ZAŠTO ŽENE NE SMIJU NA SVETU GORU? Evo koja su objašnjenja

Foto: Hilandar.org

Sveta Gora je jedan od najvećih centara pravoslavnog sveta. Nalazi se na poluostrvu Halkidiki na severu Grčke, na najistočnijem od tri poluostrva – Atosu. To je danas sedište 20 pravoslavnih manastira i još mnoštvo manjih monaških zajednica i kelija u kojima žive pustinjaci koji ne žele nikakav kontakt sa savremenim svetom i život posvećuju molitvi.

Atos čini autonomnu državu pod grčkim suverenitetom. Samo je monasima dozvoljeno da žive na Svetoj Gori, dok oni koji je posećuju moraju imati posebnu dozvolu za to. Na poluostrvu trenutno živi oko 2 hiljade monaha. Duhovno, Sveta Gora je pod direktnom jurisdikcijom vaseljenskog patrijarha iz Carigrada. Sve osobe koje žive kao ovde, nakon što se zamonaše, postaju grčki državljani bez ikakvih formalnosti.

Legenda i svjetovno objašnjenje

O tome zašto je Sveta Gora zabranjena za žene danas postoji zapravo samo legenda. Prema njoj, Bogorodica je jednom tuda plovila sa Svetim apostolom Jovanom ka Kipru kada se podigla velika oluja. To ih je prisililo da pristanu baš na Atosu, kraj današnje luke manastira Iviron.

Bogorodica je izašla na obalu i, oduševljena lepotom blagoslovila je i zamolila Isusa da poluostrvo daruje njoj. Tada se začuo glas: „Neka ovo mesto bude tvoje nasleđe i tvoj vrt, raj i nebo spasenja za one koji traže spasenje“.

Od tog trenutka Sveta Gora je posvećena Majci Božjoj i zato tu nije dozvoljen pristup drugim ženama.

Nešto prozaičnije objašnjenje govori da je Sveta Gora mjesto na kome žive isključivo muški monasi i da je ženama zabranjen pristup kako ih ne bi dovodile u iskušenje i skretale im misli sa njihove misije. Na primjer, sve do 11. vijeka na poluostrvu je tolerisano prisustvo pastira, a onda je vaseljenski patrijarh strogo zabranio njihovo prisustvo.

Razlog? Pastirice su često znale da izazivaju i uznemiruju monahe i dešavalo se da zbog toga manastiri gube kaluđere.

Na Svetu goru ne smiju ni ženske životinje?

Navodno, zabrana se proteže i dalje od ljudskog svijeta, pa je na Svetoj Gori zabranjeno prisustvo i ženskih domaćih životinja.

Postoje samo dva izuzetka – mačke (koje love miševe i tako čuvaju i namirnice ali i drevne spise koji se nalaze u manastirskih arhivima) i kokoške (koje legu jaja od čijih žumanaca se prave boje koje se koriste u ikonopisanju).

Istorijski zaključci

Atos je u prethrišćansko vrijeme zapravo bio čuven po mnogobožačkim hramovima, a naročito je poznat bio hram Zevsa Munjobije na samom vrhu planine. Oko ovih bogomolja živjelo je i stanovništvo, ali kada i zašto je raseljeno, nije baš najjasnije.

Legenda kaže da su, onog trenutka kada je Bogorodica kročila na obalu, svi paganski hramovi popadali, uključujući i Zevsov hram. Vidjevši ovo, stanovnici Atosa su primili hrišćanstvo, a na mestu Zevsovog hrama podigli drveni manastir Sveti Kliment.

Istoričari vjeruju da je činjenica da su arabljanski gusari “glavni krivci” za raseljavanje stanovništva sa ovog mjesta. Oni su terorisali priobalne gradove Halkidikija, pa je narod pobjegao sa Atosa, a ostala je tek šačica siromašnih isposnika koje morski razbojnici nisu dirali jer nisu imali ništa što bi se moglo opljačkati.

Nauka kaže da tek od 7. vijeka postoje pisani tragovi sa Svete Gore koja tada postaje utočište izbjeglih monaha koji se povlače pred islamskim osvajačima.

Sveta Gora je kao manastirska zajednica formalno osnovana 963. godine, kada je monah Atanasije osnovao manastir Veliku Lavru, danas najveći i najznačajniji od 20 manastira. Manastir je uživao zaštitu vizantijskih careva, Rusije, a u dugom periodu kad se Romejsko carstvo urušilo, a rusko se još nije uzdiglo i – Srbije!

Srpski vladari i njihove porodice vekovima su davale novac i bili čuvari čitavog Atosa. Osim Hilandara, izgradili su manastire Simonopetru, Grigorijat, Svetog Pavla gde se nekoliko vekova služilo na srpskom jeziku.

Srpkinje koje su posjetile Svetu Goru

Pojedine Srpkinje su, prema legendama, ipak posjetile čuveni manastir.

Srpski Hilandar jedinstven je među svetogorskim manastirima jer je, prema legendi, tu Bogorodica dozvolila caru Dušanu da dovede svoju suprugu, caricu Jelenu, i tako se skloni od kuge. Ipak, iz poštovanja prema svetinji, carica je zapravo boravila u hilandarskoj luci Hrusiji, a na kopnu je nošena u nosiljci tako da nije kročila na tlo i prekršila zakon.

Još jedna Srpkinja se pominje kao osoba koja je možda posetila Svetu Goru. Naime, manastir Svetog Pavla podigao je despot Đurađ Branković, a zajedno sa još nekoliko svetinja, darivala ga je despotova ćerka Mara.

Turske hronike navode da je ovom prilikom Mara posjetila Svetu Goru dok manastirsko predanje kaže da je istina da je potonja osmanska sultanija (bila je udata za sultana Murata II) bila ktitorka, ali da nije kročila na tlo poluostrva upravo jer je znala da je ženama to zabranjeno.

Zatvor za nepoštovanje zabrane

Sve do početka 20. vijeka na Svetu Goru je bilo moguće ići preko zemljouza kod Provlake, koji spaja poluostrvo s kopnom.

Međutim, nakon što su pojedine žene počele da koriste ovaj put da krišom uđu na Svetu Goru grčke vlasti postavile su na tom mjestu visoku ogradu i strogo zabranile ulazak pješacima, bez obzira na pol. Kazna za kršenje ove naredbe je godinu dana zatvora!

(Istorijski zabavnik)

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

OVO ĆE MNOGE IZNENADITI: Evo koliko je visoka Jelena Karleuša

PJEVAČICA Jelena Karleuša privlači pažnju gde god se pojavi, a mnogi ne znaju koliko je zapravo visoka.

DANAS JE SVETA TEKLA: Svetiteljka koja je simbol istrajnosti u vjeri

SRPSKA pravoslavna crkva danas obilježava Svetu prvomučenicu i ravnoapostolnu Teklu, učenicu apostola Pavla, čije je ime u hrišćanskom predanju ostalo simbol istrajnosti u vjeri. Istog dana proslavljaju se i prepodobni Simon, Sveti kralj Vladislav i prepodobni David Srpski.

DNEVNI HOROSKOP ZA SRIJEDU, 7. OKTOBAR: Koga očekuju dobici preko putovanja, a koga susret sa bivšim partnerom?

SAZNAJTE šta vas u srijedu, 7. oktobra, očekuje na poslu, u ljubavi, na zdravstvenom planu, u domu i porodici, kako ćete se slagati sa prijateljima...

SUTRA SE SLAVI SVETA TEKLA: U Sarajevu se čuvaju njene čudesne mošti, a žene joj se najviše mole za pomoć

SRPSKA pravoslavna crkva /SPC/ proslaviće sutra praznik Svete prvomučenice Tekle Ravnoapostolne.

GODINU DANA BEZ HALIDA: Njegove pjesme i dalje žive

HALID Bešlić /1953-2025/, pjevač narodne muzike koji je ostavio neizbrisiv trag na muzičkoj sceni bivše Jugoslavije, umro je 7. oktobra prošle godine. Bešlićeva karijera trajala je više od četiri decenije, a njegova muzika je povezivala generacije i prelazila granice.

PUKLA TIKVA: Nataša Bekvalac ostavila dečka

PJEVAČICA Nataša Bekvalac odlučila je da stavi tačku na ljubavnu priču sa S. R., sa kojim je neko vrijeme bila u vezi.

SRPKINJA SE UDALA ZA IRANSKOG PILOTA: Jelena otkrila šta u njegovoj zemlji mora strogo da poštuje (VIDEO)

U ljubavi nema nacije, rase ni religije, već postoje samo dvoje ljudi koji su pronašli dom jedno u drugom. Pravi dokaz za ovu tvrdnju su Jelena Radosavljević iz Užica i njen suprug Šahab iz Irana.

DANAS SE MOLI ZA PORODICU I DJECU: Vjernici proslavljaju praznik Začeća Svetog Jovana Krstitelja

SRPSKA pravoslavna crkva i vernici danas proslavljaju praznik Začeća Svetog Jovana Krstitelja, dan koji podseća na to da za iskrenu veru i Božju milost nikada nije kasno, te da su čuda uvek moguća.

DNEVNI HOROSKOP ZA 6. OKTOBAR: Bikovi sreću zanimljivu osobu, neočekivana zarada za Ribe

SAZNAJTE šta vas u utorak, 6. oktobra, očekuje na poslu, u ljubavi, na zdravstvenom planu, u domu i porodici, kako ćete se slagati sa prijateljima...

OBOŽAVAO GA JE: Omiljeni kolač patrijarha Pavla

OMILJENI kolač patrijarha Pavla pravi se od nekoliko osnovnih sastojaka i vraća ukus detinjstva. Pogledajte kako da ga napravite kod kuće.