On dodaje da zahvalnost ne može da bude nametnuta obaveza.
– Zahvalnost nije pod moranje, jer onda ne bi bila zahvalnost. Tako je i sa ovim činom kada se prekrstimo ispred hrama, crkve ili krsta – navodi Lazić.
Teolog podsjeća da su mnogi običaji nastali iz praktičnih razloga, a ne zbog mistike ili vjerovanja u natprirodno.
– Zašto se pokojnik nosi u povorci i zašto se zastaje na tri mjesta? U srednjem vijeku, tokom epidemija, groblja su bila udaljena od naselja, pa je ljudima koji su nosili kovčeg bio potreban predah – objašnjava Lazić.
Kako kaže, slično je i sa pranjem ruku nakon sahrane i uzimanjem ugljevlja.
– To nije nikakav magijski ritual, već higijenska mjera radi sprečavanja širenja zaraze – ističe on.
Podsjetio je i na nekadašnji običaj „kupovine mlade“, koji je kasnije bio zakonski zabranjen.
– Mladoženja je nekada novcem otkupljivao mladu od njene porodice, a te sume su ponekad bile basnoslovne. Knez Aleksandar Karađorđević je još 1846. godine zabranio taj običaj, smatrajući ga nečim što je protivno ljudskom dostojanstvu – kaže Lazić.
Na kraju naglašava da ljudi ne bi trebalo slijepo da se vezuju za običaje.
– Ne treba robovati običajima. Bog je iznad običaja. Rituali i običaji dio su kulturnog nasleđa i nisu vjerski obredi ukoliko nisu povezani sa Crkvom. Vjera oslobađa, a ne porobljava – zaključuje teolog Nebojša Lazić.
(24sedam)
