LJETO ĆE BITI NESTABILNO: Meteorolozi upozoravaju na suprećelijske oluje

Foto: EPA-EFE/YAHYA ARHAB

„Sve upućuje na to da će ponovo biti superćelijskih oluja“

Meteorolog Ivan Ristić kaže za “Blic” da ako bude ponovo superćelijskih oluja one će se dogoditi ponovo u julu. Prema njegovim riječima, sve upućuje na to da možemo da ih očekujemo, a na pitanje kako je moguće predvideti ranije jako nevreme sa orkanskim vetrom, moguće i sa gradom, takozvanu super oluju, kaže da će se to preciznije znati tek krajem juna.

Kako i gdje utvrditi novi udar

– Treba pratiti temperaturu mora i okeana pošto će one definisati da li će biti superćelijskih oluja. Recimo, ako krajem juna odemo na Jadransko ili Egejsko more i u vodu uđemo lagano, bez stresa i potrebe da se lagano ugrijemo, i ako temperatura morske vode već tada bude 25-26 stepeni, velike su šanse da će tokom jula biti superćelijskih oluja – kaže Ristić.

Objašnjava da je granica za superćelijsku oluju određena sa temperaturom mora od oko 27 stepeni Celzijusa, a prošle godine je temperatura Jadranskog mora dostigla i 29 stepeni početkom jula zbog čega smo i imali 13. i 19. jula problema sa olujom.

– Već krajem proljeća i početkom ljeta ćemo otprilike znati kako stvari stoje, ali za sada se ne čine dobro pošto je more toplo. Ove godine se nije pretjerano ni hladilo, a Atlanski okean sada bilježi maksimalnu temperaturu ikada. Izvorište golfske struje, blizu afričke obale, je najtoplije ikada i to dodatno podgrijava opasnost koja može tokom ljeta da se desi – kaže Ivan Ristić.

Šta je superćelijska oluja

Ristić objašnjava da su glavne karakteristike superćelijskih oluja:

superćelije su dugovječni rotirajući olujni oblaci, sistemi velikih, prostranih razmjera i prečnik superćelije se kreće između 20 i 50 kilometara, a može trajati i do nekoliko sati

često su izvor ekstremnih vremenskih pojava kao što su olujni vetrovi, grad, poplave, čak i tornada

– Glavna razlika između oluje i oluje superćelije je prisustvo smicanja vetra sa visinom. U južnom dijelu Evrope i širom Balkanskog poluostrva, tokom jula i početkom avgusta 2023. postojali su povoljni uslovi za formiranje ovakvih oluja. Imali smo veoma topao i nestabilan vazduh pun vodene pare, koji je “gorivo” za oluje – kaže Ristić.

Šta se dogodilo prošle godine i šta su nam uradile superćelijske oluje

– Tog 13. jula se oluja razvila u Sloveniji i trajala je preko 12 sati, zahvatila je pet zemalja uključujući i Srbiju. Prešla je između 1.200 i 1.500 kilometara. Ova oluja je jedna od najdugovečnijih praćenih u Evropi. Naime, formirala se u jugozapadnoj Sloveniji, nastavila je da se kreće preko istočne i sjeveroistočne Hrvatske, preko južne Mađarske, sjeverne Srbije I preko južne Rumunije, da bi konačno razišla u zapadnom Crnom moru – kaže Ivan Ristić.

Podsjeća i na oluju koja se dogodila prošle godine 5. avgusta.

– Ciklon koji se formirao Đenovskom zalivu pomjerio se iz sjeverne Italije u Sloveniju i Hrvatsku i nastavio da se kreće dalje ka sjeveroistoku. Tokom prolaska hladnog fronta ovog ciklona preko Jadranskog mora, prikupljena je velika količina vlage koja je bila “gorivo” za razvoj i jačanje oluje. Dobro razvijen sistem oblaka prvo je prekrio zapad Srbije, a zatim se frontalna zona postepeno pomjerala ka istoku i pokrila je cijelu zemlju. Ovo nevrijeme izazvalo je grad veličine lešnika do veličine teniskih loptica u različitim dijelovima Srbije – podsjeća Ristić.

Bilo je :

bujičnih poplava
bujičnih kiša
jakog olujnog vetra koji rušio drveće i odnosio krovove

Šta je još karakteristično za superćelijske oluje

Superćelijska oluja se kreće vrlo brzo i često je njen smijer nepredvidiv i to je jedna od njenih odlika zato što je vezana za jake visinske vjetrove. Kako su meteorolozi ranije objasnili, u Srbiju superćelijski oblak najčešće dolazi sa zapada i jugozapada, jer je to dominantan put prodora vlage nama sa Atlantika.

Najčešće je nošena visinskim vjetrovima zapadnim, a koliko će biti jaka zavisi šta pod tim podrazumijevamo, jer nekada to može da bude samo krupan grad, a nekada samo obilna kiša, a nekada je praćena strašnim udarima vetra, ali, znatno je jača od običnih oluja koje poznajemo.

Kod nas i u regionu ne postoji kategorizacija oluja, jer nisu česta pojava.

Paklena kombinacija plime i oluje u sekundi potopila ulicu

Iako su mnogi prošle godine poredili superćelijsku oluju sa atomskom bombom, većina stručnjaka je negirala tu tvrdnju, jer “oluja oslobodi energiju koja može da bude ekvivalent atomske bombe po količini energije, ali ne po efektima”. Energija koju oluja oslobađa i potroši je vrlo mala dok stigne na tlo. Troši se u atmosferi na procese isparavanja, kondenzacije, sublimacije, razne toplote, ali nije snage atomske bombe.

Kako se zaštiti od razornih posledica superćelijskih oluja

Ako super oluju prati grad, protivgradnom odbranom može da se smanji šteta, ali kada je u pitanju tako snažna oluja nemoguće je spriječiti da grad padne. Raketama se obrće prirodni proces i pokušava se da se oluji oduzme voda kojom formira zrna grada. Doslovno, vodu u atmosferi pretvaramo u sitna zrna grada, ali ne možemo da istopimo grad u oblaku.

Kada očekujemo superćelijsku oluju treba:

biti pripravan na pojavu krupnog grada – koji može da ošteti fasadu, prozore, i drugo i da ugrozi bezbjednost ljudi i životinja
biti informisan, pratiti upozorenja i radarske najave pogotovo za sve one koji planiraju da imaju aktivnosti na otvorenom kako bi na vreme i bezbjedno mogli da se sklone u slučaju nailaženja jake nepogode
biti pripravan na pojavu jakog vetra koji ne možemo nikako da spriječimo, ali možemo da se sklonimo i zaštitimo se od mogućih nezgoda

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

NAJAVLJENA ISKLJUČENJA STRUJE: Ove ulice u Banjaluci sutra u mraku

ZBOG radova za 17. april planirana su sljedeća isključenja električne energije u Banjaluci:

DODIK RAZGOVARAO SA PRIVREDNICIMA: Načelno dogovoreno uvođenje 13. neoporezive plate (FOTO)

PREDSJEDNIK SNSD-a Milorad Dodik sastao se danas sa privrednicima Republike Srpske.

TRAGEDIJA NA KiM: Eksplodirala plinska boca, poginuli dvoje djece i njihov otac

DVOJE djece i njihov otac poginuli su u eksploziji plinske boce u naselju Mališevo na Kosovu i Metohiji.

„ŽAO MI JE ŠTO JE DO OVOGA DOŠLO…“ Stanivuković o masovnoj sječi stabala uz obalu Vrbasa (VIDEO)

POVODOM prizora sa obala Vrbasa koji su se pojavili na društvenim mrežama, a koji nikoga ne mogu ostaviti ravnodušnim, želim da poručim da je napravljena greška koja je dovela do štete i da ćemo po tom pitanju reagovati.

ŠOBOT: Tim ljekara sa UKC-a spreman da pomogne Mladiću

TIM ljekara sa Univerzitetskog kliničkog centra /UKC/ Republike Srpske uvijek je spreman da ode u posjetu generalu Ratku Mladiću i upotrijebi sva znanja i mogućnosti da pomogne u njegovom liječenju, rekao je vršilac dužnosti generalnog direktora UKC-a Nikola Šobot.

GUŽVE NE JENJAVAJU: Stanje na graničnim prelazima u BiH

POJAČAN je saobraćaj na graničnim prelazima Gradiška, Donja Gradina i Velika Kladuša na ulazu u BiH iz Hrvatske, saopšteno je iz Auto-moto saveza Republike Srpske.

UKLJUČENO JOŠ 7 BENZINSKIH STANICA: Proširena lista privrednih subjekata gdje možete natočiti jeftinije gorivo

MINISTARSTVO trgovine i turizma Republike Srpske ažuriralo je danas listu sa još sedam novih privrednih subjekata koji učestvuju u realizaciji mjere direktne podrške usljed poremećaja na tržištu naftnim derivatima.

MAŠINE I RADNICI SE POVUKLI SA GRADILIŠTA: Stalo se sa izgradnjom auto-puta u BiH, ovo je razlog

NI 25 dana kasnije situacija se nije promijenila, mašine i radnici turske kompanije povučeni su sa gradilišta.

VRIJEME SUTRA: Uglavnom sunčano, tokom dana raste oblačnost

U Republici Srpskoj i Federaciji BiH sutra se očekuje pretežno sunčano vrijeme uz slab do umjeren razvoj oblačnosti, dok su kratkotrajna kiša ili pljusak mogući samo ponegdje u brdsko-planinskim predjelima.

ZEMLJOTRES U BiH! Treslo se preko 3 stepena po Rihteru

ZEMLJOTRES jačine 3,2 stepena Rihterove skale osjetio se danas na području Bileće, objavio je Evropsko-mediteranski seizmološki centar.