„POSTAO SAM SMRT“: Kako je govorio „otac atomske bombe“ (VIDEO)

Foto: Printskrin/jutjub

Glavnu ulogu u ratnoj drami „Openhajmer“ tumači Kilijan Marfi. Mnogi predviđaju da će glumcu ova uloga donijeti Oskara.

Robert Openhajmer rodio se 1904. u Njujorku. Umro je 1967. u Prinstonu. Bio je direktor Instituta za napredne studije u Prinstonu. Ostao je upamćen po radovima iz nuklearne fizike. Otac atomske bombe kako ga nazivaju, otkrio je 1936. tip nuklearnih reakcija – stripping reakcije, koje igraju bitnu ulogu u određivanju nuklearne strukture.

Za vrijeme Drugog svjetskog rata nalazio se na čelu istraživačkog rada za proizvodnju atomske bobe u Los Alamosu u Novom Meksiku.

Nuklearna istraživanja su tokom Drugog svjetskog rata vršena u SAD, Japanu, Njemačkoj, Francuskoj, Velikoj Britaniji i Sovjetskom Savezu. Istorija kaže da je 16. jula 1945. eksplodirala prva nuklearna bomba u pustinji Novog Meksika. Tajna nuklearna proba „Triniti“ srovedena je u vazdušnoj bazi Alamogordo, koja se nalazi 120 kilometara od grada Albukerkija. Detonirana je tada bomba Gadžet odosno „naprava“.

Nedaleko od nulte tačke tog eksperimenta 20 fizičara bili su specijalnom bunkeru kako bi posmatrali eksploziju. Među njima je bio i Robert Openhajmer, rukovodilac naučnog projekta „Menhetn“, tokom čega je bomba i napravljena.

– Ako bi svjetlost hiljadu sunaca izbila odjednom na nebu, istovremeno – bili bi oni jednaki sjaju tog veličanstva – citirao je on hinduističku svetu pjesmu iz epa „Bhagavad gita“.

– Postao sam smrt, uništitelj svetova – izjavio je on.

Pojedini izvori navode da je nakon eksplozije prokomentarisao:

– Znali smo da svijet neće biti isti. Nekoliko ljudi se nasmejalo, nekoliko je plakalo, a drugi su ćutali.

Samo mjesec dana poslije testiranja šetog avgusta 1945. Amerikanci su bacili atomske bombe na Hirošimu i Nagasaki. Veliki broj naučnika koji su bili uključeni u projekat „Menhetn“ saznali su za to preko radija i iznenadili su se time.
Mada su postojala mišljenja da je atomska bomba i spasla milione ljudi jer je uticala na kraj rata, Robert Openhajmer je situaciju drugačije posmatrao, navode pojedini izvori. Rekao je da vidi krv na svojim rukama, kako je to jednom prilikom ispričao američkom predsjedniku Trumanu u Bijeloj kući. To ga je mučilo, do smrti. Iako je slavio zbog uspeha istraživanja, bilo mu je žao ljudskih žrtava. Obratio se Američkom filozofskom društvu:

– Stvorili smo najužasnije oružje na svijetu koje je iznenada i iskonski izmijenilo prirodu svijeta, stvorili smo stvar koja bi po svim standardima svijeta u kome smo odrasli mogla da se nazove zlom. A učinivši to ponovo smo postavili pitanje da li je nauka dobra za čovjeka.

Openhajmer je nakon rata imao negativan stav prema projektu H- bombe zbog čega je 1954. optužen za privrženost komunizmu. Dokazana je njegova lojalnost američkoj politici, ali mu je bio zabranjen pristup povjerljivim dokumentima o nuklearnom istraživanjima. Okrenuo se predavanjima i istraživanjima iz oblasti fizike. Predsednik Džon F. Kenedi dodelio mu je nagradu Enriko Fermi.

Džulijus Robert Openhajmer rođen je 22. aprila 1904. u Njujorku, u bogatoj njemačkoj jevrejskoj porodici. Njegov otac bavio se proizvodnjom odjeće. Američki fizičar odrastao je u stanu na Aper Vest Sajdu na Menhetnu. Školu etičke kulture završio je kao najbolji u razredu. Na Harvardu je najprije studirao hemiju, a zatim fiziku. Studije koje su trajale četiri godine završio je za tri godine. Pohađao je zatim studije atomike kod fizičara lorda Raderforda na Kembridžu, a onda i njemački Univerzitet u Gotingemu gdje mu je mentor bio naučnik Maks Born.

Doktor Born je izjavio da je Openhajmer bio izuzetno inteligentan, ali i sklon tome da druge studente prekida na predavanjima kako bi im pokazao koliko je intelektualno nadmoćniji od njih. Borio se sa depresijom i zbog toga tražio psihološku pomoć, a rekao mu je da mu je u borbi sa psihičkim smetanjama pomogla knjiga Marsela Prusta „U potrazi za izgubljenim vremenom“, ali i to što je vozio bicikl po Korzici.

Znali su ga i po šeširu koji je stalno nosio, a bio je sklon i porocima poput alkohola i cigareta. Znao je brojne jezike: latinski, francuski, njemački i grčki jezik. Volio je da izučava sanskrit kako bi mogao da čita omiljene hinduističke tekstove. Kolege profesori nisu ga naročito hvalili, ali studenti kojima je predavao jesu jer im je najčešće pričao o potencijalnim posljedicama različith teorija.

Imao je aferu sa komunistkinjom Džin Tatlok tridesetih godina prošlog vijeka, ona ga je upoznala sa ljevičarskom politikom. Bio je u braku sa Ketrin Kiti Puening, biologom i nekadašnjom komunistkinjom sa kojom je dobio dvoje djece, Pitera i Ketrin.

Godinu dana nakon što je otišao u penziju, 18. februara 1967. preminuo je od raka pluća, u 62. godini.

Film Roberta Nolana za sada dobija odlične ocjene i kritike.

(Žena Blic)

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

SA VJENČANJA NA IZBORE: Mlada u vjenčanici stigla na biračko mjesto u Novom Beogradu (FOTO)

NA vanrednim parlamentarnim izborima koji se održavaju danas, na biračkom mestu 79 u Bloku 70 na Novom Beogradu zabilježen je nesvakidašnji prizor.

IZLAZNOST DO 14 ČASOVA NA IZBORIMA U SRBIJI: Ovo su najnoviji podaci CESID-a

U Srbiji je na vanrednim parlamentarnim izborima do 14.00 časova glasalo 46,4 odsto birača, procjena je Centra za slobodne izbore i demokratiju /CESID/.

„DA NEMA GNJEVA, DA NE POBIJEDI NEČASTIVI“: Patrijarh Porfirije poslao snažnu poruku pred izbore u Srbiji i pozvao Srbe na smirenje

NJEGOVA svetost patrijarh srpski Porfirije poručio je povodom današnjih vanrednih parlamentarnih izbora u Srbiji, da svako glasa po svojoj savjesti i izboru, vodeći računa o opštem dobru, ali i o dobru Crkve, da ne bude mržnje i da se prihvate rezultati kakvi god da budu.

„BAKINE LJEPOTICE“: Željka Cvijanović podijelila prizore sa porodičnog slavlja (FOTO)

NEVIN 4. rođendan, prvi koji slavi zajedno sa sekom Emom.

OVO SU IMENA KANDIDATA KOJI SU OSVOJILI MANDATE U NSRS: Ko ima najviše, a ko najmanje glasova?

CENTRALNA izborna komisija BiH (CIK) jednoglasno je na hitnoj sjednici utvrdila rezultate opštih izbora održanih 4. oktobra, prema kojima je najviše mandata u Narodnoj skupštini Republike Srpske osvojio Savez nezavisnih socijaldemokrata (SNSD) – 34 od ukupno 83.

„PREKODRINCI VEĆ SMRDE PO BEOGRADU“: Fašistička mržnja blokadera prema Srbima iz „Republike Šumske“

BLOKADERI su još jednom pokazali nepatvorenu, fašističku mržnju prema Srbima iz Republike Srpske.

DODIK NAJAVIO: Formiranje Vlade Srpske i usvajanje budžeta do kraja decembra

PREDSJEDNIK SNSD-a Milorad Dodik rekao je da će do 20. novembra biti održana konstitutivna sjednica Narodne skupštine Republike Srpske ako potvrđeni konačni rezultati izbora budu objavljeni do 4. novembra, a da će Republika Srpska do kraja decembra imati formiranu Vladu.

OVO JE IZLAZNOST NA IZBORIMA U SRBIJI DO 12 ČASOVA: Stigli najnoviji podaci

DO 12 časova glasalo je 35 odsto upisanih birača, pokazuju najnoviji podaci IPSOS-a.

VUČIĆ GLASAO: Prvi na listi i nosilac liste „Ujedinja Srbija“ obavio građansku dužnost (FOTO/VIDEO)

ALEKSANDAR Vučić, prvi na listi i nosilac liste "Ujedinja Srbija", glasao je na biračkom mjestu na Novom Beogradu.

LICE ULIČNOG TERORA NAD ŽENOM OD 82 GODINE: Fizički napadnuta majka Aleksandra Vučića na sred ulice

Dokle ide bolesna mržnja i političko ludilo u Srbiji? Kada pomislimo da je dotaknuto dno ljudskog bezobrazluka i morala, stiže vijest koja ledi krv u žilama — na sred ulice mučki je fizički napadnuta Angelina Vučić, majka predsjednika Srbije Aleksandra Vučića!