RATARI U DILEMI: Da li je kasno sada posijati pšenicu?

Foto: Grad Bijeljina

Ipak se licitira sa time koliko smo ove godine manje posijali pšenice i teško je to sada procijeniti. Smatra se da je zasijano 30 odsto, ali ima procjene da je zasijano i više – 50 odsto, od predviđenih površina. Ono što je sigurno je da se ova žitarica sije znatno manje, jer definitivno tu nema računice ukoliko cijena u žetvi bude niska.

Generalno, što naši poljoprivrednici treba da znaju koji su uslovi koji su potrebni za preostalu sjetvu ozime pšenice.

Od bubrenja do ukorjenjavanja

Klijanje pšenice počinje na minimalnim temperaturama od jedan do sva stepena, a nicanje na optimalnim temperaturama od 12 do 15 stepeni.

Pri optimalnim temperaturama i vlage zrno za dva do tri dana nabubri i spremno je za klijanje. Sa kasnijom sjetvom se vrijeme od sjetve do nicanja produžava. Pri povoljnim uslovima nicanja, nastupa šest do osam dana poslije sjetve. Međutim, ako srednje dnevne temperature padnu ispod 6 stepeni, nicanje nastupa tek u proljeće.

Pšenica prolazi jarovizaciju (proces koji omogućava prelazak iz vegetativnog u generativni stadijum) na nižoj temperaturi (0-10 stepeni, u trajanju 30 – 35 dana, dok jara pšenica prolazi jarovizaciju na višoj temperaturi (10 – 15 stepeni) za sedam do 12 dana.

U prvoj fenofazi (klijanje – nicanje), pored jarovizacije, pšenica prolazi „kaljenje“ (proces postepenog privikavanja na niske temperature) pri dnevnim temperaturama od pet do 10 stepeni i noćnim do -2 stepena, što je veoma bitno.

Bokorenje i ukorjenjavanje pšenice je u jesen i s proljeća na temperaturi iznad četiri do 5 stepeni. Bokorenje počinje u periodu podfenofaze tri stalna lista, otprilike 15 dana poslije nicanja. S obzirom na navedeno, pšenica zasijana u novembru ispuniće ove uslove u pogledu klijanja, nicanja, jarovizacije i kaljenja, kao i bokorenja, gdje treba ući u zimu sa minimalno tri lista.

Sjeme je važno

Još jedna napomena. Za sjetvu treba koristiti sortno deklarisano sjeme ili sjeme koje potiče iz prve sjemenske reprodukcije. Klijavost sjemena pšenice prve semenske klase treba da je iznad 95 odsto, a sjemena druge klase iznad 90 odsto, o čemu ratari moraju voditi računa. Treba koristiti što krupnije sjeme jer, između ostalog, ono utiče na klijanje, nicanje i bokorenje pšenice.

Kod nas se koristi sjeme najčešće hemijski dezinfikovano upotrebom hemijskih fungicida, rijetko termičkom obradom i slično.
Sada sijati prvo rane, pa srednje sorte

Naši farmeri treba da znaju da sjetva u povoljnim uslovima sredine može se produžiti do polovine novembra (širi uslovno optimalni rok), čak i kasnije zavisno od vremenskih prilika u novembru mjesecu.

Optimalan rok za setvu pšenice relativno dugo traje i, ukoliko je zemljište spremljeno, treba je otpočeti sortama koje povoljnije reaguju na raniji rok. U kasnijem roku treba sijati one sorte koje nisu toliko osjetljive na vrijeme sjetve. U novembarskim prilikama, sijati prvo rane i srednje rane sorte pšenice.

U pojedinim godinama, kao što je ova novembarska sjetva povoljno deluje na pojavu patogenih gljiva pšenice, kao što je Fusarium spp., te je zato obavezna dezinfekcija sjemena prije sjetve sistemični fungicidima, kada se seme seje iz ambara, gdje se koristi sjeme prve semenske reprodukcije.

Međutim, jako je bitno da ukoliko sjetva kasni i pšenica se seje van uslovno optimalnog roka, količinu sjemena treba povećati za onoliko procenta koliko iznosi zakašnjenje (približno za 0,5 odsto na dan zakašnjenja). Međutim, pri lošijoj predsjetvenoj pripremi zemljišta, količinu sjemena treba povećati i za 10 odsto.

Jesenje mjere njege su valjanje glatkim valjcima ako je sjetveni sloj poslije sjetve isušen. U našim uslovima u novembru mnogo je bitnija mjera brananje lakim branama, ukoliko se posle pljuskova na površini stvori „pokorica“, koja bi sprečavala ujednačeno nicanje biljaka.
Kako se boriti protiv glodara?

Glodari – poljski miševi, tekunice, voluharice, hrčci i slijepo kuče suzbijaju se upotrebom preparata rodenticida, a najefikasniji način primjene je u obliku otrovnih mamaka koji se postavljaju u aktivne rupe i potom zatrpavaju i to prema vrsti glodara, koji se uočavaju u usjevu pšenice.

(Agroklub)

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

PRAVILO KOJE VAM SPAŠAVA ŽIVOT: Evo šta da uradite kad sijevne prva munja

METEOROLOG Ivan Ristić potvrđuje da je pred nama izuzetno promjenljiv period i da će nam "kiša prosto dosaditi".

DNEVNI HOROSKOP ZA SRIJEDU, 13. MAJ: Evo koga očekuje susret sa zanimljivom osobom, a ko će da unovči svoje ideje…

SAZNAJTE šta vas u sredu, 13. maja, očekuje na poslu, u ljubavi, na zdravstvenom planu, u domu i porodici, kako ćete se slagati sa prijateljima...

SVI GA ZOVU KEMIŠ, A NIKO NE ZNA ZAŠTO: Evo kako je muž Zorice Brunclik dobio nadimak

PREKO pola vijeka je Miroljub Aranđelović javnosti poznat po nadimku Kemiš, a njegova karijera harmonikaša i producenta je toliko godina na visokom nivou.

NEVRIJEME ZA SVETOG VASILIJA OSTROŠKOG: Evo zašto narodna vjerovanja kažu da je to loš znak

U skoro cijeloj Srbiji, jutro je osvanulo oblačno, sa pljuskovima i grmljavinom. Ako je suditi po narodnim vjerovanjima, to nije dobar znak.

TALOG OD KAFE POSTAJE GRAĐEVINSKI MATERIJAL: Ovo je novi hit građevinske revolucije

NAUČNICI u Južnoj Koreji pronašli su novu primjenu za talog kafe — izolaciju. Tim sa Nacionalnog univerziteta Džonbuk pretvorio je otpad od kafe u materijal koji je jednako efikasan u izolaciji kao i materijali koji se trenutno koriste u zgradama.

ĐORĐE DAVID NA METI KRITIKA ZBOG NOŠENJA SUKNJE: Pjevač dao odgovor koji će mnoge iznenaditi (VIDEO)

POZNAT po svojim ekstravagantnim izdanjima, Đorđe David se tokom svoje višedecenijske karijere susretao sa mnogo negativnih komentara na račun oblačenja.

ŠTA SE NE NOSI NA OSTROG? Ova pravila manastira morate poštovati

OČEKUJE se da će danas veliki broj vjernika posjetiti čuveni manastir Ostrog, posvećen Svetom Vasiliju Ostroškom, koji je jedan od najpoštovanijih svetitelja u srpskoj tradiciji.

JOKIĆEVA SUPRUGA U BEOGRADU: Uživala na koncertu, privukla pažnju luksuznim stalijngom (FOTO)

NATALIJA Jokić, supruga jednog od najboljih košarkaša današnjice Nikola Jokić, privukla je pažnju javnosti zbog svog modnog izbora koji se procjenjuje na čak 80.000 evra.

KRASTAVCI ĆE VAM RODITI KAO NIKAD DO SAD: Ovaj trik povećava prinos i do 60 odsto

UZGOJ krastavaca često zna biti pravi izazov čak i za iskusne vrtlare.

„DVA MJESECA BEZ TEBE BRATE MOJ“: Emotivan snimak pjesme Darka Lazića rasplakao region

PORODICU Darka Lazića zatekla je velika tragedija u martu kada je izgubio brata Dragana Lazića u teškoj saobraćajnoj nesreći.