5 milijardi KM, podaci su iz Registra cijena nepokretnosti, prema kojem je najviše evidentiranih u prvom polugodištu 2026. bilo u Banjaluci i Bijeljini.

PUN ŠATOR: Đajić nastavio niz velikih okupljanja uz krajišku pjesmu (VIDEO)

NAKON što je prethodnih dana okupio veliki broj građana u Branešcima i Modriči, lider stranke „Volja naroda Srpske“ dr Vlado Đajić nastavio je niz muzičkih okupljanja, ovog puta u Mrkonjić Gradu, gdje je i ovog puta šator bio pretijesan da primi sve koji su željeli da prisustvuju večeri izvorne i krajiške muzike.

FOTOGRAFIJE GOVORE VIŠE OD BILO KOJE RIJEČI: Večeras otvaranje novog šetališta, Stanivuković objavio kako izgleda (FOTO)

ŠETALIŠTE uz Vrbas, od Švedske plaže do Vrućice, večeras će biti otvoreno.

NEZAPAMĆENO NEVRIJEME U HERCEGOVINI: Vlada će pomoći Nevesinje i Berkoviće u skladu sa mogućnostima

POMOĆNIK ministra poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Saša Lalić rekao je da će Vlada Srpske, u skladu sa svojim mogućnostima, pomoći domaćinstvima u Nevesinju i Berkovićima koji su pretrpjeli štetu u jakom nevremenu koje je u utorak pogodilo ovo područje.

DANAS PROMJENLJIVO I SVJEŽIJE: Vremenska prognoza za petak

U REPUBLICI Srpskoj i FBiH danas će biti uglavnom sunčano uz promjenljivu oblačnost i svježije.

VANREDNA SITUACIJA U DEVET SRPSKIH OPŠTINA: Zbog afričke kuge stradalo oko 30.000 svinja

ZBOG širenja afričke kuge svinja vanredna situacija proglašena je u devet opština u Srbiji, a do sada je eutanazirano ili je uginulo oko 30.000 svinja, izjavio je dr Boban Đurić iz Uprave za veterinu Ministarstva poljoprivrede Srbije.

ROĐENE 22 BEBE: Najviše u ovom gradu Srpske

U REPUBLICI Srpskoj u protekla 24 časa rođene su 22 bebe, po 11 djevojčica i dječaka, rečeno je Srni u porodilištima.

TOKOM DANA OČEKUJE SE POJAČANA FREKVENCIJA VOZILA: Stanje na putevima

 SAOBRAĆAJ se odvija nesmetano, ali s obzirom na to da je posljednji dan radne semdice u toku dana se očekuje pojačana frekvencija vozila na većini putnih pravaca i graničnih prelaza, saopšteno je jutros iz Auto-moto saveza /AMS/ Republike Srpske.