DANAS JE SVETI STEFAN SRPSKI SLIJEPI: Sin je Đurađa Brankovića

Foto: Vikipedija

Sin Đurađa Brankovića oslepljen je usijanim gvožđem po naredbi turskog sultana Mehmeda II.

On je srpski despot koji nije želio da postane turski vazal i odrekne se srpstva, zbog čega je umro slijep i u najvećoj bijedi.

Đurađ Branković bio je unuk kneza Lazara, sin njegove ćerke Mare i Vuka Brankovića. Na presto Srbije došao je poslije smrti Lazarevog sina Stefana Visokog. Ðurađ je imao šestoro djece iz dva braka i pred Turcima se 1441. sklonio u Dubrovnik. Te godine njegove sinove, polubraću Grgura i Stefana Brankovića, sultan Mehmed II je oslepeo usijanim gvožđem.

Samo tri godine kasnije, Ðurađ Branković je uz pomoć Mađara povratio zemlju Rašku i ušao u Smederevo. Kad je 1456. umro, nasledio ga je jedini sin koji nije bio slijep, Lazar. On je brzo umro, i to bez nasljednika, pa je na presto poslije perioda nemira 1458. godine došao slepi Stefan Branković.

Ali već naredne godine Stefan Branković je prognan iz Srbije, najpre u Hrvatsku, gde je živjela njegova sestra udata za tamošnjeg grofa, pa u Albaniju, gde je imao rođake i gdje se 1460. godine oženio Angelinom, ćerkom jednog vlastelina i svastikom Skenderbega. Po njegovoj preporuci, 1465. kupio je na sjeveru Albanije zamak i nazvao ga Beograd. U njemu je proveo više od deset godina. Živeo je u siromaštvu, podižući djecu Đorđa i Jovana, buduće srpske despote, i ćerku Maru. Umro je 1476. godine.

Osam godina poslije smrti njegove mošti su bile još cele. Angelina ih je sa sinovima preko Beča i Budima prenijela u Kupinovo i položila ih u tamošnju Crkvu Svetog Luke. Od tada seljene su Vlašku, pa vraćane u Srem, da bi ih 1716. Turci spalili zajedno sa moštima Angeline i njegovih sinova.

Pet godina kasnije u Krušedolu je nađeno samo desno stopalo Svetog Stefana Slepog i ono se i danas čuva tamo. U tom manastiru je i njegov lik na zidnom živopisu i na ikonostasu. Crkva ga slavi 22. oktobra. Tragična sudbina… Sveti Stefan Slepi, despot Srbije Tragična sudbina… Sveti Stefan Slepi, despot Srbije Majka Angelina

Angelina Branković u Kupinovu je sagradila crkvu posvećenu Svetom Luki da bi u nju položila mošti svog supruga Svetog Stefana Slepog. Nije poznato da li se zamonašila tada ili prije dolaska u Srem. Podigla je i manastir posvećen Sretenju Gospodnjem, nedaleko od mesta gde će kasnije biti sagrađen Krušedol. Tu je provela ostatak života, bdeći nad moštima supruga i snova. Umrla je 1520. godine i sahranjena je najpre u svom manastiru Sretenje, a zatim su mošti prenete u Krušedol i stavljene u kovčeg zajedno sa moštima mlađeg sina Jovana.

U Kupinovu sve do 1930. blizu Crkve Svetog Luke postojala je crkva posvećena ovoj svetiteljki. Toma Vučić Perišić 1858. podigao je u Zakuti crkvu posvećenu Angelini. Njen lik, u crnoj monaškoj rizi, sa krstom u ruci, prikazan je na mnogim ikonama. Jednu od njih, onu u Srpskoj Crnji, radio je Đura Jakšić. Srpska crkva proslavlja je 12. avgusta i 23. decembra.

Sinovi Stefana Slepog

Ugarski kralj Matija Korvin dao je 1486. Đorđu Brankoviću posjede u Sremu da bi mogao da zadrži titulu despota. Ali kad je Korvin četiri godine kasnije umro, Ðorđe se našao na meti ugarskih velikaša, pa se 1497. odrekao despotske titule i zamonašio, uzevši ime Maksim. Sa majkom i bratom, takođe monasima, prešao je u Vlašku, a od 1513. do smrti tri godine kasnije bio je mitropolit beogradsko-sremski. Crkva ga slavi 31. januara. Posle Đorđevog odricanja od prestola, titulu srpskog despota poneo je njegov mlađi brat Jovan. Na strani Ugara borio se protiv Turaka za oslobođenje zemalja kojima su vladali njegovi preci. Umro je 1502, a njegovom smrću nestao je i posljednji despot iz porodice Brankovića. Hroničari mu pripisuju ktitorstvo manastira Divoša, a kažu da je sa bratom Maksimom obnovio Privinu glavu, Šišatovac i Fenek. Proslavlja se 23. decembra. Ovaj feljton pisan je na osnovu monografije „Sveti Srbi“ dr Slobodana Mileusnića, u izdanju „Pravoslavne reči“ iz Novog Sada. Fotografije su takođe preuzete iz ove monografije.

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

NAJSTARIJI ČOVJEK U SRBIJI PROSLAVIO 106. ROĐENDAN: Vukosav se ženio pet puta, a evo šta smatra receptom za dugovječnost

VUKOSAV Đorđević iz Zaječara, zvanično najstariji građanin Srbije, proslavio je 106. rođendan.

„MIHAEL MARTENS JE PERSONA NON GRATA U REPUBLICI SRPSKOJ“: Dodik za RIA „Novosti“

NJEMAČKI novinar Mihael Martens, koji je pitao ukrajinskog predsjednika Vladimira Zelenskog kako Evropljani mogu da pomognu Ukrajini da "ubije još Rusa", proglašen je personom non grata u Republici Srpskoj, izjavio je predsjednik Milorad Dodik za RIA "Novosti".

ZASTAVA SRPSKE U MOSKVI: Ovako je ispraćena delegacija nakon susreta sa Putinom (VIDEO)

PREDSJEDNIK Vlade Republike Srpske Savo Minić i lider SNSD-a Milorad Dodik sastali su se danas u Moskvi sa predsjednikom Ruske Federacije Vladimirom Putinom.

OBORENI NESLAVNI REKORDI: Vozači u Srpskoj vozili sa više od 4 promila

IAKO je teško zamisliti da čovjek sa nekoliko promila alkohola u organizmu može normalno hodati, a kamoli upravljati automobilom, policijske evidencije bilježe upravo takve slučajeve.

RUSIJA POTVRDILA DA NEĆE BITI POSKUPLJENJA: Cijena gasa za Srpsku ostaje ista

PREDSJEDNIK Milorad Dodik izjavio je da je ruski predsjednik Vladimir Putin na današnjem sastanku u Kremlju potvrdio da cijena gasa za Republiku Srpsku ostaje ista, te da postoji interes ruske strane za saradnju Vazduhoplovnim zavodom "Orao" iz Bijeljine".

DODIK NAKON SASTANKA SA PUTINOM: „Ponosan sam što smo uz Vas i što vraćate Rusiju kao globalnu silu“

PREDSJEDNIK Milorad Dodik zahvalio je predsjedniku Ruske Federacije Vladimiru Putinu na prijemu u Kremlju, te istakao da je saradnja srpskog i ruskog naroda dokazana kroz istoriju.

„ODNOSI RUSKE I SRPSKE SU BRATSKI“: Putin nakon sastanka sa Dodikom najavio nastavak saradnje

PREDSJEDNIK Ruske Federacije Vladimir Putin istakao je na sastanku u Kremlju sa premijerom Republike Srpske Savom Minićem i predsjednikom Miloradom Dodikom da su odnosi Rusije i Srpske bratski i da će se raditi na njihovom jačanju.

ODRŽAN SASTANAK U KREMLJU: Dodik poručio da Srpska ne dozvoljava sankcije Rusiji (FOTO/VIDEO)

PREDSJEDNIK Milorad Dodik rekao je nakon sastanka sa predsjednikom Rusije Vladimirom Putinom da je na sastanku razgovarano o odnosima Republike Srpske i Rusije.

OVA OPŠTINA U SRPSKOJ DAJE PODSTICAJE: Za drugo dijete 1.400, za treće 2.000 KM

NAČELNIK opštine Bratunac Lazar Prodanović uručio je danas rješenja o novčanim podsticajima roditeljima 20 novorođene djece u trećem kvartalu ove godine, za šta je iz budžeta izdvojeno 29.000 KM.

KURTI PODRŽAO BLOKADERE: Otima zemlju Srbima na KiM, a podržava Studentsku listu

NASTAVLJA se još snažnija podrška srbomrsca Aljbina Kurtija blokaderima!