DANAS JE SVETI STEFAN SRPSKI SLIJEPI: Sin je Đurađa Brankovića

Foto: Vikipedija

Sin Đurađa Brankovića oslepljen je usijanim gvožđem po naredbi turskog sultana Mehmeda II.

On je srpski despot koji nije želio da postane turski vazal i odrekne se srpstva, zbog čega je umro slijep i u najvećoj bijedi.

Đurađ Branković bio je unuk kneza Lazara, sin njegove ćerke Mare i Vuka Brankovića. Na presto Srbije došao je poslije smrti Lazarevog sina Stefana Visokog. Ðurađ je imao šestoro djece iz dva braka i pred Turcima se 1441. sklonio u Dubrovnik. Te godine njegove sinove, polubraću Grgura i Stefana Brankovića, sultan Mehmed II je oslepeo usijanim gvožđem.

Samo tri godine kasnije, Ðurađ Branković je uz pomoć Mađara povratio zemlju Rašku i ušao u Smederevo. Kad je 1456. umro, nasledio ga je jedini sin koji nije bio slijep, Lazar. On je brzo umro, i to bez nasljednika, pa je na presto poslije perioda nemira 1458. godine došao slepi Stefan Branković.

Ali već naredne godine Stefan Branković je prognan iz Srbije, najpre u Hrvatsku, gde je živjela njegova sestra udata za tamošnjeg grofa, pa u Albaniju, gde je imao rođake i gdje se 1460. godine oženio Angelinom, ćerkom jednog vlastelina i svastikom Skenderbega. Po njegovoj preporuci, 1465. kupio je na sjeveru Albanije zamak i nazvao ga Beograd. U njemu je proveo više od deset godina. Živeo je u siromaštvu, podižući djecu Đorđa i Jovana, buduće srpske despote, i ćerku Maru. Umro je 1476. godine.

Osam godina poslije smrti njegove mošti su bile još cele. Angelina ih je sa sinovima preko Beča i Budima prenijela u Kupinovo i položila ih u tamošnju Crkvu Svetog Luke. Od tada seljene su Vlašku, pa vraćane u Srem, da bi ih 1716. Turci spalili zajedno sa moštima Angeline i njegovih sinova.

Pet godina kasnije u Krušedolu je nađeno samo desno stopalo Svetog Stefana Slepog i ono se i danas čuva tamo. U tom manastiru je i njegov lik na zidnom živopisu i na ikonostasu. Crkva ga slavi 22. oktobra. Tragična sudbina… Sveti Stefan Slepi, despot Srbije Tragična sudbina… Sveti Stefan Slepi, despot Srbije Majka Angelina

Angelina Branković u Kupinovu je sagradila crkvu posvećenu Svetom Luki da bi u nju položila mošti svog supruga Svetog Stefana Slepog. Nije poznato da li se zamonašila tada ili prije dolaska u Srem. Podigla je i manastir posvećen Sretenju Gospodnjem, nedaleko od mesta gde će kasnije biti sagrađen Krušedol. Tu je provela ostatak života, bdeći nad moštima supruga i snova. Umrla je 1520. godine i sahranjena je najpre u svom manastiru Sretenje, a zatim su mošti prenete u Krušedol i stavljene u kovčeg zajedno sa moštima mlađeg sina Jovana.

U Kupinovu sve do 1930. blizu Crkve Svetog Luke postojala je crkva posvećena ovoj svetiteljki. Toma Vučić Perišić 1858. podigao je u Zakuti crkvu posvećenu Angelini. Njen lik, u crnoj monaškoj rizi, sa krstom u ruci, prikazan je na mnogim ikonama. Jednu od njih, onu u Srpskoj Crnji, radio je Đura Jakšić. Srpska crkva proslavlja je 12. avgusta i 23. decembra.

Sinovi Stefana Slepog

Ugarski kralj Matija Korvin dao je 1486. Đorđu Brankoviću posjede u Sremu da bi mogao da zadrži titulu despota. Ali kad je Korvin četiri godine kasnije umro, Ðorđe se našao na meti ugarskih velikaša, pa se 1497. odrekao despotske titule i zamonašio, uzevši ime Maksim. Sa majkom i bratom, takođe monasima, prešao je u Vlašku, a od 1513. do smrti tri godine kasnije bio je mitropolit beogradsko-sremski. Crkva ga slavi 31. januara. Posle Đorđevog odricanja od prestola, titulu srpskog despota poneo je njegov mlađi brat Jovan. Na strani Ugara borio se protiv Turaka za oslobođenje zemalja kojima su vladali njegovi preci. Umro je 1502, a njegovom smrću nestao je i posljednji despot iz porodice Brankovića. Hroničari mu pripisuju ktitorstvo manastira Divoša, a kažu da je sa bratom Maksimom obnovio Privinu glavu, Šišatovac i Fenek. Proslavlja se 23. decembra. Ovaj feljton pisan je na osnovu monografije „Sveti Srbi“ dr Slobodana Mileusnića, u izdanju „Pravoslavne reči“ iz Novog Sada. Fotografije su takođe preuzete iz ove monografije.

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

„OBRAČUNAĆEMO SE SA PRLJAVIM POLICAJCIMA KOLIKO ODMAH!“ Vučić: Svi koji učestvuju u zaštiti kriminalaca, moraće da napuste posao

PREDSJEDNIK Srbije Aleksandar Vučić poručio je da će država krenuti u obračun sa, kako je naveo, „prljavim policajcima” koji štite kriminal i obmanjuju javnost. Istakao je da velika većina pripadnika policije časno obavlja svoj posao, ali da manjina koja je povezana sa kriminalom više neće moći da ostane u sistemu.

PATRIJARH PORFIRIJE PREDVODI HILJADE VJERNIKA: Veličanstveni prizori sa Spasovdanske litije u Beogradu (FOTO/VIDEO)

SRPSKA pravoslavna crkva i vjernici danas obilježavaju Spasovdan, praznik Vaznesenja Gospodnjeg, jedan od najvažnijih dana u hrišćanskom kalendaru.

MLADEN MIJATOVIĆ OBJAVIO SNIMAK: Forenzičari otvaraju bure sa tijelom Aleksandra Nešovića (VIDEO)

NOVINAR Mladen Mijatović na svom instagram profilu objavio je snimak otvaranja bureta sa tijelom za koje se sumnja de je ubijeni Aleksandar Nešović.

KLJUČNE VIJESTI ZA IZVOZNIKE: Svilaj, Izačić i Kamensko postaju prelazi prve kategorije

USPOSTAVLJANJE tri nova granična prelaza prve kategorije između BiH i Hrvatske je ključno za domaće izvozno orjentisane kompanije, istakli su iz Spoljnotrgovinske komora BiH koja je pozdravila usvajanje izvještaja o pregovorima za zaključivanje ugovora o graničnim prelazima između dvije zemlje koji to predviđa.

„IMAĆEMO NAJBOLJE KANDIDATE“: Dodik – SNSD je pobjednik izbora

LIDER SNSD-a Milorad Dodik rekao je da je cilj pobjeda kandidata ove stranke za predsjednika Republike Srpske i srpskog člana Predsjedništva BiH, najmanje 35 poslanika u Narodnoj skupštini, a sa koalicijom dvotrećinska parlamentarna većina.

SUTRA PROMJENLJIVO OBLAČNO UZ SUNČANE PERIODE: Vremenska prognoza za petak

 U REPUBLICI Srpskoj i Federaciji BiH /FBiH/ sutra će biti promjenljivo oblačno vrijeme uz sunčane periode, naročito na sjeveru, a samo ponegdje je moguća slaba kiša ili kratkotrajni pljusak.

PODRŠKA SPORAZMU KOALICIJE: Završena sjednica Glavnog odbora SNSD-a

GLAVNI odbor SNSD-a dao je podršku sporazumu vladajuće koalicije u Republici Srpskoj o zajedničkom nastupu na izborima.

HEROJI U UNIFORMI: Trebinjski policajci spasili ženu od utapanja

POLICIJSKA stanica Trebinje je danas oko 15:,40 časova zaprimila prijavu da je nepoznata ženska osoba skočila u rijeku Trebišnjicu.

PRONAĐENO BURE SA LJUDSKIM OSTACIMA: Sumnja se da pripadaju nestalom Aleksandru Nešoviću

U BLIZINI Inđije danas je pronađeno bure u kojem su se nalazili ljudski ostaci, a prema prvim nezvaničnim informacijama, sumnja se da je riječ o tijelu Aleksandra Nešovića.

PROMJENE NA ČELU KLINIKA UKC-A: Šobot otkrio razloge smjene dugogodišnjih načelnika

U UNIVERZITETSKOM kliničkom centru Srpske smijenjeni su načelnici pojedinih klinika.