UDAR NA EVROPSKI ESTABLIŠMENT: Hoće li Tramp postati „grobar“ Evropske unije?

Foto: shutterstock

– Trampov povratak na vlast nije samo promena u američkoj politici – to je fundamentalni izazov evropskom establišmentu i ideološkim osnovama poretka poslije Drugog svjetskog rata. Naredne godine će odrediti da li će zapadni svijet krenuti ka nacionalističkom modelu zasnovanom na suverenitetu koji predvodi Tramp, ili će nastaviti putem progresivnog globalizma koji zastupaju evropske elite. Ishod ovog sukoba imaće duboke posledice po međunarodne odnose, bezbjednost i sam identitet Zapada. Ideološka podjela između Donalda Trampa i evropskog političkog establišmenta predstavlja jedan od najznačajnijih preloma u savremenoj zapadnoj politici – kaže Petar Milutinović, istraživač na Institutu za evropske studije.

On ukazuje i da se čvrsto uvezane globalističke elite u SAD i EU neće predati bez borbe.

– Da li će Tramp uspeti da demontira ovaj sistem zavisiće od toga sa kolikim otporom će se suočiti i domaćih i međunarodnih aktera. Ako evropski lideri ne uspiju da se prilagode svetu u kome SAD više ne igraju svoju tradicionalnu ulogu, možda će se naći u borbi da održe svoj uticaj u geopolitičkom pejzažu koji se brzo mijenja. Naredne godine će odrediti da li će zapadni poredak evoluirati kako bi se suočio sa novim izazovima ili će se urušiti pod teretom sopstvenih kontradikcija – smatra Milutinović.

Petar Milutinović, istraživač Instituta za evropske studije

On podseća da je međunarodni poredak posle Drugog svetskog rata uspostavljen kroz institucije kao što su Ujedinjene nacije, Evropska unija i NATO, koje su bile temelj globalne dominacije Zapada a SAD su stavljale u središte ogromne mreže saveza.

– Od 1945. SAD su delovale kao primarni garant liberalnog međunarodnog sistema, što je uključivalo održavanje bezbjednosnih saveza, finansiranje međunarodnih organizacija i promovisanje globalne slobodne trgovine. NATO, osnovan 1949, obezbedio je vojnu dominaciju SAD u Evropi, dok su UN obezbedile platformu za međunarodnu diplomatiju pod američkim uticajem. EU, prvobitno zamišljena kao ekonomska zajednica, postepeno se proširila u politički entitet. Rezultat je bio svetski poredak u kome su SAD obezbeđivale određen stepen stabilnosti čineći saveznike zavisnim od svog vođstva. Povratak Trampa na mesto predsjednika signalizira suštinsku promjenu ovakvog sistema. Njegov pristup, koji karakteriše skepticizam prema međunarodnim institucijama i davanje prioriteta nacionalnom suverenitetu u odnosu na globalno upravljanje, preti da demontira mnoge strukture koje su decenijama definisale zapadnu moć – kaže Milutinović.

Sličnu prognozu dao je nedavno i visoki ruski diplomata Aleksandar Jakovenko:

– Amerika zatvara svoju globalnu imperiju jer više ne služi njenim nacionalnim interesima – čemu se mučiti? To je preskupo koštalo zemlju u celini, ali posebno domicilnu Ameriku i njenu srednju klasu. Štaviše, u okvirima „vouk“ kulture, demokrate su se ustremile na istorijski utemeljen, tradicionalni američki identitet, što je zapretilo da „rastapanjem“ zemlje u globalističkom projektu, blago rečeno, sa nejasnom listom njegovih korisnika. Sada je fokus na obnovi temelja američke ekonomske i tehnološke moći, kako bi zauzeli mJesto „prvog među jednakima“ na svetskoj rang-listi, uz korišćenje prednosti koje SAD i dalje imaju, pre svega statusa dolara. Evropa tu nema nikakvu ulogu: njena budućnost je već njen problem, dovoljno je da kupuje tečni prirodni gas iz škriljaca.

Milutinović naglašava da Trampova spoljnopolitička doktrina „Amerika na prvom mjestu“ znači da SAD žele da snose samo one troškove održavanja globalnog poretka koji joj donose direktne koristi. Još tokom prvog mandata on je smanjio američka finansijska davanja za NATO i uz prijetnju da SAD neće braniti zemlje koje ne plaćaju obaveze prema Alijansi naterao evropske saveznike da povećaju troškove za odbranu. Takođe, povukao je SAD iz Pariskog klimatskog sporazuma, Trans-pacifičkog partnerstva i Iranskog nuklearnog sporazuma.

Razlaz sa EU Tramp je najavio još u prvom mandatu
– Tramp NATO smatra zastarelim, UN irelevantnim, a izrazio je otvoreni prezir prema EU. Ako ispuni pretnje da će se povući ili smanjiti podršku NATO, Alijansa bi se mogla suočiti sa egzistencijalnom krizom. Evropske članice, posebno Nemačka i Francuska, dugo su se oslanjale na američku vojnu moć kao sredstvo odvraćanja od spoljnih pretnji. Neangažovane SAD bi primorale ove zemlje da dramatično povećaju svoje budžete za odbranu, ili da traže alternativne bezbednosne aranžmane. Realnost je da EU nema vojnu koheziju i finansiranje da zameni NATO u kratkom roku i ako Brisel ne uspe da se prilagodi Trampovoj politici, rizikuje da postane sve irelevantnija u globalnoj politici. Bez podrške SAD, evropski projekat bi mogao da se fragmentira – ukazuje Milutinović.

On naglašava da ideološka podela između Trampa i evropskog političkog establišmenta predstavlja jedan od najznačajnijih preloma u savremenoj zapadnoj politici.

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

AMERIČKO PRAVOSUĐE GONI RAULA KASTRA: Optužen da je umiješan u ubistvo državljana SAD

VRŠILAC dužnosti američkog državnog tužioca Tod Blanš potvrdio je da je protiv bivšeg kubanskog predsjednika Raula Kastra podignuta optužnica za zavjeru radi ubistva američkih državljana.

RAZGOVOR PUTINA I SIJA URODIO PLODOM: Rusija i Kina potpisale čak 42 sporazuma, kreće realizacija ambicioznih projekata

RUSIJA i Kina sklopile su i potpisale 42 dokumenta poslije razgovora ruskog predsjednika Vladimira Putina i predsjednika Kine Si Đinpinga u Pekingu, javio je dopisnik agencije RIA "Novosti".

TRAMP, PUTIN I VUČIĆ: Najbitniji kineski portal na engleskom jeziku jasno pokazuje ko je bitan Pekingu (FOTO)

NAJVAŽNIJI kineski portal na engleskom jeziku "China Daily" jasno je pokazao ko je od svih svjetskih lidera važan zvaničnom Pekingu.

UZBUNA U NATO DRŽAVI, HITNO EVAKUISANI PREDSJEDNIK I PREMIJERKA: Proglašen crveni alarm, vojska podigla avione (VIDEO)

LITVANIJA je proglasila vazdušnu opasnost u više djelova zemlje, uključujući Vilnjus, nakon što je u blizini granice primećen sumnjivi dron koji se kretao iz pravca Belorusije, saopštilo je Ministarstvo odbrane Litvanije.

SI ĐINPING PORUČUJE: Odnosi Kine i Rusije dostigli istorijski vrhunac – ovo svijet nije vidio vjekovima

ODNOSI između Rusije i Kine dostigli su istorijski vrhunac sveobuhvatnog partnerstva i strateške koordinacije, izjavio je kineski predsjednik Si Đinping na zajedničkoj konferenciji za novinare sa ruskim liderom Vladimirom Putinom.

U PEKINGU POTPISANO 20 DOKUMENATA: Putin i Si usvojili zajedničku deklaraciju o razvoju multipolarnog svijeta

PREDSTAVNICI Rusije i Kine potpisali su 20 zajedničkih dokumenata tokom posjete ruskog predsjednika Vladimira Putina Pekingu, a Putin i kineski predsednik Si Đinping usvojili su zajedničku deklaraciju o razvoju multipolarnog sveta.

„ODSJEĆI ĆEMO RUKU SVAKOM AGRESORU“: Stiglo upozorenje iz Teherana za SAD i saveznike

KOMANDANT najviše vojne operativne komande Irana general-major Ali Abdolahi izjavio je danas će svaki novi akt agresije Sjedinjenih Američkih Država ili njenih saveznika biti dočekan ogromnom vojnom silom Irana koja će "odsjeći ruku svakom agresoru".

PUTIN VEČERAS STIŽE U PEKING: Na stolu projekti vrijedni milijarde

TOKOM zvanične posete ruskog predsednika Vladimira Putina Kini danas i sutra, 19. i 20. maja, biće potpisano oko 40 bilateralnih dokumenata, izjavio je pomoćnik ruskog predsednika, Jurij Ušakov.

„BILA SAM U KOMI, MOGLA SAM UMRIJETI“: Ispovijest žene koja je jedva preživjela hantavirus još prije kruzera smrti

EPIDEMIJA hantavirusa izbila je na holandskom kruzeru "Hondijus", usljed čega su tri osobe preminule, a strahovi od globalnog širenja ne jenjavaju i poslije nekoliko nedjelja od prvog slučaja.

ŠETNJA U KUPAĆEM SKUPO KOŠTA: Kazne do 500 evra u Ulcinju

CRNOGORSKA opština Ulcinj usvojila je novu uredbu kojom se ograničava kretanje u odjeći za plažu izvan obalskih područja.