RATARI U DILEMI: Da li je kasno sada posijati pšenicu?

Foto: Grad Bijeljina

Ipak se licitira sa time koliko smo ove godine manje posijali pšenice i teško je to sada procijeniti. Smatra se da je zasijano 30 odsto, ali ima procjene da je zasijano i više – 50 odsto, od predviđenih površina. Ono što je sigurno je da se ova žitarica sije znatno manje, jer definitivno tu nema računice ukoliko cijena u žetvi bude niska.

Generalno, što naši poljoprivrednici treba da znaju koji su uslovi koji su potrebni za preostalu sjetvu ozime pšenice.

Od bubrenja do ukorjenjavanja

Klijanje pšenice počinje na minimalnim temperaturama od jedan do sva stepena, a nicanje na optimalnim temperaturama od 12 do 15 stepeni.

Pri optimalnim temperaturama i vlage zrno za dva do tri dana nabubri i spremno je za klijanje. Sa kasnijom sjetvom se vrijeme od sjetve do nicanja produžava. Pri povoljnim uslovima nicanja, nastupa šest do osam dana poslije sjetve. Međutim, ako srednje dnevne temperature padnu ispod 6 stepeni, nicanje nastupa tek u proljeće.

Pšenica prolazi jarovizaciju (proces koji omogućava prelazak iz vegetativnog u generativni stadijum) na nižoj temperaturi (0-10 stepeni, u trajanju 30 – 35 dana, dok jara pšenica prolazi jarovizaciju na višoj temperaturi (10 – 15 stepeni) za sedam do 12 dana.

U prvoj fenofazi (klijanje – nicanje), pored jarovizacije, pšenica prolazi „kaljenje“ (proces postepenog privikavanja na niske temperature) pri dnevnim temperaturama od pet do 10 stepeni i noćnim do -2 stepena, što je veoma bitno.

Bokorenje i ukorjenjavanje pšenice je u jesen i s proljeća na temperaturi iznad četiri do 5 stepeni. Bokorenje počinje u periodu podfenofaze tri stalna lista, otprilike 15 dana poslije nicanja. S obzirom na navedeno, pšenica zasijana u novembru ispuniće ove uslove u pogledu klijanja, nicanja, jarovizacije i kaljenja, kao i bokorenja, gdje treba ući u zimu sa minimalno tri lista.

Sjeme je važno

Još jedna napomena. Za sjetvu treba koristiti sortno deklarisano sjeme ili sjeme koje potiče iz prve sjemenske reprodukcije. Klijavost sjemena pšenice prve semenske klase treba da je iznad 95 odsto, a sjemena druge klase iznad 90 odsto, o čemu ratari moraju voditi računa. Treba koristiti što krupnije sjeme jer, između ostalog, ono utiče na klijanje, nicanje i bokorenje pšenice.

Kod nas se koristi sjeme najčešće hemijski dezinfikovano upotrebom hemijskih fungicida, rijetko termičkom obradom i slično.
Sada sijati prvo rane, pa srednje sorte

Naši farmeri treba da znaju da sjetva u povoljnim uslovima sredine može se produžiti do polovine novembra (širi uslovno optimalni rok), čak i kasnije zavisno od vremenskih prilika u novembru mjesecu.

Optimalan rok za setvu pšenice relativno dugo traje i, ukoliko je zemljište spremljeno, treba je otpočeti sortama koje povoljnije reaguju na raniji rok. U kasnijem roku treba sijati one sorte koje nisu toliko osjetljive na vrijeme sjetve. U novembarskim prilikama, sijati prvo rane i srednje rane sorte pšenice.

U pojedinim godinama, kao što je ova novembarska sjetva povoljno deluje na pojavu patogenih gljiva pšenice, kao što je Fusarium spp., te je zato obavezna dezinfekcija sjemena prije sjetve sistemični fungicidima, kada se seme seje iz ambara, gdje se koristi sjeme prve semenske reprodukcije.

Međutim, jako je bitno da ukoliko sjetva kasni i pšenica se seje van uslovno optimalnog roka, količinu sjemena treba povećati za onoliko procenta koliko iznosi zakašnjenje (približno za 0,5 odsto na dan zakašnjenja). Međutim, pri lošijoj predsjetvenoj pripremi zemljišta, količinu sjemena treba povećati i za 10 odsto.

Jesenje mjere njege su valjanje glatkim valjcima ako je sjetveni sloj poslije sjetve isušen. U našim uslovima u novembru mnogo je bitnija mjera brananje lakim branama, ukoliko se posle pljuskova na površini stvori „pokorica“, koja bi sprečavala ujednačeno nicanje biljaka.
Kako se boriti protiv glodara?

Glodari – poljski miševi, tekunice, voluharice, hrčci i slijepo kuče suzbijaju se upotrebom preparata rodenticida, a najefikasniji način primjene je u obliku otrovnih mamaka koji se postavljaju u aktivne rupe i potom zatrpavaju i to prema vrsti glodara, koji se uočavaju u usjevu pšenice.

(Agroklub)

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

MOJA MALA POBJEDA: S 39 rodila blizance,sad upisala fakultet

PJEVAČICA ne krije da je spremna za novi početak.

TRUD SE KONAČNO VRAĆA: 3 znaka postaju miljenici univerzuma 23. septembra

Dana 23. septembra tri horoskopska znaka očekuje period u kojem će im se, prema astrološkim tumačenjima, vratiti trud i dobre odluke iz prošlosti. Pred njima su samopouzdanje, podrška bliskih ljudi i osjećaj da im se konačno otvaraju nova vrata.

TRAGEDIJA U PORODICI: Brat od strica Miroslava Ilića utopio se u šahtu pored kuće

U SELU kraj Čačka utopio se brat od strica poznatog pjevača Miroslava Ilića.

PLANIRATE SVADBU? Ovo su datumi koje bi trebalo izbjegavati prema starim običajima

IZBOR datuma za vjenčanje mnogim parovima nije samo pitanje organizacije, već i tradicije. U srpskom narodu od davnina postoje periodi tokom godine kada se svadbe nisu organizovale, a većina tih običaja vezana je za crkvene postove i velike praznike.

OVAKO SE ZAMRZAVAJU PEČENE PAPRIKE: Ostaju ukusne mjesecima, a zauzimaju duplo manje mjesta

PEČENE paprike za zamrzivač mogu se spakovati mnogo pametnije. Ovaj trik čuva prostor i sprečava da izgube ukus.

„VIŠE ME NE UZIMAJTE U USTA“: Evo kome je i zašto Darko Lazić zaprijetio tužbama

PJEVAČ Darko Lazić oglasio se na društvenim mrežama nakon gostovanja influenserke Kristine Kike Živković u jutarnjem programu u kojem je govorila o nasilju koje je, kako je navela, pretrpjela od bivšeg partnera, a u svojoj priči pomenula je i Darkovo ime, kao i njegovog pokojnog brata Dragana.

ŠTA NAM DONOSI PUN MJESEC U ZNAKU OVNA? Ovo će promijeniti energiju za 6 znakova

U subotu, 26. septembra 2026. godine, tačno u 18:49 sati, dočekaćemo fazu punog Mjeseca u znaku Ovna.

DNEVNI HOROSKOP ZA SRIJEDU, 23. SEPTEMBAR: Evo ko je fokusiran na nove obaveze, a ko će otkriti nove izvore zarade

SAZNAJTE šta vas u srijedu, 23. septembra, očekuje na poslu, u ljubavi, na zdravstvenom planu, u domu i porodici, kako ćete se slagati sa prijateljima...

IZGOVORITE OVE MOLITVE ZA ZDRAVLJE PORODICE: Danas slavimo tri Svete mučenice

SRPSKA pravoslavna crkva danas slavi Svete mučenice Minodoru, Mitrodoru i Nimfodoru.

U KOGA JE TOMA ZDRAVKOVIĆ BIO ZALJUBLJEN? Udovica pjevača stavila tačku na priče o Silvani (VIDEO)

NA 35. godišnjicu smrti legendarnog Tome Zdravkovića, 30. septembra, u Sava Centru biće održan veliki koncert sjećanja posvećen jednom od najvećih boema domaće muzičke scene, a tom prilikom održana je i konferencija za medije na kojoj je govorila udovica pjevača, Gordana Zdravković.