PROIZVOĐAČI U PROBLEMU: Slaba potražnja za domaćim proizvodima drastično skresala izvoz

Foto: pehels

Kako su objavili iz Centralne banke BiH, vrijednost izvezene robe u avgustu 2023. godine iznosila je 1,16 milijardi KM, što predstavlja godišnji pad od 13,7%.

– Godišnja stopa rasta vrijednosti izvoza u posmatranom periodu je bila pod uticajem smanjene tražnje za robom iz BiH na tržištima zemalja glavnih trgovinskih partnera. Pad vrijednosti izvoza je posljedica godišnjeg pada izvoza proizvoda mineralnog porijekla (31,2%), baznih metala (26,9%), proizvoda hemijske industrije (11,9%) i namještaja (6,6%). S druge strane, izvoz mašina i aparata je u posmatranom mjesecu zabilježio godišnji rast vrijedan 1,3%. Posmatrano kumulativno za prvih osam mjeseci 2023. godine, izvoz je realizovan u vrijednosti od 11,23 milijarde KM, što predstavlja godišnji pad od 5,6% – naveli su iz Centralne banke BiH.

S druge strane, vrijednost uvezene robe u BiH u avgustu 2023. godine je iznosila 2,30 milijardi KM, što predstavlja pad od 2,2% u odnosu na isti mjesec prethodne godine.

– Godišnji pad vrijednosti uvoza posljedica je pada nekih od uvozno najznačajnijih grupa proizvoda. Uvoz proizvoda mineralnog porijekla, prvenstveno nafte i naftnih derivata, kao i baznih metala, zabilježio je godišnji pad vrijednosti od 22,0% i 16,1%, tim redom. Pozitivan uticaj na vrijednost uvoza imali su transportna sredstva (43,3%) i mašine i aparati (22,6%). U prvih osam mjeseci ove godine u BiH je uvezeno robe u vrijednosti od 18,28 milijardi KM, što predstavlja pad od 1,3% u odnosu na isti period prethodne godine – pišu iz Centralne banke BiH.

Saša Stevanović, ekonomski analitičar, smatra da je podatak o tome da je izvoz doživio korekciju od skoro 14 odsto pokazatelj usporavanja nečega što se zove eksterna tražnja.

– Pošto smo najviše orijentisani na Evropu, usporavanje izvoza na tom tržištu je uvoz eksternog šoka u domaći ekonomski sistem. Naši izvoznici trpe određenu štetu, koja se reflektuje manjim prihodom. Usporavanje izvoza i agregatne tražnje u Evropi nije dobra vijest za ekonomiju. To se vidi na ekonomskim fundamentima Evrope. Ono što nije dobro je što se usporavanje izvoza ubrzava, što oscilira. Tako je, na primjer, u julu izvoz bio manji za 5%, dok je u avgustu manji 14%. Ali u aprilu za 13%. Ono čemu svjedočimo su velike oscilacije, da li ćemo imati veću ekonomsku štetu, tj. za državu veći spoljnotrgovinski deficit, a za privredna društva manji profit i ugrožavanje postojećih radnih mjesta, hoćemo – kaže Stevanović.

Dodaje da je ekonomska politika Evrope pogrešna.

– Instrumenti koji se upotrebljavaju su isti, a uzroci inflacije potpuno različiti. Kada usporava eksterna tražnja, onda se stimuliše domaća tražnja i to je recept. Koriste se različite mjere i instrumenti. To je moguće kada imamo fiskalni prostor i fiskalni kapacitet da se zadužimo i kada imamo obezbijeđene izvore finansiranja. Uvijek kada ekonomija usporava rade se aktivnosti stimulisanja ekonomije, ubrzavanje. Stimulisanje vrši država, zaduživanjem, tj. stvaranjem deficita. Nivo ekonomske štete koji se stvara u sistemu uvijek se mora negdje reflektovati, obično, ako su politike dobre, to preuzimaju javne finansije na sebe, ali to nekad nije moguće, pa ostali elementi sistema, stanovništvo u vidu zaposlenih ili privreda u vidu kapitala, manjom platom, manjim profitom, gubitkom radnog mjesta, bankrotom preduzeća – rekao je Stevanović za „Nezavisne novine“.

Ekonomista Slaviša Raković kaže da je njegovo mišljenje da je proizvodnja prilagođena prodaji, te da izvoznici ne trpe posljedice smanjenja izvoza.

– Sve u svemu, radi se o nešto slabijoj tražnji na tržištu Evropske unije, ali i o otežanim uslovima poslovanja sa tržištem Rusije. Mislim da oba faktora doprinose jednako ovom rezultatu – naglasio je Raković.

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

VOZAČI, OBRATITE PAŽNJU: Oprez zbog odrona i radova na putu

SAOBRAĆAJ se na većini puteva odvija nesmetano, a vozačima se skreće pažnja na povećanu opasnost od odrona, kao i budu oprezni na dionicama kojima se izvode radovi, saopšteno je jutros iz Auto-moto saveza /AMS/ Republike Srpske.

DANAS SPREMITE KIŠOBRANE: Meteorolozi najavili kišu i pljuskove u ovim krajevima

U Republici Srpskoj i FBiH danas će biti oblačno vrijeme u većini predjela, a kiša i pljuskovi se očekuju od sjeverozapada ka istoku.

ĐACI SE VRATILI U KLUPE: Nastava u Srpskoj nastavljena nakon prekida zbog vrućina

U Republici Srpskoj danas je nastavljena nastava za 80.370 osnovaca i za 33.886 srednjoškolaca nakon što je nova školska godina bila u prekidu od 4. septembra zbog visoke temperature vazduha i otežanih uslova rada.

CIJENE GORIVA U SRPSKOJ OPET LETE U NEBO: Dizel bi mogao dostići skoro 4 KM

PREDSJEDNIK Grupacije za promet naftom i naftnim derivatima pri Privrednoj komori Republike Srpske Đorđe Savić rekao je za RTRS da bi evrodizel mogao dostići cijenu od 3,80 KM.

DODIK: Jača od svih granica – zastava koja spaja Srbiju i Srpsku

DAN srpskog jedinstva, slobode i nacionalne zastave je praznik ljubavi prema svome i svijesti o cijeni koju su generacije prije nas platile da bismo danas imali pravo na svoje ime, svoju vjeru, svoje pismo, svoju zemlju i svoju zastavu, istakao je predsjednik Milorad Dodik.

BANJALUKA SLAVI DAN SRPSKOG JEDINSTVA: Velika svečanost u „Boriku“ od 20 časova

DAN srpskog jedinstva, slobode i nacionalne zastave biće obilježen danas u Banjaluci u organizaciji vlada Republike Srpske i Srbije. Centralna svečanost biće održana u Sportskoj dvorani "Borik", sa početkom u 20 časova.

DJEČACI U PREDNOSTI: Pogledajte za koliko je mališana Srpska bogatija

U Republici Srpskoj u protekla 24 časa rođeno je 17 beba, šest djevojčica i 11 dječaka, rečeno je Srni u porodilištima.

NISU DVADESETE NAJKRITIČNIJE: Evo kada muškarci i žene u Srpskoj najčešće stavljaju tačku na brak

AKO ste mislili da se ljudi najčešće razvode dok su još u dvadesetim, statistika kaže drugačije. Najviše muškaraca u Srpskoj brak je završilo u četrdesetim, dok se kod žena kao najkritičnije izdvajaju kasne tridesete.

KARAN O SRPSKOM JEDINSTVU: „To je ono što je sačuvalo naš narod kroz sve ratove“

PREDSJEDNIK Republike Srpske Siniša Karan izjavio je danas da je Dan srpskog jedinstva, slobode i nacionalne zastave jedan od najvećih i najznačajnijih praznika koji zajednički slave Republika Srbija i Republika Srpska, ali i sav srpski narod.

POSTHUMNO PRIZNANJE ZA BORU KAPETANOVIĆA: Nagrada „Duško Trifunović“ stigla u ruke njegovog brata (FOTO)

PJESNIK i književnik Boro Kapetanović posthumni je dobitnik nagrade "Duško Trifunović", koju dodjeljuje Kulturno-sportski centar Pale za doprinos afirmaciji srpske kulture i književnosti.