EPISKOP JOVAN O OBNOVI SABORNOG HRAMA U HRVATSKOJ: Odolijevamo pokušajima uništenja

Foto: Srna

Vladika Jovan je napomenuo da Pakračka biblioteka, smještena u Vladičanskom dvoru, ali i Pakrac kao eparhija, koja postoji od vremena obnovljene Pećke patrijaršije u 16. vijeku, imaju jednu od najvrednijih uloga za srpski naorod.

„A to je da su svjedok kontinuiteta prisustva crkvenog, duhovnog, intelektualnog i narodnog. To je navrednija uloga da nas spaja vertikalno, kroz vrijeme, kao i horizontalno, kroz granice“, rekao je vladika Jovan.

Saborni hram Svete Trojice osveštan je početkom septembra, a liturgiju je služio Njegovo preosveštenstvo patrijarh srpski Porfirije, uz prisustvo episkopa iz cijelog svijeta što ukazuje na značaj ove svetinje.

„Bio je izaslanik jerusalimskog patrijarha, izaslanik atinskog arhiepiskopa, episkopi iz češke i slovačke crkve, a to ukazuje da naš hram ima mnogo veći značaj od lokalnog. A za srpski narod koji je ostao u Pakracu, njegov značaj je nemjerljiv“, naglasio je vladika Jovan.

Episkop je naveo da je to pokazao i narod koji se taj dan sabrao oko hrama, te igrao, pjevao, družio se i gostio, kao što je to i običaj.

Vladika Jovan napominje da u Eparhiji pakračko-slavonskoj ima 50 srušenih crkava, te da su neke porušene još u Drugom svjetskom ratu, a neke u posljednjem, početkom devedesetih godina prošlog vijeka.

„Obnovu smo morali početi od najvažnijeg, a to je Saborni hram Svete Trojice. Ali, obnova tek dolazi“, poručio je vladika Jovan.

Episkop pakračko-slavonski rekao je da je planirano da se obnovi hram posvećen Svetom caru Konstantinu i carici Jeleni koji se nalazi u dijelu Jasenovca koji se zove Uštica, a srušen je za vrijeme Drugog svjetskog rata.

„Tek 1991. godine je krenula izgradnja novog hrama, kojeg je projektovao Peđa Ristić, jedan od najvećih pravoslavnih arhitekata 20. vijeka. Temelje tog hrama osveštao je /sada blaženopočivši/ patrijarh srpski Pavle, i to je prvi put da je temelje nekog hrama osveštao kao patrijarh. Hram je izgrađen do visine od tri do četiri metra do početka rata“, priča vladika Jovan.

Episkop Jovan je istakao da veliku radost predstavlja obnova hrama Svetog proroka Ilije u mjestu Mlaka u Jasenovcu.

„Sada počinjemo oslikavanje i uređivanje tog hrama i pozivam sve da u tome učestvuju. Kada je podizan Hram Hrista Spasa u Moskvi, koji označava pobjedu u otadžbinskom ratu protiv Napoleona, tada je bilo ograničenje koliko svaki čovjek može da da novca da bi sav ruski narod podigao taj hram. Tako i mi želimo da sav naš narod ukrasi, oslika i uredi hram u Jasenovcu. Mnogo govorimo o Jasenovcu, hajde da te riječi prate makar i mala djela“, poručio je vladika Jovan.

Uprkos velikim stradanjima koja je doživjela i preživjela tokom ratova, Eparhijska biblioteka u Pakracu postoji 250 godina.

„U Drugom svjetskom ratu endehazija /NDH/ se obilato poslužila njenim knjigama. Ne postoji evidencija šta sve nedostaje, jer popis toga šta je sve imala nije pravljen prije tog rata. Kada bismo zašli po privatnim bibliotekama srpskih vođa iz Hrvatske, sigurno bi se našao veliki dio knjiga iz naše biblioteke, jer ih pronalazima na takvim i sličnim mjestima“, rekao je vladika Jovan.

Dobar dio blaga ove biblioteke vraćen je 1985. godine, zahvaljujući naporima blaženopočivšeg mitropolita zagrebačkog i ljubljanskog Jovana /Pavlovića/, koji je Slavonac.

„Ali, vraćen je u neodgovarajuće uslove, jer je Vladičanski dvor bio u jako lošem stanju prije rata zbog nemara države, a koja je, sa druge strane, od Crkve oduzela imovinu, tako da Crkva nije imala mogućnosti da ga obnovi“, rekao je vladika Jovan.

Vladika ukazuje da kakav je odnos Hrvatske bio prema kulturnom nasljeđu najbolje govori podatak da je 60-ih godina prošlog vijeka Dejan Medaković došao u ime Srpske akademije nauka i umetnosti da pomogne obnovu manastira Pakre, ali socijalistička Hrvatska to nije dozvolila.

Početkom devedesetih godina prošlog vijeka, priča vladika, ponovo nastupa nepovoljan period za knjige i Biblioteku u Pakracu.

„Knjige su, iz prostorije u sjevernom krilu gdje su bile čuvane, iznesene i bačene u portu Dvora i veliki broj njih je pokraden. Nestala su nam četiri rukopisa, kao i `Oktoih prvoglasnik` Đurđa Crnojevića, odnosno prva knjiga štampana na srpskom jeziku, što znači da je neko vrlo dobro znao šta krade“, istakao je vladika Jovan.

Prema riječima vladike Jovana, nestali su i portreti episkopa iz Vladičanksog dvora, ikonostas iz Sabornog hrama.

Godine 1995. od Biblioteke i Hrama ostale su samo ruine, tek četiri zida.

Saborni hram zakrovljen je 2007. godine, a 2010. Vladičanski dvor, dok je tek 2013. na 1014. počela velika obnova.

„Obnova hrama je završena, te je početkom septembra osveštan, povodom čega je liturgiju u obnoljenom hramu služio Njegovo preosveštenstvo patrijarh srpski Porfirije. Tom prilikom otvorili smo i Eparhijsku biblioteku u okviru Dvora“, rekao je vladika Jovan.

Veliku ulogu u opstanku Biblioteke tokom ratnih devedesetih godina prošlog vijeka, kaže vladika, imao je hrvatski oficir Ivan Hiti, koji nije dozvolio da knjige budu uništene, kako je planirala hrvatska vosjka. Spriječio je da taj plan bude sproveden, te ih je pokupio i odnio u Nacionalnu i sveučilišnu knjižnicu u Zagrebu.

„Godine 2007. te knjige su vratili Mitropoliji zagebačko-ljubljanskoj sa potpunim popisom i, zaista, su se pobrinuli o tim knjigama. Deset godina kasnije, 2017. tu zbirku nam je predao tada mitropolit, a danas patrijarh Porfirije, te smo je smjestili u depo, koji smo napravili od stare svešteničke kuće. Danas je to mjesto gdje čuvamo rukopise i knjige koji zahtijevaju određenu temperaturu i vlagu da bi bile sačuvane, kao i ikone iz crkava koje nisu u dobrom stanju, a koje su pod zaštitom države. U depou je smješten i trezor u kojem se čuvaju važni i vrijedni primjerci, naveo je vladika Jovan.

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

SUTRA SUNČANO I TOPLO: Uz rijeke moguća i jutarnja magla

U Republici Srpskoj i FBiH sutra će, nakon vedrog i svježeg jutra, biti pretežno sunčano i toplo vrijeme uz temperaturu vazduha do 28 stepeni Celzijusovih.

PUTIN ĆE RAZMOTRITI DODIKOV PRIJEDLOG: Traženo formiranje savjeta na nivou predsjednika i premijera Srpske i Rusije

PREDSJEDNIK Milorad Dodik izjavio je da je na sastanku sa ruskim predsjednikom Vladimirom Putinom u Kremlju preložio da se na nivou predsjednika i premijera Ruske Federacije i Republike Srpske formira savjet za saradnju, koji bi se sastajao jednom godišnje i kojim bi prethodila zajednička sjednica dvije vlade.

OSPORAVAJU DOKUMENTA PREVOZNIKA IZ SRPSKE: Ministarstvo traži odgovor od Granične policije BiH

MINISTARSTVO saobraćaja i veza Republike Srpske preduzelo je aktivnosti povodom problema sa kojima se posljednjih dana suočavaju prevoznici i profesionalni vozači prilikom izlaska iz BiH, zbog osporavanja važećih isprava izdatih od strane nadležnih organa Republike Srpske.

NAJSTARIJI ČOVJEK U SRBIJI PROSLAVIO 106. ROĐENDAN: Vukosav se ženio pet puta, a evo šta smatra receptom za dugovječnost

VUKOSAV Đorđević iz Zaječara, zvanično najstariji građanin Srbije, proslavio je 106. rođendan.

„MIHAEL MARTENS JE PERSONA NON GRATA U REPUBLICI SRPSKOJ“: Dodik za RIA „Novosti“

NJEMAČKI novinar Mihael Martens, koji je pitao ukrajinskog predsjednika Vladimira Zelenskog kako Evropljani mogu da pomognu Ukrajini da "ubije još Rusa", proglašen je personom non grata u Republici Srpskoj, izjavio je predsjednik Milorad Dodik za RIA "Novosti".

ZASTAVA SRPSKE U MOSKVI: Ovako je ispraćena delegacija nakon susreta sa Putinom (VIDEO)

PREDSJEDNIK Vlade Republike Srpske Savo Minić i lider SNSD-a Milorad Dodik sastali su se danas u Moskvi sa predsjednikom Ruske Federacije Vladimirom Putinom.

OBORENI NESLAVNI REKORDI: Vozači u Srpskoj vozili sa više od 4 promila

IAKO je teško zamisliti da čovjek sa nekoliko promila alkohola u organizmu može normalno hodati, a kamoli upravljati automobilom, policijske evidencije bilježe upravo takve slučajeve.

RUSIJA POTVRDILA DA NEĆE BITI POSKUPLJENJA: Cijena gasa za Srpsku ostaje ista

PREDSJEDNIK Milorad Dodik izjavio je da je ruski predsjednik Vladimir Putin na današnjem sastanku u Kremlju potvrdio da cijena gasa za Republiku Srpsku ostaje ista, te da postoji interes ruske strane za saradnju Vazduhoplovnim zavodom "Orao" iz Bijeljine".

DODIK NAKON SASTANKA SA PUTINOM: „Ponosan sam što smo uz Vas i što vraćate Rusiju kao globalnu silu“

PREDSJEDNIK Milorad Dodik zahvalio je predsjedniku Ruske Federacije Vladimiru Putinu na prijemu u Kremlju, te istakao da je saradnja srpskog i ruskog naroda dokazana kroz istoriju.

„ODNOSI RUSKE I SRPSKE SU BRATSKI“: Putin nakon sastanka sa Dodikom najavio nastavak saradnje

PREDSJEDNIK Ruske Federacije Vladimir Putin istakao je na sastanku u Kremlju sa premijerom Republike Srpske Savom Minićem i predsjednikom Miloradom Dodikom da su odnosi Rusije i Srpske bratski i da će se raditi na njihovom jačanju.