KAUBOJSKI VOJVODA: Na današnji dan preminuo je Džon Vejn

Zahvaljujući prijateljstvu sa režiserom Džonom Fordom, jednim od najvećih autora iz „zlatnog doba“ Holivuda, dobio je glavnu ulogu u klasičnom vesternu iz 1939. godine „Poštanska kočija“, što je predstavljalo prekretnicu u njegovoj karijeri.

Vejn je dobio „Oskara“ za glavnu ulogu u filmu iz 1969. godine „Čovjek zvani hrabrost“.

Početak impresivne karijere Džona Vejna bio neobećavajući. Imao je čak dva honorarna posla. Ustajao je u pola šest ujutru da bi dostavljao novine, a nakon škole pomagao u očevoj apoteci raznoseći lijekove kupcima. Zarađivao je za svoju odjeću i za školu.

Nadimak „Vojvoda“ /Djuk/ dobio je po svom psu, koji ga je svuda pratio. Kada bi išao u školu pas bi ga čekao kod vatrogasaca, koji su znali da je ime dječakovog psa Vojvoda, pa su i Vejna prozvali – Veliki Vojvoda.

Uz pomoć glumca Toma Miksa, tadašnje velike zvijezde vesterna, zaposlio se kao scenski radnik u filmskom studiju „Foks“.

Čak ni Ford, kojeg mnogi smatraju jednim od najvećih filmskih reditelja svih vremena, nije prepoznao Vejnov glumački potencijal. Naprotiv, često ga je maltretirao.

Ali, uskoro dobija glavnu ulogu u filmu „Big trejl“, koji je sa budžetom od dva miliona dolara trebalo da bude najspektakularniji vestern toga doba.

Režiser Rajol mučio se sa izborom glavnog glumca. U to doba se pojavio zvučni film, a mnoge zvijezde nijemog filma nisu mogle da se priviknu na novi medij.
Volš je tada primijetio mladog scenskog radnika koji je sa lakoćom nosio dva teška stola i učinio mu se idealnim za ulogu.

Na probnom snimanju nije se proslavio, ali je pred kamerama ostavljao upečatljiv utisak, pa su mu dali ulogu, uz platu od 75 dolara nedjeljno. Problem je bio samo u njegovom imenu.

Producenti su smatrali da ono nije dovoljno glamurozno, te su ga, po junaku američke revolucije Medu Entoniju Vejnu, preimenovali – u Džona Vejna.

Vejn je snimio niz kultnih vesterna, među kojima su – „Ringo Kid“, „Crvena rijeka“, „Tvrđava Apača“, „Nosila je žutu traku“, „Rio Grande“, „Čovjek koji je ubio Liberta Valansa“ i „El Dorado“.

Preminuo je 11. jula 1979. godine od raka želuca, a njegova smrt izazvala je razne kontroverze i do danas je ostala nerazjašnjena.

Naime, mnogi smatraju da je Vejn umro od prevelike doze radijacije kojoj je bio izložen za vrijeme snimanja filma „Osvajač“ /The Conqueror/, još 1955. godine.

Od oko 220 ljudi koji su sačinjavali ekipu tog filma, njih 90 je dobilo rak, od čega je 46 preminulo. Niko sa sigurnošću ne može da tvrdi, ali mnogi povezuju sve to sa radioaktivnom prašinom, iz obližnjeg test-poligona u Nevadi.

(Srna)