DANAS JE SVETI STEFAN SRPSKI SLIJEPI: Sin je Đurađa Brankovića

Foto: Vikipedija

Sin Đurađa Brankovića oslepljen je usijanim gvožđem po naredbi turskog sultana Mehmeda II.

On je srpski despot koji nije želio da postane turski vazal i odrekne se srpstva, zbog čega je umro slijep i u najvećoj bijedi.

Đurađ Branković bio je unuk kneza Lazara, sin njegove ćerke Mare i Vuka Brankovića. Na presto Srbije došao je poslije smrti Lazarevog sina Stefana Visokog. Ðurađ je imao šestoro djece iz dva braka i pred Turcima se 1441. sklonio u Dubrovnik. Te godine njegove sinove, polubraću Grgura i Stefana Brankovića, sultan Mehmed II je oslepeo usijanim gvožđem.

Samo tri godine kasnije, Ðurađ Branković je uz pomoć Mađara povratio zemlju Rašku i ušao u Smederevo. Kad je 1456. umro, nasledio ga je jedini sin koji nije bio slijep, Lazar. On je brzo umro, i to bez nasljednika, pa je na presto poslije perioda nemira 1458. godine došao slepi Stefan Branković.

Ali već naredne godine Stefan Branković je prognan iz Srbije, najpre u Hrvatsku, gde je živjela njegova sestra udata za tamošnjeg grofa, pa u Albaniju, gde je imao rođake i gdje se 1460. godine oženio Angelinom, ćerkom jednog vlastelina i svastikom Skenderbega. Po njegovoj preporuci, 1465. kupio je na sjeveru Albanije zamak i nazvao ga Beograd. U njemu je proveo više od deset godina. Živeo je u siromaštvu, podižući djecu Đorđa i Jovana, buduće srpske despote, i ćerku Maru. Umro je 1476. godine.

Osam godina poslije smrti njegove mošti su bile još cele. Angelina ih je sa sinovima preko Beča i Budima prenijela u Kupinovo i položila ih u tamošnju Crkvu Svetog Luke. Od tada seljene su Vlašku, pa vraćane u Srem, da bi ih 1716. Turci spalili zajedno sa moštima Angeline i njegovih sinova.

Pet godina kasnije u Krušedolu je nađeno samo desno stopalo Svetog Stefana Slepog i ono se i danas čuva tamo. U tom manastiru je i njegov lik na zidnom živopisu i na ikonostasu. Crkva ga slavi 22. oktobra. Tragična sudbina… Sveti Stefan Slepi, despot Srbije Tragična sudbina… Sveti Stefan Slepi, despot Srbije Majka Angelina

Angelina Branković u Kupinovu je sagradila crkvu posvećenu Svetom Luki da bi u nju položila mošti svog supruga Svetog Stefana Slepog. Nije poznato da li se zamonašila tada ili prije dolaska u Srem. Podigla je i manastir posvećen Sretenju Gospodnjem, nedaleko od mesta gde će kasnije biti sagrađen Krušedol. Tu je provela ostatak života, bdeći nad moštima supruga i snova. Umrla je 1520. godine i sahranjena je najpre u svom manastiru Sretenje, a zatim su mošti prenete u Krušedol i stavljene u kovčeg zajedno sa moštima mlađeg sina Jovana.

U Kupinovu sve do 1930. blizu Crkve Svetog Luke postojala je crkva posvećena ovoj svetiteljki. Toma Vučić Perišić 1858. podigao je u Zakuti crkvu posvećenu Angelini. Njen lik, u crnoj monaškoj rizi, sa krstom u ruci, prikazan je na mnogim ikonama. Jednu od njih, onu u Srpskoj Crnji, radio je Đura Jakšić. Srpska crkva proslavlja je 12. avgusta i 23. decembra.

Sinovi Stefana Slepog

Ugarski kralj Matija Korvin dao je 1486. Đorđu Brankoviću posjede u Sremu da bi mogao da zadrži titulu despota. Ali kad je Korvin četiri godine kasnije umro, Ðorđe se našao na meti ugarskih velikaša, pa se 1497. odrekao despotske titule i zamonašio, uzevši ime Maksim. Sa majkom i bratom, takođe monasima, prešao je u Vlašku, a od 1513. do smrti tri godine kasnije bio je mitropolit beogradsko-sremski. Crkva ga slavi 31. januara. Posle Đorđevog odricanja od prestola, titulu srpskog despota poneo je njegov mlađi brat Jovan. Na strani Ugara borio se protiv Turaka za oslobođenje zemalja kojima su vladali njegovi preci. Umro je 1502, a njegovom smrću nestao je i posljednji despot iz porodice Brankovića. Hroničari mu pripisuju ktitorstvo manastira Divoša, a kažu da je sa bratom Maksimom obnovio Privinu glavu, Šišatovac i Fenek. Proslavlja se 23. decembra. Ovaj feljton pisan je na osnovu monografije „Sveti Srbi“ dr Slobodana Mileusnića, u izdanju „Pravoslavne reči“ iz Novog Sada. Fotografije su takođe preuzete iz ove monografije.

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

PROŠLE GODINE POMILOVAN SAMO JEDAN OSUĐENIK: Rođak Sredoja Novića na slobodi nakon presude zbog nasilja u porodici

TOKOM prošle godine samo jedna osoba je osuđena na zatvorsku kaznu, a u pitanju je Svjetlan Nović osuđen za nasilje u porodici.

GAJIĆIMA OLAKŠAN ŽIVOT: Devetočlana porodica iz Ribnika dobila krov nad glavom

IZGRAĐENA je kuća za devetočlanu porodicu Gajić iz opštine Ribnik, koja je živjela u teškim uslovima. Projekat Organizacije "Srbi za Srbe", podržali su brojni donatori iz Srpske.

VUČIĆ: Izbori i država nisu igračka (VIDEO)

PREDSJEDNIK Republike Srbije Aleksandar Vučić obratio se na društvenoj mreži Instagram.

TUŽILAŠTVO BiH FORMIRALO PREDMET PROTIV KRNJIĆA: „Koliko smo samo novca i vremena izgubili“

TUŽILAŠTVO BiH formiralo je predmet protiv člana Upravnog odbora Uprave za indirektno oporezivanje BiH Zijada Krnjića, nakon krivične prijave Privredne komore Republike Srpske, zbog sumnje da je blokirano usvajanje akata za rad novog graničnog prelaza Gradiška.

GEST VRIJEDAN POHVALE: Narodni poslanik finansira matursko veče za sve maturante u Palama (FOTO)

POSLANIK SNSD-a u Narodnoj skupštini Republike Srpske Aco Stanišić finansiraće matursko veče za sve maturante u Palama.

„NISAM SMIO DA IZAĐEM NA ULICU“: Nermin nije znao riječ njemačkog, a danas pomaže našim radnicima u Austriji

NERMIN Sinanović (53), iz Bosne i Hercegovine, nesebično pomaže radnicima iz BiH, ali i drugih balkanskih zemalja u Koruškoj da se snađu u austrijskoj birokratskoj džungli.

TRAŽILI JE I GRAĐANI I VASPITAČICE: Pronađena djevojčica (5) koja je bila nestala u Novom Sadu

DJEVOJČICA (5) koja je nestala danas u Novom Sadu, pronađena je.

NAJOPASNIJA OTROVNICA U EVROPI: Zmija koja se rijetko viđa uočena u popularnom turističkom mjestu u regionu (FOTO)

NAŠA najopasnija zmija, i najjača otrovnica u Evropi, uočena je na Zlatiboru. Riječ je o velikom primjerku poskoka.

VUKANOVIĆ: Stanivuković je kao Dodik, samo sa manjim budžetom

TEŠKO je očekivati više jedinstva, pravde i reda dok se ne promijeni sistem, jer ove strukture upravo vladaju na podjelama.

DODIK U MOSKVI: U toku sutrašnjeg dana nekoliko puta ćemo se sresti sa Putinom (FOTO)

NEKOLIKO puta ćemo se sresti u toku sutrašnjeg dana (9. maja) sa predsjednikom Rusije Vladimirom Putinom, rekao je predsjednik SNSD-a Milorad Dodik.