EPISKOP JOVAN O OBNOVI SABORNOG HRAMA U HRVATSKOJ: Odolijevamo pokušajima uništenja

Foto: Srna

Vladika Jovan je napomenuo da Pakračka biblioteka, smještena u Vladičanskom dvoru, ali i Pakrac kao eparhija, koja postoji od vremena obnovljene Pećke patrijaršije u 16. vijeku, imaju jednu od najvrednijih uloga za srpski naorod.

„A to je da su svjedok kontinuiteta prisustva crkvenog, duhovnog, intelektualnog i narodnog. To je navrednija uloga da nas spaja vertikalno, kroz vrijeme, kao i horizontalno, kroz granice“, rekao je vladika Jovan.

Saborni hram Svete Trojice osveštan je početkom septembra, a liturgiju je služio Njegovo preosveštenstvo patrijarh srpski Porfirije, uz prisustvo episkopa iz cijelog svijeta što ukazuje na značaj ove svetinje.

„Bio je izaslanik jerusalimskog patrijarha, izaslanik atinskog arhiepiskopa, episkopi iz češke i slovačke crkve, a to ukazuje da naš hram ima mnogo veći značaj od lokalnog. A za srpski narod koji je ostao u Pakracu, njegov značaj je nemjerljiv“, naglasio je vladika Jovan.

Episkop je naveo da je to pokazao i narod koji se taj dan sabrao oko hrama, te igrao, pjevao, družio se i gostio, kao što je to i običaj.

Vladika Jovan napominje da u Eparhiji pakračko-slavonskoj ima 50 srušenih crkava, te da su neke porušene još u Drugom svjetskom ratu, a neke u posljednjem, početkom devedesetih godina prošlog vijeka.

„Obnovu smo morali početi od najvažnijeg, a to je Saborni hram Svete Trojice. Ali, obnova tek dolazi“, poručio je vladika Jovan.

Episkop pakračko-slavonski rekao je da je planirano da se obnovi hram posvećen Svetom caru Konstantinu i carici Jeleni koji se nalazi u dijelu Jasenovca koji se zove Uštica, a srušen je za vrijeme Drugog svjetskog rata.

„Tek 1991. godine je krenula izgradnja novog hrama, kojeg je projektovao Peđa Ristić, jedan od najvećih pravoslavnih arhitekata 20. vijeka. Temelje tog hrama osveštao je /sada blaženopočivši/ patrijarh srpski Pavle, i to je prvi put da je temelje nekog hrama osveštao kao patrijarh. Hram je izgrađen do visine od tri do četiri metra do početka rata“, priča vladika Jovan.

Episkop Jovan je istakao da veliku radost predstavlja obnova hrama Svetog proroka Ilije u mjestu Mlaka u Jasenovcu.

„Sada počinjemo oslikavanje i uređivanje tog hrama i pozivam sve da u tome učestvuju. Kada je podizan Hram Hrista Spasa u Moskvi, koji označava pobjedu u otadžbinskom ratu protiv Napoleona, tada je bilo ograničenje koliko svaki čovjek može da da novca da bi sav ruski narod podigao taj hram. Tako i mi želimo da sav naš narod ukrasi, oslika i uredi hram u Jasenovcu. Mnogo govorimo o Jasenovcu, hajde da te riječi prate makar i mala djela“, poručio je vladika Jovan.

Uprkos velikim stradanjima koja je doživjela i preživjela tokom ratova, Eparhijska biblioteka u Pakracu postoji 250 godina.

„U Drugom svjetskom ratu endehazija /NDH/ se obilato poslužila njenim knjigama. Ne postoji evidencija šta sve nedostaje, jer popis toga šta je sve imala nije pravljen prije tog rata. Kada bismo zašli po privatnim bibliotekama srpskih vođa iz Hrvatske, sigurno bi se našao veliki dio knjiga iz naše biblioteke, jer ih pronalazima na takvim i sličnim mjestima“, rekao je vladika Jovan.

Dobar dio blaga ove biblioteke vraćen je 1985. godine, zahvaljujući naporima blaženopočivšeg mitropolita zagrebačkog i ljubljanskog Jovana /Pavlovića/, koji je Slavonac.

„Ali, vraćen je u neodgovarajuće uslove, jer je Vladičanski dvor bio u jako lošem stanju prije rata zbog nemara države, a koja je, sa druge strane, od Crkve oduzela imovinu, tako da Crkva nije imala mogućnosti da ga obnovi“, rekao je vladika Jovan.

Vladika ukazuje da kakav je odnos Hrvatske bio prema kulturnom nasljeđu najbolje govori podatak da je 60-ih godina prošlog vijeka Dejan Medaković došao u ime Srpske akademije nauka i umetnosti da pomogne obnovu manastira Pakre, ali socijalistička Hrvatska to nije dozvolila.

Početkom devedesetih godina prošlog vijeka, priča vladika, ponovo nastupa nepovoljan period za knjige i Biblioteku u Pakracu.

„Knjige su, iz prostorije u sjevernom krilu gdje su bile čuvane, iznesene i bačene u portu Dvora i veliki broj njih je pokraden. Nestala su nam četiri rukopisa, kao i `Oktoih prvoglasnik` Đurđa Crnojevića, odnosno prva knjiga štampana na srpskom jeziku, što znači da je neko vrlo dobro znao šta krade“, istakao je vladika Jovan.

Prema riječima vladike Jovana, nestali su i portreti episkopa iz Vladičanksog dvora, ikonostas iz Sabornog hrama.

Godine 1995. od Biblioteke i Hrama ostale su samo ruine, tek četiri zida.

Saborni hram zakrovljen je 2007. godine, a 2010. Vladičanski dvor, dok je tek 2013. na 1014. počela velika obnova.

„Obnova hrama je završena, te je početkom septembra osveštan, povodom čega je liturgiju u obnoljenom hramu služio Njegovo preosveštenstvo patrijarh srpski Porfirije. Tom prilikom otvorili smo i Eparhijsku biblioteku u okviru Dvora“, rekao je vladika Jovan.

Veliku ulogu u opstanku Biblioteke tokom ratnih devedesetih godina prošlog vijeka, kaže vladika, imao je hrvatski oficir Ivan Hiti, koji nije dozvolio da knjige budu uništene, kako je planirala hrvatska vosjka. Spriječio je da taj plan bude sproveden, te ih je pokupio i odnio u Nacionalnu i sveučilišnu knjižnicu u Zagrebu.

„Godine 2007. te knjige su vratili Mitropoliji zagebačko-ljubljanskoj sa potpunim popisom i, zaista, su se pobrinuli o tim knjigama. Deset godina kasnije, 2017. tu zbirku nam je predao tada mitropolit, a danas patrijarh Porfirije, te smo je smjestili u depo, koji smo napravili od stare svešteničke kuće. Danas je to mjesto gdje čuvamo rukopise i knjige koji zahtijevaju određenu temperaturu i vlagu da bi bile sačuvane, kao i ikone iz crkava koje nisu u dobrom stanju, a koje su pod zaštitom države. U depou je smješten i trezor u kojem se čuvaju važni i vrijedni primjerci, naveo je vladika Jovan.

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

MASLOVSKAJA I KUVALJA: Veze Srbije, Srpske i Rusije sve jače

DOLAZAK svjetske, evropske i ruske šampionke Galine Maslovskaje u Srbiju i Republiku Srpsku predstavlja nastavak jačanja sportskih veza srpskog i ruskog naroda, ali i potvrdu da podrška koju su ruski sportisti dobijali iz Srbije i Republike Srpske nije zaboravljena.

ZAHTJEV ZA RAZMATRANJE PO HITNOM POSTUPKU: Delegati Doma naroda BiH o budžetu 27. jula

DOM naroda Parlamentarne skupštine BiH u ponedjeljak, 27. jula, razmatraće Prijedlog zakona o budžetu institucija i međunarodnih obaveza BiH za ovu godinu.

ZAJEDNIČKA KOMISIJA BEZ SAGLASNOSTI O VETU BOŠNJAKA: Odlučivaće Ustavni sud

DELEGATI Vijeća naroda Republike Srpske danas nisu postigli saglasnost o pokretanju vitalnog nacionalnog interesa bošnjačkog naroda na Deklaraciju o zaštiti vitalnih nacionalnih interesa srpskog naroda u BiH i ovaj predmet se upućuje Ustavnom sudu Srpske.

U PETAK OTVARANJE: Banja Luka dobija novu dionicu uređenog šetališta uz Vrbas

BANJALUKA Luka nastavlja da uređuje obale Vrbasa, a upravo tome u prilog govori i nova dionica šetališta koja će biti otvorena u petak 24. jula, sa početkom u 18.00 časova.

HITAN MEDICINSKI TRANSPORT: Pacijent (44) helikopterom prebačen iz Banjaluke u Beograd

PRIPADNICI Uprave za vazduhoplovstvo Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srpske uspješno su transportovali četrdesetčetvorogodišnjeg pacijenta iz Univerzitetskog kliničkog centra Republike Srpske u Klinički centar Srbija u Beogradu.

CIK BEZ MILOSTI: Kažnjeni SDS i SNSD

CENTRALNA izborna komisija BiH nastavila je sa kažnjavanjem političkih partija zbog preuranjene kampanje i kršenja Izbornog zakona BiH pa su tako na danas održanoj sjednici kažnjeni SDS, DNZ i SNSD.

CIK: Za glasanje iz inostranstva prijavilo se 60.037 građana

ZA glasanje iz inostranstva na predstojećim opštim izborima u BiH prijavilo se 60.037 građana, a za njih 35.455 utvrđeno je da ispunjavaju uslove.

AMBASADA SAD POSLIJE SMJENE SRPSKIH TUŽILACA U PRIŠTINI: „Srbi moraju imati jednake mogućnosti, to garantuju ustav i zakoni“

AMBASADA SAD u Prištini oglasila se povodom odluke o razrješenju srpskih tužilaca, poručujući da očekuju da će Priština obezbjediti da i Srbi imaju jednake mogućnosti da učestvuju u političkom životu.

„SVAKOG DANA ZAHVALJUJEM BOGU“: Srbin prvi put o incidentu na letu iz Soluna u kojem je umalo ispao kroz prozor aviona

SRPSKI preduzetnik Ljubiša Karović (61), koji je početkom jula preživio dramatičan incident na letu kompanije Rajaner iz Soluna ka Njemačkoj, kada je zamalo ispao kroz prozor, kaže da ga i dalje progoni zvuk eksplozije koja je prethodila trenutku kada je djelimično izbačen kroz razbijeni prozor aviona tokom leta.

ČEKA SE NA POTVRDU DOMA NARODA: Predstavnički dom usvojio Prijedlog budžeta institucija za 2026. godinu

PREDSTAVNIČKI dom Parlamentarne skupštine je usvojio Prijedlog budžeta institucija i međunarodnih obaveza za ovu godinu u iznosu od 1,58 milijardi KM.