LIRIKA ISPUNJENA TOPLINOM I SJETOM: Aleksa Šantić – pjesnik, akademik, rodoljub

Foto: Printskrin

Šantić je rođen u Mostaru, gdje je proveo većinu života. Otac mu je umro u ranom djetinjstvu, pa je živio u porodici strica Miha zvanog Adža.

Imao je dva brata Jeftana i Jakova, kao i sestru Persu, dok je njegova druga sestra – Zorica umrla još kao beba.

Pošto je živio u trgovačkoj porodici, ukućani nisu imali dovoljno razumijevanja za njegov talenat. Završio je trgovačku školu u Trstu i Ljubljani, a potom se 1883. godine vratio u Mostar.

U gradu je zatekao „neobično mrtvilo“, koje je bilo posljedica „ugušenog hercegovačkog ustanka protiv Austrije“. U prvo vrijeme bio je prilično povučen, vodio je knjige u porodičnoj trgovini, te čitao listove i knjige do kojih je mogao doći u Mostaru.

Nekoliko godina kasnije započeo je književni i društveni rad. Najveća djela stvarao je krajem 19. i početkom 20. vijeka.

Početkom 1887. godine postao je saradnik „Goluba“, zatim časopisa „Bosanska vila“, te „Nove Zete“, „Javora“, „Otadžbine“.

Naredne godine osnovao je Srpsko pjevačko društvo „Gusle“, a potom je izabran za prvog potpredsjednika mostarskog pododbora „Prosvjete“. Pripadao je mostarskom krugu književnika okupljenom oko lista „Zora“, koji je pokrenuo sa Jovanom Dučićem i Svetozarom Ćorovićem.

U Prvom svjetskom ratu austrougarske vlasti hapsile su ga kao istaknutog srpskog nacionalistu.

Na početku svog pjesničkog stvaralaštva bio je pod uticajem srpskih pjesnika Branka Radičevića, Jovana Jovanovića Zmaja i Vojislava Ilića, ali je potom izgradio vlastiti pjesnički izraz, karakterističan po elegičnim i rodoljubivim motivima.

Najveću pjesničku zrelost Šantić je dostigao između 1905. i 1910. godine kada su i nastale njegove najljepše pjesme.

Šantićeva poezija puna je snažnih emocija, ljubavne tuge, ali i bola i prkosa za socijalno i nacionalno obespravljen narod kojem je i sam pripadao.

Njegova muza je na razmeđu ljubavi i rodoljublja, idealne drage i napaćenog naroda.

Rodoljubiva poezija je poezija rodne grude i domaćeg ognjišta /“Moja otadžbina“/, a u nekim od svojih najpotresnijih pjesama Šantić pjeva o patnji onih koji zauvijek napuštaju domovinu i odlaze u tuđi svijet /“Ostajte ovdje“, „Hljeb“/.

Šantić naglašava patnju i mučeništvo kao najvažnije momente u istorijskoj sudbini srpskog naroda /“Mi znamo sudbu“/.

Ljubavna poezija mostarskog pjesnika razvila se pod jakim uticajem sevdalinke. Ambijent njegovih ljubavnih pjesama čine bašte, behari, hamami, šedrvani…, a djevojke koje se pojavljaju u njegovim stihovima su skrivene ljepote, okićene đerdanima.

Takva je pjesma „Emina“, a duh te pjesme je toliko pogođen da je ušla u narod i pjeva se kao sevdalinka.

Izabran je za dopisnog člana Srpske kraljevske akademije 3. februara 1914.godine.

Šantić je umro od tuberkuloze u Mostaru 2. februara 1924. godine.

(Srna)

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

VUKAN OPLEO PO STANIVUKOVIĆU: Pogledajte Banjaluku i haos, zar to treba da se prelije na Srpsku?

PITANJE zajedničkog nastupa opozicije i dalje je pod znakom pitanja. Umjesto dogovora, sve su izraženije podjele i lični animoziteti.

SJEĆANJE NA ŽRTVE USTAŠKOG ZLOČINA GENOCIDA: Sutra Dan žalosti u Srpskoj

U REPUBLICI Srpskoj sutra je Dan žalosti povodom sjećanja na žrtve ustaškog zločina genocida u koncentracionom logoru Jasenovac i njegovom najvećem stratištu Donjoj Gradini u NDH od 1941. do 1945. godine.

DONJA GRADINA ĆUTI, A MI STATIRAMO: Zoran M.Kos za „Novosti“ o najvećem srpskom stradanju u NDH

U SUSRET najavljenoj ceremoniji u Donjoj Gradini, saradnik Antuna Miletića i Lordana Zafranovića, novinar i istraživač Zoran M. Kos donosi nam opominjući autorski tekst. Otvoreno govori o paradoksu naše kulture pamćenja: zašto polje najvećeg srpskog stradanja i tri decenije nakon oslobođenja muzeološki „ćuti” i zašto administrativni protokoli ne smiju biti zamjena za istinski institucionalni zavjet?

IZ FZO SRPSKE UPOZORENJE: Skoro 10.000 penzionera od 1. maja ostaje bez osiguranja

SKORO 10.000 srazmjernih penzionera sa većinskim radnim stažom ostvarenim u inostranstvu koji žive u Republici Srpskoj od 1. maja ostaće bez zdravstvenog osiguranja, a iz Fonda zdravstvenog osiguranja Srpske objasnili su šta je potrebno da urade do kraja aprila.

ZBOG KOMEMORATIVNOG SKUPA U DONJOJ GRADINI: Ograničenje u saobraćaju u ovom periodu

SAOBRAĆAJ se na većini puteva u Republici Srpskoj i Federaciji BiH /FBiH/ odvija redovno, a izuzetak su dionice na kojima se izvode sanacioni radovi i gdje privremeno postavljena signalizacija reguliše saobraćaj.

TEMPERATURE I DO 25 STEPENI: Danas sunčano i toplo

U REPUBLICI Srpskoj i FBiH sutra će biti pretežno sunčano i toplo uz malu do umjerenu oblačnost.

SRPSKA BOGATIJA ZA 25 BEBA: Najljepše subotnje vijesti

 U PORODILIŠTIMA u Republici Srpskoj u protekla 24 časa rođeno je 25 beba, 10 djevojčica i 15 dječaka.

PRODUŽENA LICENCA ZA NIS ZA 60 DANA: Oglasila se ministarka energetike

MINISTARKA rudarstva i energetike Dubravka Đedović Handanović rekla je danas da je Kancelarija za kontrolu strane imovine (OFAC) američkog Ministarstva finansija produžila licencu za rad Naftnoj industriji Srbije do 16. juna.

MINISTARSTVO TRGOVINE I TURIZMA: „Odgovor Blanuše sadrži uvrede i neprimjerene kvalifikacije“

MINISTARSTVO trgovine i turizma Republike Srpske saopštilo je da su od predsjednika SDS-a i univerzitetskog profesora Branka Blanuše na pristojno i argumentovano pojašnjenje činjenica o akcizama na gorivo dobili odgovor sa uvredama i neprimjerenim kvalifikacijama.

POČELA SAM DA DOBIJAM PORUKE I POZIVE: Majka ubijene Noe otkrila kako je saznala za užasnu vijest

SUĐENJE Ognjenu Dabetiću, optuženom da je u julu 2023. godine u svom stanu u centru Beograda ubio tiktokerku Nou Milivojev, nastavljeno je danas u Višem sudu u Beogradu.