ROD BLAGOJEVIĆ: Dodik ostaje prkosan, uz pomoć svog naroda odbacio je Šmitov autoritet

Foto: Profimedia

Njegov tekst prenosimo u cijelosti:

Potpredsjednik Džej Di Vens održao je nedavno govor na Minhenskoj bezbjednosnoj konferenciji koji je snažno odjeknuo. U njemu je prozvao lidere zapadne Evrope zbog korišćenja lawfare-a zloupotrebe pravnog sistema kao političkog oružja i prijetnje demokratiji. Ironično je da se četiri decenije nakon pada Berlinskog zida 1989. i raspada Sovjetskog Saveza 1991. godine, demokratija i sloboda sada nalaze pod opsadom od strane onih koji su ih nekada branili.

U Americi ovo nije nepoznat koncept. Gledali smo kako demokrate, u saradnji sa politizovanim tužiocima i sudovima, neumoljivo vode krivične procese protiv Donalda Trampa. Njihov cilj bio je jasan: zatvoriti glavnog opozicionog kandidata i spriječiti ga da se kandiduje za predsjednika. To je bila zloupotreba pravosuđa i opasan presedan – politički potez sa ciljem da se američkom narodu uskrati pravo da slobodno izabere svog lidera.

Ovo je bio zapanjujući primjer nepravde i neviđen napad na demokratiju. Nijedan američki predsjednik nije prošao kroz ono što je Tramp doživio.

Ali rat protiv Trampa – i demokratije – više nije ograničen na američko tlo.

Potpredsjednik Vens je bio u pravu: lawfare je prešao Atlantik. U Evropi, politička ljevica koristi iste taktike protiv pro-Trampovskih, populističkih konzervativnih lidera – kandidata koji su već pobijedili na izborima ili su na putu da pobijede.

Kako bi zaustavili ove kandidate ili poništili izborne rezultate, evropske elite sa ljevice koriste jednostavnu formulu: „Ako mi izgubimo – pobjednik ide u zatvor.“ Time nastoje da zabrane ovim liderima da se kandiduju ili obavljaju javne funkcije.

Ova anti-demokratska ideologija polazi od opasne pretpostavke: da je volja naroda legitimna samo ako se poklapa sa agendom ljevice. Konzervativni populisti se rutinski označavaju kao „pro-putinovski“ ili optužuju za „saradnju s Rusima“, kako bi ih diskreditovali.

Slučajevi iz Francuske i Rumunije

Prije samo dvije sedmice, francuski sud osudio je Marin Le Pen, liderku konzervativne stranke Nacionalno okupljanje i jednu od vodećih predsjedničkih kandidatkinja, na četiri godine zatvora i zabranio joj kandidaturu na pet godina. Njen „zločin“? Političke aktivnosti koje su uobičajene u francuskoj politici – i koje se tolerišu kada ih čine političari s ljevice.

Mjesec dana ranije, Vrhovni sud Rumunije diskvalifikovao je Kalina Đorđeskua, populističkog konzervativca i favorita na predstojećim predsjedničkim izborima u maju 2025. Njegov zločin? Pobijedio je u prvom krugu glasanja u novembru 2024. Sud nije priznao njegovu pobjedu, poništio je izbore i zabranio mu dalju kandidaturu.

Kriza u Republici Srpskoj

Možda najalarmantniji slučaj odvija se u Republici Srpskoj, autonomnom entitetu unutar BiH. Smještena u jugoistočnoj Evropi, BiH rijetko dospijeva na naslovnice u SAD-u – ali bi trebalo. Region je bure baruta nerazriješenih etničkih i vjerskih tenzija.

Ožiljci iz rata devedesetih – koji je odnio više od 100.000 života – i dalje su svježi. Danas među pravoslavnim Srbima i katoličkim Hrvatima postoji strah da većinsko bošnjačko (muslimansko) stanovništvo želi stvoriti unitarni islamski entitet, brišući njihovu autonomiju i vjerski identitet.

Ovu krhku ravnotežu sada narušava Kristijan Šmit. Sa širokim, neizabranim ovlašćenjima, Šmit se sve više miješa u unutrašnje poslove BiH – najkontroverznije, kroz napade na liderstvo i kulturni identitet Republike Srpske.

Dana 20. decembra 2023. godine, Šmit je javno upozorio Republiku Srpsku da ne slavi 9. januar – Dan Republike Srpske – navodeći da takvo obilježavanje krši odluke Ustavnog suda BiH i njegovu sopstvenu izvršnu naredbu od 1. jula 2023. godine.

Uprkos tome, predsjednik Srpske Milorad Dodik, trostruki izabrani lider Republike Srpske, nastavio je sa tradicionalnim obilježavanjem praznika. Kao odgovor, Šmit je pokrenuo krivični postupak protiv njega. Dana 26. februara 2025. godine Dodik je osuđen na godinu dana zatvora i zabranjeno mu je obavljanje javne funkcije u narednih šest godina.

Dodikova navodna krivica? Obilježavanje praznika kojim se obilježava osnivanje Republike Srpske 1992. i slavi Sveti Stefan, jedan od najpoštovanijih svetaca u Srpskoj pravoslavnoj crkvi – tradicije koje se poštuju od potpisivanja Dejtonskog mirovnog sporazuma 1995. godine. Ipak, Šmit je, zbog bojazni da bi to moglo uvrijediti bošnjačku većinu, jednostrano kriminalizovao proslavu i pokušao je ugušiti.

Odražavajući volju svog naroda, Dodik je odbio da se povinuje. Srbi iz Srpske nastavili su da slave svoje nasljeđe i vjeru. Zbog toga je njihov predsjednik osuđen, kažnjen i politički izopšten.

Zamislite da je američki predsjednik zatvoren zato što je proslavio 4. juli – jer je to navodno uvrijedilo nekog, prema mišljenju stranog birokrate. Da li bismo se povinovali? Ili pružili otpor?

Poput Trampa, Le Pen i Đorđeskua, Dodik ostaje prkosan. Uz podršku parlamenta i svog naroda, odbacio je Šmitov autoritet da ga uhapsi i poništi volju birača.

Sada imamo pat-poziciju.

Evropa na ivici

Situacija je opasna. Bošnjački sud izdao je nalog za hapšenje Dodika. Šmit je zatražio od Interpola da ga uhapsi tokom diplomatske posjete Izraelu s premijerom Benjaminom Netanyahuom. Interpol je odbio, navodeći da ne postupa po politički motivisanim zahtjevima.

Ali Evropska unija je dodatno zaoštrila situaciju prošle sedmice, rasporedivši 1.000 čeških vojnika u BiH, navodno kako bi pomogli u Dodikovom hapšenju. Ovo nije mirovna misija – već provokacija.

Šmit igra opasnu igru. Srbi neće odustati od onoga što smatraju svojom suverenošću i identitetom. Ako Šmitov lawfare preraste u oružani sukob, Balkan bi ponovo mogao da eksplodira – ovog puta dok je Evropa već uvučena u sukob u Ukrajini.

Posljednji put kada su dva rata istovremeno gorjela Evropom bilo je 1939. godine, kada je Njemačka napala Poljsku ubrzo nakon što je osvojila Čehoslovačku.

Svijet mora da se probudi. BiH nije samo regionalni problem – ona je upozorenje. Filozof Džordž Santayana je rekao: „Oni koji se ne sjećaju prošlosti, osuđeni su da je ponove.“

Jedan rat u Evropi je previše. Drugi bi bio katastrofalan.

(RTRS)

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

ŽIVE U TEŠKIM USLOVIMA, A SADA IM STIŽE POMOĆ: Dodik najavio izgradnju kuće za višečlanu porodicu Marić (FOTO)

KUĆA za život je potrebna svima, ali međusobna podrška članova porodice je ono što gradi dom, istakao je lider SNSD-a Milorad Dodik.

STIŽE OSVJEŽENJE: Meteorolozi za sutra najavili nestabilno vrijeme

U Republici Srpskoj i Federaciji BiH /FBiH/ sutra će biti oblačno vrijeme sa kišom i pljuskovima sa grmljavinom i jačim vjetrom, a ponegdje će biti vedro.

 HAKOVAN SISTEM ZA SLANJE SMS PORUKA SPS-a: Građanima stižu sumnjive poruke, slučaj prijavljen M:tel-u i nadležnim institucijama

SOCIJALISTIČKA partija Srpske upozorava svoje članove, simpatizere i sve građane da je došlo do neovlašćenog pristupa aplikaciji za slanje SMS poruka koju je Partija koristila za komunikaciju sa javnošću.

TERMOELEKTRANA GACKO U PREKIDU: Počinje redovni remont

GATAČKA Termoelektrana od danas je van pogona zbog redovnog godišnjeg remonta koji je počeo, rekao je za ATV direktor Maksim Skoko.

GUŽVE NA GRANIČNIM PRELAZIMA: Evo gdje su najveća zadržavanja

FREKVENCIJA vozila pojačana je na graničnim prelazima Rača i Šepak na ulazu iz Srbije u BiH, te na ulazu iz Crne Gore na prelazu Deleuša, saopšteno je iz Auto-moto saveza Republike Srpske.

BLANUŠA POTVRDIO: SDS 7. juna donosi konačnu odluku o kandidaturama za predsjednika Srpske

GLAVNI odbor Srpske demokratske stranke će na sjedici 7. juna donijeti konačnu odluku o kandidaturama za dvije inokosne funkcije na predstojećim izborima, rekao je predsjednik stranke Branko Blanuša i dodao da je na osnovu ranijih odluka on kandidat za predsjednika Republike Srpske.

PUTNICI PREBAČENI AUTOBUSIMA: Kvar kod Bradine paralizovao željezničku liniju Sarajevo – Mostar

 U mjestu Bradina pokidana je kontaktna mreža namijenjena željezničkom saobraćaju, zbog čega jutros, 30. maja, nije krenuo voz na relaciji Sarajevo - Mostar.

„OSTANI I ČUVAJ REPUBLIKU SRPSKU“: Dodik predložio da se Trg u Banjaluci nazove po imenu generala Momira Talića

PREDSJEDNIK SNSD-a Milorad Dodik predložio je danas da se Trg u Banjaluci gdje se nalazi centralni spomenik poginulim borcima Vojske Republike Srpske nazove po generalu Momiru Taliću.

OD 1. JUNA: Česma dobija novu autobusku liniju do centra Banjaluke

STANOVNICI banjalučkog naselja Česma od 1. juna dobiće novu eksperimentalnu autobusku liniju koja će preko novoizgrađenog mosta povezivati naselje sa centrom grada.

SJEĆANJE NA HEROJA VRS: U Piskavici obilježene 23 godine od smrti generala Momira Talića (FOTO)

U Piskavici kod Banjaluke danas su obilježene 23 godine od smrti general-pukovnika Momira Talića, komandanta Prvog krajiškog korpusa i načelnika Generalštaba Vojske Republike Srpske.