UDAR NA EVROPSKI ESTABLIŠMENT: Hoće li Tramp postati „grobar“ Evropske unije?

Foto: shutterstock

– Trampov povratak na vlast nije samo promena u američkoj politici – to je fundamentalni izazov evropskom establišmentu i ideološkim osnovama poretka poslije Drugog svjetskog rata. Naredne godine će odrediti da li će zapadni svijet krenuti ka nacionalističkom modelu zasnovanom na suverenitetu koji predvodi Tramp, ili će nastaviti putem progresivnog globalizma koji zastupaju evropske elite. Ishod ovog sukoba imaće duboke posledice po međunarodne odnose, bezbjednost i sam identitet Zapada. Ideološka podjela između Donalda Trampa i evropskog političkog establišmenta predstavlja jedan od najznačajnijih preloma u savremenoj zapadnoj politici – kaže Petar Milutinović, istraživač na Institutu za evropske studije.

On ukazuje i da se čvrsto uvezane globalističke elite u SAD i EU neće predati bez borbe.

– Da li će Tramp uspeti da demontira ovaj sistem zavisiće od toga sa kolikim otporom će se suočiti i domaćih i međunarodnih aktera. Ako evropski lideri ne uspiju da se prilagode svetu u kome SAD više ne igraju svoju tradicionalnu ulogu, možda će se naći u borbi da održe svoj uticaj u geopolitičkom pejzažu koji se brzo mijenja. Naredne godine će odrediti da li će zapadni poredak evoluirati kako bi se suočio sa novim izazovima ili će se urušiti pod teretom sopstvenih kontradikcija – smatra Milutinović.

Petar Milutinović, istraživač Instituta za evropske studije

On podseća da je međunarodni poredak posle Drugog svetskog rata uspostavljen kroz institucije kao što su Ujedinjene nacije, Evropska unija i NATO, koje su bile temelj globalne dominacije Zapada a SAD su stavljale u središte ogromne mreže saveza.

– Od 1945. SAD su delovale kao primarni garant liberalnog međunarodnog sistema, što je uključivalo održavanje bezbjednosnih saveza, finansiranje međunarodnih organizacija i promovisanje globalne slobodne trgovine. NATO, osnovan 1949, obezbedio je vojnu dominaciju SAD u Evropi, dok su UN obezbedile platformu za međunarodnu diplomatiju pod američkim uticajem. EU, prvobitno zamišljena kao ekonomska zajednica, postepeno se proširila u politički entitet. Rezultat je bio svetski poredak u kome su SAD obezbeđivale određen stepen stabilnosti čineći saveznike zavisnim od svog vođstva. Povratak Trampa na mesto predsjednika signalizira suštinsku promjenu ovakvog sistema. Njegov pristup, koji karakteriše skepticizam prema međunarodnim institucijama i davanje prioriteta nacionalnom suverenitetu u odnosu na globalno upravljanje, preti da demontira mnoge strukture koje su decenijama definisale zapadnu moć – kaže Milutinović.

Sličnu prognozu dao je nedavno i visoki ruski diplomata Aleksandar Jakovenko:

– Amerika zatvara svoju globalnu imperiju jer više ne služi njenim nacionalnim interesima – čemu se mučiti? To je preskupo koštalo zemlju u celini, ali posebno domicilnu Ameriku i njenu srednju klasu. Štaviše, u okvirima „vouk“ kulture, demokrate su se ustremile na istorijski utemeljen, tradicionalni američki identitet, što je zapretilo da „rastapanjem“ zemlje u globalističkom projektu, blago rečeno, sa nejasnom listom njegovih korisnika. Sada je fokus na obnovi temelja američke ekonomske i tehnološke moći, kako bi zauzeli mJesto „prvog među jednakima“ na svetskoj rang-listi, uz korišćenje prednosti koje SAD i dalje imaju, pre svega statusa dolara. Evropa tu nema nikakvu ulogu: njena budućnost je već njen problem, dovoljno je da kupuje tečni prirodni gas iz škriljaca.

Milutinović naglašava da Trampova spoljnopolitička doktrina „Amerika na prvom mjestu“ znači da SAD žele da snose samo one troškove održavanja globalnog poretka koji joj donose direktne koristi. Još tokom prvog mandata on je smanjio američka finansijska davanja za NATO i uz prijetnju da SAD neće braniti zemlje koje ne plaćaju obaveze prema Alijansi naterao evropske saveznike da povećaju troškove za odbranu. Takođe, povukao je SAD iz Pariskog klimatskog sporazuma, Trans-pacifičkog partnerstva i Iranskog nuklearnog sporazuma.

Razlaz sa EU Tramp je najavio još u prvom mandatu
– Tramp NATO smatra zastarelim, UN irelevantnim, a izrazio je otvoreni prezir prema EU. Ako ispuni pretnje da će se povući ili smanjiti podršku NATO, Alijansa bi se mogla suočiti sa egzistencijalnom krizom. Evropske članice, posebno Nemačka i Francuska, dugo su se oslanjale na američku vojnu moć kao sredstvo odvraćanja od spoljnih pretnji. Neangažovane SAD bi primorale ove zemlje da dramatično povećaju svoje budžete za odbranu, ili da traže alternativne bezbednosne aranžmane. Realnost je da EU nema vojnu koheziju i finansiranje da zameni NATO u kratkom roku i ako Brisel ne uspe da se prilagodi Trampovoj politici, rizikuje da postane sve irelevantnija u globalnoj politici. Bez podrške SAD, evropski projekat bi mogao da se fragmentira – ukazuje Milutinović.

On naglašava da ideološka podela između Trampa i evropskog političkog establišmenta predstavlja jedan od najznačajnijih preloma u savremenoj zapadnoj politici.

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

SUZAVAC I NEMIRI U FRANCUSKOJ: Policija intervenisala u Parizu

POLICIJA je ispalila suzavac na demonstrante na Trgu nacija u Parizu, gdje je završen veliki protestni marš protiv rasta cijena i policijskog nasilja, javio je dopisnik RIA Novosti.

PUTIN, TRAMP I SI ZAJEDNO ZA STOLOM: Kremlj otkrio datum i mjesto sastanka

SASTANAK predsjednika Rusije Vladimira Putina, Kine Si Đinpinga i SAD Donalda Trampa održaće se 19. novembra u kineskom gradu Šenženu, rekao je portparol Kremlja Dmitrij Peskov.

JEZIVA TRAGEDIJA U GRČKOJ: Zgrada se obrušila na dva vatrogasca tokom gašenja požara (VIDEO)

DVA vatrogasca, starosti 23 i 44 godine, poginula su danas, a jedan je povrijeđen kada se dio napuštene zgrade urušio tokom gašenja požara u mjestu Zefiri, u opštini Fili, nedaleko od Atine.

NJEMAČKA SE VRAĆA KORIŠTENJU UGLJA: Ponovo pokreće stare termoelektrane

NJEMAČKO Ministarstvo ekonomije pripremilo je nacrt zakona o korišćenju starih termoelektrana na ugalj zbog moguće nestašice gasa tokom zime, pri čemu će se operativni troškovi prebaciti na potrošače, objavio je list "Tagešpigel".

ZEMLJOTRES U KOMŠILUKU: Treslo se preko 3 stepena po Rihteru

POTRES magnitude 3,1 prema Rihterovoj skali zabilježen je u subotu, 14. novembra, u 9:32 sati u Jadranskom moru, jugozapadno od hrvatskog ostrva Lastova.

HOROR U HRVATSKOJ: Pronađeno tijelo žene u stanu, sumnja se na ubistvo

MRTVA žena pronađena je u stanu u Starim Mikanovcima, sumnja se na nasilnu smrt, a muškarac koji se dovodi u vezu sa tim je pod nadzorom policije.

HAOS U SAD: Do sada otkazano skoro 2.500 letova

KOMPANIJA za praćenje letova "Flajtaver" saopštila je da su do sada otkazana 2.493 leta unutar, ka i iz SAD.

POTPUNA OBUSTAVA LETOVA U SAD: Stiglo hitno naređenje Federalne uprave – „Do daljeg“

AMERIČKA Federalna uprava za vazduhoplovstvo (FAA) naredila je obustavu svih poletanja na teritoriji Sjedinjenih Američkih Država, pozivajući se na neodređene bezbjednosne razloge.

OGLASIO SE „MAJKROSOFT“: Da li je bio hakerski napad?

"Majkrosoft" je saopštio da globalni prekid u radu pojedinih njegovih servisa nije posljedica zlonamjernih aktivnosti ili djelovanja vještačke inteligencije.

NOVI ŠOKANTNI DETALJI TRAGEDIJE: Zdravstvena inspekcija otkrila niz propusta u slučaju smrti Kristiana Josipa Periša

POJAVILI su se šokantni detalji smrti Kristiana Josipa Periša u zagrebačkoj Klinici za psihijatriju. Zdravstvena inspekcija utvrdila je niz ozbiljnih nepravilnosti u postupanju osoblja, a pod lupom je i odgovornost uprave bolnice.