„SIMBOL SLOBODE“ Lozo: Republika Srpska je najveća srpska pobjeda na razmeđu milenijuma

Foto: Printskrin/Jutjub

– Dan Republike je podsjetnik da je odbrana sopstvenog naroda i države, bez potrebe za ugrožavanjem bilo koga drugoga, naša pojedinačna i kolektivna obaveza, naš svakodnevni plebiscit pripadnosti zajednici, ono što nas čini dostojnim generacija koje su kroz vijekove pod okupacijama stranih zavojevača sanjale san o slobodi – naglasio je Lozo.

On je naveo da Republika Srpska nije izraz trodecenijske istorije postojanja, već izraz postojanja srpskog naroda i njegovih slobodarskih tradicija na svom etničkom i kulturološkom prostoru od ranog srednjeg vijeka do danas.

– Ako govorimo o konkretnim istorijskim okolnostima, onda treba reći da je srpski narod, predvođen svojom političkom i intelektualnom elitom u BiH, u momentima nestanka iluzija o mogućnosti opstanka nekadašnje zajedničke države Jugoslavije, koju su protivnici razbili i iznutra i spolja, uradio jedino moguće – formirao je, a zatim i branio, sopstvenu državu. Srpska je nastala kao odbrana kada se na scenu vraćala ideologija obespravljivanja, pa i uništenja Srba na ovim prostorima, kao zaštita od nepriznavanja konstitutivnosti, preglasavanja i ugrožavanja nacionalnog identiteta – rekao je Lozo.

On je objasnio da je Republika Srpska rezultat istorijskog pamćenja na pokušaj potpunog uništenja srpskog naroda u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj i viđena je kao srpsko – nikad više takvom nastojanju.

– U nemogućnosti da u Skupštini Socijalističke Republike BiH, zbog prevara i manipulacija hrvatsko-muslimanske koalicije, odbrane ustavom garantovana konstitutivna prava srpskog naroda, legalno izabrani predstavnici naroda, srpski poslanici su se izdvojili i 24. oktobra 1991. formirali Skupštinu srpskog naroda u BiH, kao kolektivni demokratski organ zaštite. U novembru 1991. srpski narod na teritoriji BiH na plebiscitu jasno se izjasnio za opstanak u Jugoslaviji. U nemogućnosti da praktično obustave nasilnu secesiju i svoje odsjecanje od matične Srbije, predstavnici srpskog naroda su u Sarajevu 9. januara 1992. donijeli odluku o formiranju Republike srpskog naroda u BiH, koja je kasnije tokom rata, nakon mijenjanja imena u Srpsku Republiku BiH, zatim Srpsku Republiku i konačno u septembru 1992. godine preimenovana u Republiku Srpsku – podsjetio je Lozo.

On je naglasio i da je sve to trebalo odbraniti u vrijeme Odbrambeno-otadžbinskog rata, gdje je narodna Vojska Republike Srpske, nakon debakla i odlaska JNA, vodila odbrambeni sukob za fizički opstanak naroda i teritorije.

– Očuvanje državne organizacije, kao garanta biološkog opstanka naroda, zahtijevalo je odsudnu odbranu plaćenu preskupom cijenom u ljudskim životima. Republika Srpska suočena sa veoma teškim okolnostima, ratovala je za svoju odbranu protiv hrvatsko-muslimanske koalicije uključujući i sve vrijeme trupe sa teritorije Hrvatske, protiv njihovih saveznika sa kolektivnog zapada i njihovih surovih sankcija, te i protiv ratnika džihada sa islamskog istoka, konačno od 1994. godine i protiv samog NATO-a najveće vojne koalicije na planeti. Izbora nije bilo, u pitanju je bio opstanak. Uprkos svim teškoćama, i rekli bismo u gotovo nemogućim uslovima, na kraju je ova neravnopravna borba ipak krunisana velikom vrijednošću očuvanjem Republike Srpske – rekao je Lozo.

On je podsjetio na knjigu „Republika Srpska u Odbrambeno-otadžbinskom ratu“ gdje je u predgovoru napisao da se u prve dvije dekade 21. vijeka u srpskom društvu sve češće može čuti rečenica da je Republika Srpska najveća srpska pobjeda na razmeđu milenijuma.

– Posmatrano iz današnje perspektive to zaista izgleda veoma blizu sagledivoj istini kada vidimo u kakvom se stanju nalaze Srbi na teritorijama gdje nemaju sopstveni državni okvir poput Federacije BiH, ili poput nekadašnje Republike Srpske Krajine, u Hrvatskoj, zatim u Crnoj Gori, Makedoniji. Međutim, treba naglasiti i ulogu Republike Srpske u ukupnom nacionalnom identitetu i odbrani nacionalnog samopoštovanja uprkos pokušajima novokolonijalnog nametanja srpske krivice i duha samoporicanja – pojasnio je Lozo.

On je upozorio i na pretenzije kolektivnog Zapada da se na medijskom planu organizovanim sistemom stvore željene percepcije o aktuelnim dešavanjima i sve više se premještaju i namjeru da se kontrolišu slike i simboli, kao i cjelokupne predstave o prošlosti.

– U sveopštoj gotovo rasističkoj antiruskoj histeriji u Evropi kojoj svjedočimo Republika Srpska se želi potpuno neautentično predstaviti, a Srbi se u projekcijama SAD, i posebno njenih glavnih saveznika Njemačke, proglašavaju isključivim krivcima za ratove i zločine. U takvom svjetlu potrebno je sagledavati, ne samo djelovanje nametnutih političkih kvazitribunala i sudova, nego i osnivanje i djelovanje brojnih istraživačkih akademskih i drugih centara, projekata i fondacija, ali i neposredne pritiske kojima svjedočimo dok se njemački i drugi zvaničnici EU ne ustežu da poruče Srbima da će morati da promijene svijest – rekao je Lozo.

On je napomenuo da se promjena svijesti uspostavlja, osim direktnim političkim uslovljavanjima, i na promjeni istorijskih slika koje, između ostalog, čine osnove kolektivnih identiteta, te ukazao da je Njemačkoj veoma bitno ovo proglašavanje Srba zločincima i bitno joj je da i pojedini Srbi počnu razmišljati sa takvim stavom, da se takve stvari uvedu i istorijske udžbenike, jer želi skrajnuti fokus sa istine o njemačkim zločinima tokom dva velika svjetska sukoba.

– Takvim nastojanjima se u aktuelnoj geopolitičkoj konstelaciji nikad definitivno ne može stati u kraj, ali im se može jasno usprotiviti. Vremena se mijenjaju. Naše je da težimo da istinu o sopstvenoj istoriji i istoriji Republike Srpske iznosimo na osnovu istorijskih činjenica i uz puno odgovornosti za izrečeno i urađeno gdje god to možemo, kako na unutrašnjem, tako i na spoljnom planu. Upornost i institucionalna spremnost na dug i organizovan rad su osnove takvih nastojanja. I tu moramo ostvariti u budućnosti mnogo značajniji napredak, prije svega zbog generacija koje dolaze iza nas, zbog Republike Srpske – istakao je Lozo.

On je naglasio da je Dejtonski mirovni sporazum referenca sa kojom se mjere sva prije njega ponuđena mirovna rješenja, komplikovanost ratne situacije, ali i sadašnji i budući razvoj Republike Srpske, BiH, kao balkanskog čvorišta uopšte.

– Najveći njegov značaj upravo je uspostavljanje mira, ali prije svega za nas je to i svojevrsno praktično međunarodno priznanje Republike Srpske kao državne organizacije – istakao je Lozo.

On je rekao da ovaj specifični međunarodni sporazum ima različitih manjkavosti u istorijskom pogledu, ali je za sada jedini mogući okvir postojanja savremene BiH.

– Kao istoričar svjestan sam da je Dejton donio nesavršen mir, ali i toga da ne treba bježati u dogmatsku postavku ovoga akta, jer se vremena i procesi mijenjaju. Njegov značaj jeste veliki, ali je 9. januar simbolički mnogo značajniji – poručio je Lozo.

On je rekao da je Dan Republike Srpske prije svega simbol dugovjekovnog identiteta srpskog naroda na ovim prostorima i on ima i svoj vjerski i kulturološki karakter s obzirom na to da je Sveti arhiđakon prvomučenik Stefan bio obilježavan kao zaštitnik srpskih dinastija Nemanjića i Kotromanića.

Lozo je istakao da je zbog toga ovaj praznik na dan osnivanja Republike Srpske u isto vrijeme reafirmacija srpskog duhovnog i kulturnog identiteta i nasljeđa, čak i u onim krajevima koji više nisu u okviru srpskih država – u njemu se nalazi i klica srpskog samopoštovanja i odlučnosti za neke nove-stare ciljeve i vrijednosti oslobođenja i ujedinjenja ili srpskih integracija u 21. vijeku.

– S obzirom na istorijske okolnosti i procese koji su je stvorili možemo reći da je Republika Srpska ne samo simbol slobode, ona je za nas sloboda sama po sebi – poručio je Lozo u susret Danu Republike.

Deveti januar se slavi kao Dan Republike Srpske jer je tog datuma 1992. godine nastala pod prvobitnim nazivom Republika srpskog naroda u BiH.

Srpsku su osnovali srpski poslanici u tadašnjoj Skupštini BiH nakon što su preglasani u ključnim pitanjima o opstanku Jugoslavije, a pripadnici druga dva naroda krenuli u secesiju mimo volje Srba, koji su imali status konstitutivnog naroda.

Naziv Republika srpskog naroda u BiH bio je u upotrebi do 28. februara 1992. godine i proglašenja prvog Ustava, kada je zamijenjen sa Srpska Republika BiH koji je korišten do 12. avgusta 1992. godine, nakon čega je uveden sadašnji – Republika Srpska.

(Srna)

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

CIK: Istekao rok za prijavu političkih partija i nezavisnih kandidata za oktobarske izbore

PODNOŠENJE prijava za ovjeru političkih partija i nezavisnih kandidata za učešće na oktobarskim izborima završeno je danas u 16 časova. Dok vladajuća koalicija u Srpskoj govori o jasnim ciljevima i nastavku saradnje, u opoziciji sve više varnica zbog neizvjesnih kandidatura i međusobnih odnosa.

UDOVICA ALEKSANDRA NEŠOVIĆA SASLUŠANA U TUŽILAŠTVU: Evo šta je rekla o ubistvu muža

UDOVICA Aleksandra Nešovića, zvanog Baja, koji je ubijen 12.maja u restoranu na Senjaku, kako Kurir nezvanično saznaje, saslušana je danas u istrazi koja se vodi protiv desetoro osumnjičenih za različita krivična djela vezano za ovaj zločin.

TEGELTIJA: „Otvaranjem novog prelaza BiH spasena od ekonomskog kolapsa“

OTVARANJEM novog prelaza Gradiška BiH spasena je od ekonomskog kolapsa, poručeno je nakon sastanka predstavnika Uprave za indirektno oporezivanje BiH i svih učesnika u carinskim postupcima.

NIČE ALEJA „12 BEBA“: Po jedno stablo za svaku zvjezdicu

U PARKU "Mladen Stojanović" zasađeno drveće i formirana "Aleja 12 beba" kao podsjetnik na strašan zločin počinjen prije 34 godine, u kojem je život izgubilo 12 banjalučkih beba zbog nedostatka kiseonika.

BOGAT ROD OBORIO CIJENE: Evo koliko danas koštaju trešnje u Banjaluci

NAKON što su prve majske trešnje tradicionalno šokirale kupce visokim cijenama, situacija na banjalučkoj tržnici od jutros se drastično promijenila. Kilogram ovog omiljenog proljećnog voća sada se može kupiti za 4 KM.

ODLIČAN PLASMAN U ČAČKU: Tehnička škola Banjaluka četvrto mjesto na međunarodnom takmičenju iz saobraćaja

Učenici Tehničke škole Banjaluka ostvarili su odličan rezultat na međunarodnom takmičenju iz oblasti saobraćaja, koje je održano u Čačku od 23. do 25. aprila 2026. godine, u organizaciji Mašinsko-saobraćajne škole Čačak.

INVESTICIJA U NAUKU I LJUDSKOST: Vizija prof. dr Gorana Talića o budućnosti zdravstva Srpske

IZMEĐU vođenja regionalnog medicinskog giganta – Instituta „Zotović“, koji je nedavno ovenčan prestižnim priznanjem za razvoj turizma, i tihe pasije prema savremenom slikarstvu, dr Talić svedoči o tome da medicina bez razgovora nije liječenje, a uspeh bez etike – nije potpun, piše Zoran M. Kos za Novosti u autorskom tekstu koji prenosimo u cjelosti.

MLADA ODUŠEVILA REGION: Udala se u bolnici u 8. mjesecu trudnoće, pa imala tešku operaciju

CIJELI region čuo je za Miroslava i Valentinu Prstojević, koji su sudbonosno „da“ izgovorili 26. aprila u bolnici „Srbija“ u Istočnom Sarajevu, nakon što je mlada samo dan pred svadbu pala i slomila kuk. Njihove fotografije iz bolničke sobe preplavile su društvene mreže.

OTVORENO PISMO STANIVUKOVIĆU: Hitno obustavite radove uz Vrbas

CENTAR za životnu sredinu predao je danas gradonačelniku Banjaluke, Drašku Stanivukoviću hitan zahtjev za obustavu daljih radova na izgradnji šetališta na obali i u koritu rijeke Vrbas.

DODIK: Zajedno kroz turbulentna vremena da gradimo moćnu i jaku Republiku Srpsku

SNSD jedini ima mogućnost, potencijal, snagu da Republici Srpskoj ubrizga volju, odvažnost, strpljenje i sve ono što je potrebno da se razumiju današnji procesi, naglasio je pedsjednik SNSD-a Milorad Dodik.