MODEL ZASNOVAN NA UČEŠĆU U RATU: Evo kako se obračunava borački dodatak u Srpskoj

Foto: Centralna banka

Za razliku od većine država bivše Jugoslavije, gdje su prava ratnih veterana najčešće vezana za socijalni status, invaliditet ili starosnu granicu, u Republici Srpskoj dodatak se isplaćuje svim kategorisanim borcima bez obzira na to da li su zaposleni, kolika su im primanja ili koliko imaju godina. To znači da recimo i borac koji trenutno ima 50 godina i redovno radi, pored svoje plate, ostvaruje ovo pravo.

U prilog tome ide i najnovije povećanje, prema kojem će osnovica za obračun boračkog dodatka uskoro biti uvećana sa 4 na 4,5 KM. Iz Vlade ističu da će to biti treće povećanje od septembra prošle godine i da će za manje od godinu dana ta naknada biti veća za 50 odsto.

Model zasnovan na učešću u ratu

Osnovica za obračun boračkog dodatka u Srpskoj određuje se po mjesecu provedenom u zoni borbenih dejstava. To znači da visina primanja zavisi isključivo od ratnog staža, a ne od trenutne životne situacije korisnika.

Upravo ta univerzalnost izdvaja ovaj model u odnosu na ostatak regiona.

Federacija BiH: Pomoć samo najugroženijima

U Federaciji Bosne i Hercegovine ne postoji univerzalni borački dodatak za sve ratne veterane. Umjesto toga, uvedena je takozvana egzistencijalna naknada, koja je dostupna samo demobilisanim borcima koji ispunjavaju stroge uslove – prije svega starosni prag (najčešće iznad 57 godina), nezaposlenost i status socijalne potrebe.

Drugim riječima, riječ je o socijalnoj, a ne univerzalnoj kategoriji.

Hrvatska i Srbija: Prava kroz penzije i socijalne kriterijume

Sličan pristup imaju i druge države regiona.

U Hrvatskoj ne postoji dodatak koji bi bio jednak za sve ratne veterane. Sistem se zasniva na kombinaciji povlaštenih penzija, invalidnina i naknada za nezaposlene, koje se isplaćuju samo onima koji nemaju druga primanja.

U Srbiji je sistem dugo bio fokusiran gotovo isključivo na ratne vojne invalide. Noviji zakonski okvir predviđa mogućnost mjesečnih primanja, ali ona su i dalje vezana za stroge kriterijume, poput socijalnog statusa ili posebnih priznanja, pa nisu dostupna svim ratnim veteranima.

Slovenija i Crna Gora: Cenzus i ograničenja

U Sloveniji i Crnoj Gori prava ratnih veterana takođe su uslovljena. Mjesečne naknade dobijaju samo oni koji ispunjavaju određene uslove, poput starosne granice ili imovinskog cenzusa, dok univerzalni dodatak za sve učesnike rata ne postoji.

Srpska kao izuzetak

U takvom regionalnom okviru, Republika Srpska ostaje jedina koja borački dodatak tretira kao opšte pravo svih ratnih veterana, zasnovano isključivo na vremenu provedenom u ratu.

Ovakav pristup ima jasnu socijalnu i političku poruku – priznanje učešća u ratu ne zavisi od kasnijeg imovinskog statusa, već se vrednuje kao trajno stečeno pravo.

Istovremeno, taj model otvara i pitanje njegove dugoročne održivosti, ali i očekivanja boraca da se iznos dodatka nastavi povećavati u skladu sa rastom troškova života.

U odnosu na region, gdje je pomoć selektivna, u Srpskoj je univerzalna, i upravo u tome leži ključna razlika.

(BL portal)

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

DODIK: Srpska stabilna, ima potencijal i institucije koje brinu o svom narodu

PREDSJEDNIK Milorad Dodik poručio je da je Republika Srpska stabilna i da ima potencijal i institucije koje brinu o svom narodu.

SUNČANO UZ MALU DO UMJERENU OBLAČNOST: Vremenska prognoza za nedjelju

U REPUBLICI Srpskoj i Federaciji BiH /FBiH/ danas se očekuje sunčano vrijeme uz malu do umjerenu oblačnost i maksimalnu temperaturu vazduha do 37 stepeni Celzijusovih.

GUŽVA NA IZLAZU IZ BiH: Pojačan saobraćaj na prelazima prema Hrvatskoj

NA graničnim prelazima Velika Kladuša, Gradina, Orašje i Doljani jutros je pojačana frekvencija putničkih vozila na izlazu iz BiH, saopšteno je iz Auto-moto saveza Republike Srpske.

„ODLIČNA STVAR“: Odlukom Vlade ove jeseni uz turističke vaučere putuje se povoljnije

TURISTIČKI vaučeri i ove godine podrška su građanima ali i privredi Srpske. Odlukom Vlade Republike Srpske odmor na nekoj od domaćih destinacija tako će biti povoljniji, dok će se istovremeno podsticati i razvoj domaćeg turizma.

„NAJVAŽNIJE SAČUVATI LJUDSKE ŽIVOTE“: Premijer prati situaciju sa požarima u Trebinju

PREMIJER Republike Srpske Savo Minić saopštio je da prati situaciju sa požarima u Trebinju, da je u stalnom kontaktu sa nadležnima i da će republičke institucije učiniti sve da pomognu.

SUDIJA KOJA JE ODBILA ZAHTJEV GENERALA MLADIĆA: Skora smrt ne predstavlja osnov za prijevremeno puštanje

PREDSJEDNICA Međunarodnog rezidualnog mehanizma za krivične tribunale Gracijela Gati Santana odbila je zahtjev generala Ratka Mladića za uslovno prijevremeno puštanje na slobodu iz humanitarnih razloga, jer smatra da činjenica da se očekuje skora smrt ne predstavlja automatski osnov za prevremeno puštanje na slobodu.

DODIK: General Mladić zaslužuje adekvatnu medicinsku njegu

PREDSJEDNIK Milorad Dodik rekao je danas da je nehumana odluka Međunarodnog mehanizma za krivične sudove da ponovo odbije zahtjev za uslovno puštanje na slobodu generala Vojske Republike Srpske Ratka Mladića radi liječenja, poručujući da general zaslužuje adekvatnu medicinsku njegu.

NJEN ODLAZAK POTRESAO JE REGION: Sahranjena Dragana Antešević (FOTO)

DRAGANA Antešević, rođena Slavnić, koja je stradala u požaru u Dalmaciji, sahranjena je danas na Novom groblju u Kotor Varošu.

HEROJ IZ TREBINJA: Coka sa osmijehom ide pravo u vatru (VIDEO)

Dok većina traži spas od visokih temperatura i vrućine, oni svoje dane provode u dimu, plamenu i teškim uslovima.

BAKA ODUŠEVLJENO PITALA VUČIĆA DA SE SLIKA SA NJOM: Pogledajte prelijepi trenutak sa juga Srbije, bilo je i suza radosnica (VIDEO)

PREDSJEDNIK Srbije Aleksandar Vučić podelio je prelpi snimak sa juga Srbije, sa jednom bakom tokom koja ga je zamolila da se slikaju.