DANAS JE SVETI STEFAN SRPSKI SLIJEPI: Sin je Đurađa Brankovića

Foto: Vikipedija

Sin Đurađa Brankovića oslepljen je usijanim gvožđem po naredbi turskog sultana Mehmeda II.

On je srpski despot koji nije želio da postane turski vazal i odrekne se srpstva, zbog čega je umro slijep i u najvećoj bijedi.

Đurađ Branković bio je unuk kneza Lazara, sin njegove ćerke Mare i Vuka Brankovića. Na presto Srbije došao je poslije smrti Lazarevog sina Stefana Visokog. Ðurađ je imao šestoro djece iz dva braka i pred Turcima se 1441. sklonio u Dubrovnik. Te godine njegove sinove, polubraću Grgura i Stefana Brankovića, sultan Mehmed II je oslepeo usijanim gvožđem.

Samo tri godine kasnije, Ðurađ Branković je uz pomoć Mađara povratio zemlju Rašku i ušao u Smederevo. Kad je 1456. umro, nasledio ga je jedini sin koji nije bio slijep, Lazar. On je brzo umro, i to bez nasljednika, pa je na presto poslije perioda nemira 1458. godine došao slepi Stefan Branković.

Ali već naredne godine Stefan Branković je prognan iz Srbije, najpre u Hrvatsku, gde je živjela njegova sestra udata za tamošnjeg grofa, pa u Albaniju, gde je imao rođake i gdje se 1460. godine oženio Angelinom, ćerkom jednog vlastelina i svastikom Skenderbega. Po njegovoj preporuci, 1465. kupio je na sjeveru Albanije zamak i nazvao ga Beograd. U njemu je proveo više od deset godina. Živeo je u siromaštvu, podižući djecu Đorđa i Jovana, buduće srpske despote, i ćerku Maru. Umro je 1476. godine.

Osam godina poslije smrti njegove mošti su bile još cele. Angelina ih je sa sinovima preko Beča i Budima prenijela u Kupinovo i položila ih u tamošnju Crkvu Svetog Luke. Od tada seljene su Vlašku, pa vraćane u Srem, da bi ih 1716. Turci spalili zajedno sa moštima Angeline i njegovih sinova.

Pet godina kasnije u Krušedolu je nađeno samo desno stopalo Svetog Stefana Slepog i ono se i danas čuva tamo. U tom manastiru je i njegov lik na zidnom živopisu i na ikonostasu. Crkva ga slavi 22. oktobra. Tragična sudbina… Sveti Stefan Slepi, despot Srbije Tragična sudbina… Sveti Stefan Slepi, despot Srbije Majka Angelina

Angelina Branković u Kupinovu je sagradila crkvu posvećenu Svetom Luki da bi u nju položila mošti svog supruga Svetog Stefana Slepog. Nije poznato da li se zamonašila tada ili prije dolaska u Srem. Podigla je i manastir posvećen Sretenju Gospodnjem, nedaleko od mesta gde će kasnije biti sagrađen Krušedol. Tu je provela ostatak života, bdeći nad moštima supruga i snova. Umrla je 1520. godine i sahranjena je najpre u svom manastiru Sretenje, a zatim su mošti prenete u Krušedol i stavljene u kovčeg zajedno sa moštima mlađeg sina Jovana.

U Kupinovu sve do 1930. blizu Crkve Svetog Luke postojala je crkva posvećena ovoj svetiteljki. Toma Vučić Perišić 1858. podigao je u Zakuti crkvu posvećenu Angelini. Njen lik, u crnoj monaškoj rizi, sa krstom u ruci, prikazan je na mnogim ikonama. Jednu od njih, onu u Srpskoj Crnji, radio je Đura Jakšić. Srpska crkva proslavlja je 12. avgusta i 23. decembra.

Sinovi Stefana Slepog

Ugarski kralj Matija Korvin dao je 1486. Đorđu Brankoviću posjede u Sremu da bi mogao da zadrži titulu despota. Ali kad je Korvin četiri godine kasnije umro, Ðorđe se našao na meti ugarskih velikaša, pa se 1497. odrekao despotske titule i zamonašio, uzevši ime Maksim. Sa majkom i bratom, takođe monasima, prešao je u Vlašku, a od 1513. do smrti tri godine kasnije bio je mitropolit beogradsko-sremski. Crkva ga slavi 31. januara. Posle Đorđevog odricanja od prestola, titulu srpskog despota poneo je njegov mlađi brat Jovan. Na strani Ugara borio se protiv Turaka za oslobođenje zemalja kojima su vladali njegovi preci. Umro je 1502, a njegovom smrću nestao je i posljednji despot iz porodice Brankovića. Hroničari mu pripisuju ktitorstvo manastira Divoša, a kažu da je sa bratom Maksimom obnovio Privinu glavu, Šišatovac i Fenek. Proslavlja se 23. decembra. Ovaj feljton pisan je na osnovu monografije „Sveti Srbi“ dr Slobodana Mileusnića, u izdanju „Pravoslavne reči“ iz Novog Sada. Fotografije su takođe preuzete iz ove monografije.

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

„JEDNA OD NAJPRODUKTIVNIJIH POSJETA RUSIJI“: Minić otkrio detalje sastanka sa Putinom

POSJETA Ruskoj federaciji je bila jedna od najproduktivnijih posjeta u vidu svih tematika, rekao je Savo Minić premijer Republike Srpske po povratku iz Moskve gdje su sa predsjednikom Ruske Federacije Vladimirom Putinom održali sastanak.

NEMA PROMJENE CIJENE: Srbija dobija ruski gas pod istim povoljnim uslovima

RUSKI "Gasprom" produžio je gasni aranžman sa Srbijom na još tri mjeseca, do kraja godine, pod istim povoljnim uslovima kao do sada, potvrdio je Radio-televiziji Srbije direktor Srbijagasa Dušan Bajatović.

DODIK POSLIJE SASTANKA SA PUTINOM: „Rusija podržava Republiku Srpsku“

PREDSJEDNIK Milorad Dodik rekao je danas da Ruska Federacija prati i podržava Republiku Srpsku što je juče potvrdio i ruski predsjednik Vladimir Putin koji je izrazio podršku Srpskoj i vladajućoj koaliciji.

„HRVATI SU OSTALI NACISTI I UBICE“: Upućene jezive prijetnje glumcima i Lordanu Zafranoviću zbog filma „Zlatni rez 42 – Djeca Kozare“

FILM "Zlatni rez 42 – Djeca Kozare" prikazao je realnost jednog zlog vremena, a reakcije iz Hrvatske i strašne prijetnje režiseru Lordanu Zafranoviću i glumcima pokazuju da su Hrvati ostali ono što su uvijek bili - nacisti i ubice, izjavio je Srni Gojko Rončević Mraović, koji je kao dijete bio zarobljen u zloglasnom logoru Jastrebarsko.

NIKAD NIJE KASNO: Tri žene iz Srpske starije od 50 godina postale majke

TRI žene u Republici Srpskoj starije od 50 godina u 2025. godini po prvi put su postale majke.

„NISAM ODUSTALA“: Teodora nakon torture na Građevinskom fakultetu u Sarajevu nastavlja školovanje u Banjaluci

STUDENT geodezije i geoinformatike Teodora Drinjak sa Pala dobila je smještaj u studentskom domu u Banjaluci, gdje nastavlja školovanje, nakon što je na Građevinskom fakultetu u Sarajevu bila izložena šikaniranju na nacionalnoj osnovi i disciplinskom postupku jer je nekom od bivših kolega zasmetao stih ili cijela pjesma koju je objavila na društvenim mrežama.

„IMAŠ VIŠE ORAHA U DŽEPU NEGO JA“: Višković podnio krivičnu prijavu protiv Stanića

RADOVAN Višković, vršilac dužnosti direktora JP "Autoputevi Republike Srpske", izjavio je da je protiv Perice Stanića, bivšeg direktora Agencije za istrage i zaštitu BiH (SIPA), podnio krivičnu prijavu i prijavu za klevetu.

VUČIĆ O NAPADU NA ŽENE I NASILJU BLOKADERA: „Šta mora da bude u vašoj glavi?“

NOSILAC liste i prvi na listi "Aleksandar Vučić - Ujedinjena Srbija", Aleksandar Vučić je tokom posjete Donjoj Kamenici pričao o aktuelnim dešavanjima i najnovijem nasilju blokadera.

ODBOR NSRS TRAŽI ODBIJANJE TRI ZAHTJEVA: Korištenje zastave i simbola tzv. Armije RBiH na području Republike Srpske duboko diskriminišuće

ODBOR za ustavna pitanja Narodne skupštine Republike Srpske traži od krnjeg Ustavnog suda BiH da odbije sva tri zahtjeva za ocjenu ustavnosti člana Krivičnog zakonika kojim je kao krivično djelo propisano javno isticanje i promovisanje zastava i simbola takozvane Armije BiH jer nisu osnovani.

MODRIČA DANAS OBILJEŽAVA SJEĆANJE NA MILANA JELIĆA: Navršilo se 19 godina od njegove smrti (FOTO)

U Modriči je danas obilježeno 19 godina od smrti bivšeg predsjednika Republike Srpske Milana Jelića za koga je istaknuto da će ostati simbol predanosti i patriotizma.