„SIMBOL SLOBODE“ Lozo: Republika Srpska je najveća srpska pobjeda na razmeđu milenijuma

Foto: Printskrin/Jutjub

– Dan Republike je podsjetnik da je odbrana sopstvenog naroda i države, bez potrebe za ugrožavanjem bilo koga drugoga, naša pojedinačna i kolektivna obaveza, naš svakodnevni plebiscit pripadnosti zajednici, ono što nas čini dostojnim generacija koje su kroz vijekove pod okupacijama stranih zavojevača sanjale san o slobodi – naglasio je Lozo.

On je naveo da Republika Srpska nije izraz trodecenijske istorije postojanja, već izraz postojanja srpskog naroda i njegovih slobodarskih tradicija na svom etničkom i kulturološkom prostoru od ranog srednjeg vijeka do danas.

– Ako govorimo o konkretnim istorijskim okolnostima, onda treba reći da je srpski narod, predvođen svojom političkom i intelektualnom elitom u BiH, u momentima nestanka iluzija o mogućnosti opstanka nekadašnje zajedničke države Jugoslavije, koju su protivnici razbili i iznutra i spolja, uradio jedino moguće – formirao je, a zatim i branio, sopstvenu državu. Srpska je nastala kao odbrana kada se na scenu vraćala ideologija obespravljivanja, pa i uništenja Srba na ovim prostorima, kao zaštita od nepriznavanja konstitutivnosti, preglasavanja i ugrožavanja nacionalnog identiteta – rekao je Lozo.

On je objasnio da je Republika Srpska rezultat istorijskog pamćenja na pokušaj potpunog uništenja srpskog naroda u Nezavisnoj Državi Hrvatskoj i viđena je kao srpsko – nikad više takvom nastojanju.

– U nemogućnosti da u Skupštini Socijalističke Republike BiH, zbog prevara i manipulacija hrvatsko-muslimanske koalicije, odbrane ustavom garantovana konstitutivna prava srpskog naroda, legalno izabrani predstavnici naroda, srpski poslanici su se izdvojili i 24. oktobra 1991. formirali Skupštinu srpskog naroda u BiH, kao kolektivni demokratski organ zaštite. U novembru 1991. srpski narod na teritoriji BiH na plebiscitu jasno se izjasnio za opstanak u Jugoslaviji. U nemogućnosti da praktično obustave nasilnu secesiju i svoje odsjecanje od matične Srbije, predstavnici srpskog naroda su u Sarajevu 9. januara 1992. donijeli odluku o formiranju Republike srpskog naroda u BiH, koja je kasnije tokom rata, nakon mijenjanja imena u Srpsku Republiku BiH, zatim Srpsku Republiku i konačno u septembru 1992. godine preimenovana u Republiku Srpsku – podsjetio je Lozo.

On je naglasio i da je sve to trebalo odbraniti u vrijeme Odbrambeno-otadžbinskog rata, gdje je narodna Vojska Republike Srpske, nakon debakla i odlaska JNA, vodila odbrambeni sukob za fizički opstanak naroda i teritorije.

– Očuvanje državne organizacije, kao garanta biološkog opstanka naroda, zahtijevalo je odsudnu odbranu plaćenu preskupom cijenom u ljudskim životima. Republika Srpska suočena sa veoma teškim okolnostima, ratovala je za svoju odbranu protiv hrvatsko-muslimanske koalicije uključujući i sve vrijeme trupe sa teritorije Hrvatske, protiv njihovih saveznika sa kolektivnog zapada i njihovih surovih sankcija, te i protiv ratnika džihada sa islamskog istoka, konačno od 1994. godine i protiv samog NATO-a najveće vojne koalicije na planeti. Izbora nije bilo, u pitanju je bio opstanak. Uprkos svim teškoćama, i rekli bismo u gotovo nemogućim uslovima, na kraju je ova neravnopravna borba ipak krunisana velikom vrijednošću očuvanjem Republike Srpske – rekao je Lozo.

On je podsjetio na knjigu „Republika Srpska u Odbrambeno-otadžbinskom ratu“ gdje je u predgovoru napisao da se u prve dvije dekade 21. vijeka u srpskom društvu sve češće može čuti rečenica da je Republika Srpska najveća srpska pobjeda na razmeđu milenijuma.

– Posmatrano iz današnje perspektive to zaista izgleda veoma blizu sagledivoj istini kada vidimo u kakvom se stanju nalaze Srbi na teritorijama gdje nemaju sopstveni državni okvir poput Federacije BiH, ili poput nekadašnje Republike Srpske Krajine, u Hrvatskoj, zatim u Crnoj Gori, Makedoniji. Međutim, treba naglasiti i ulogu Republike Srpske u ukupnom nacionalnom identitetu i odbrani nacionalnog samopoštovanja uprkos pokušajima novokolonijalnog nametanja srpske krivice i duha samoporicanja – pojasnio je Lozo.

On je upozorio i na pretenzije kolektivnog Zapada da se na medijskom planu organizovanim sistemom stvore željene percepcije o aktuelnim dešavanjima i sve više se premještaju i namjeru da se kontrolišu slike i simboli, kao i cjelokupne predstave o prošlosti.

– U sveopštoj gotovo rasističkoj antiruskoj histeriji u Evropi kojoj svjedočimo Republika Srpska se želi potpuno neautentično predstaviti, a Srbi se u projekcijama SAD, i posebno njenih glavnih saveznika Njemačke, proglašavaju isključivim krivcima za ratove i zločine. U takvom svjetlu potrebno je sagledavati, ne samo djelovanje nametnutih političkih kvazitribunala i sudova, nego i osnivanje i djelovanje brojnih istraživačkih akademskih i drugih centara, projekata i fondacija, ali i neposredne pritiske kojima svjedočimo dok se njemački i drugi zvaničnici EU ne ustežu da poruče Srbima da će morati da promijene svijest – rekao je Lozo.

On je napomenuo da se promjena svijesti uspostavlja, osim direktnim političkim uslovljavanjima, i na promjeni istorijskih slika koje, između ostalog, čine osnove kolektivnih identiteta, te ukazao da je Njemačkoj veoma bitno ovo proglašavanje Srba zločincima i bitno joj je da i pojedini Srbi počnu razmišljati sa takvim stavom, da se takve stvari uvedu i istorijske udžbenike, jer želi skrajnuti fokus sa istine o njemačkim zločinima tokom dva velika svjetska sukoba.

– Takvim nastojanjima se u aktuelnoj geopolitičkoj konstelaciji nikad definitivno ne može stati u kraj, ali im se može jasno usprotiviti. Vremena se mijenjaju. Naše je da težimo da istinu o sopstvenoj istoriji i istoriji Republike Srpske iznosimo na osnovu istorijskih činjenica i uz puno odgovornosti za izrečeno i urađeno gdje god to možemo, kako na unutrašnjem, tako i na spoljnom planu. Upornost i institucionalna spremnost na dug i organizovan rad su osnove takvih nastojanja. I tu moramo ostvariti u budućnosti mnogo značajniji napredak, prije svega zbog generacija koje dolaze iza nas, zbog Republike Srpske – istakao je Lozo.

On je naglasio da je Dejtonski mirovni sporazum referenca sa kojom se mjere sva prije njega ponuđena mirovna rješenja, komplikovanost ratne situacije, ali i sadašnji i budući razvoj Republike Srpske, BiH, kao balkanskog čvorišta uopšte.

– Najveći njegov značaj upravo je uspostavljanje mira, ali prije svega za nas je to i svojevrsno praktično međunarodno priznanje Republike Srpske kao državne organizacije – istakao je Lozo.

On je rekao da ovaj specifični međunarodni sporazum ima različitih manjkavosti u istorijskom pogledu, ali je za sada jedini mogući okvir postojanja savremene BiH.

– Kao istoričar svjestan sam da je Dejton donio nesavršen mir, ali i toga da ne treba bježati u dogmatsku postavku ovoga akta, jer se vremena i procesi mijenjaju. Njegov značaj jeste veliki, ali je 9. januar simbolički mnogo značajniji – poručio je Lozo.

On je rekao da je Dan Republike Srpske prije svega simbol dugovjekovnog identiteta srpskog naroda na ovim prostorima i on ima i svoj vjerski i kulturološki karakter s obzirom na to da je Sveti arhiđakon prvomučenik Stefan bio obilježavan kao zaštitnik srpskih dinastija Nemanjića i Kotromanića.

Lozo je istakao da je zbog toga ovaj praznik na dan osnivanja Republike Srpske u isto vrijeme reafirmacija srpskog duhovnog i kulturnog identiteta i nasljeđa, čak i u onim krajevima koji više nisu u okviru srpskih država – u njemu se nalazi i klica srpskog samopoštovanja i odlučnosti za neke nove-stare ciljeve i vrijednosti oslobođenja i ujedinjenja ili srpskih integracija u 21. vijeku.

– S obzirom na istorijske okolnosti i procese koji su je stvorili možemo reći da je Republika Srpska ne samo simbol slobode, ona je za nas sloboda sama po sebi – poručio je Lozo u susret Danu Republike.

Deveti januar se slavi kao Dan Republike Srpske jer je tog datuma 1992. godine nastala pod prvobitnim nazivom Republika srpskog naroda u BiH.

Srpsku su osnovali srpski poslanici u tadašnjoj Skupštini BiH nakon što su preglasani u ključnim pitanjima o opstanku Jugoslavije, a pripadnici druga dva naroda krenuli u secesiju mimo volje Srba, koji su imali status konstitutivnog naroda.

Naziv Republika srpskog naroda u BiH bio je u upotrebi do 28. februara 1992. godine i proglašenja prvog Ustava, kada je zamijenjen sa Srpska Republika BiH koji je korišten do 12. avgusta 1992. godine, nakon čega je uveden sadašnji – Republika Srpska.

(Srna)

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

SPEKTAKL NA VRBASU: Evropsko prvenstvo u raftingu otvoreno u Banjaluci

EVROPSKO prvenstvo u raftingu "Banjaluka - Vrbas 2026" otvoreno je večeras u Banjaluci, koja će do subote, 30. maja, biti domaćin 30 rafting ekipa iz 15 reprezentacija iz Evrope.

VUČIĆ SE OBRATIO IZ KINE: Danas su potpisani ugovori u vrijednosti od 953 miliona evra novih investicija

PREDSJEDNIK Srbije Aleksandar Vučić obratio se iz Kine za Dnevnik RTS-a

STANIVUKOVIĆ PREDSTAVIO PROJEKAT: Banjaluka dobija javnu garažu sa 500 parking mjesta VIDEO

GRADONAČELNIK Draško Stanivuković predstavio je projekat prve javne garaže u Banjoj Luci – sa više od 500 parking mjesta.

POTVRDA SVE BOLJEG POZICIONIRANJA SRPSKE: Evropski samit o ekonomiji i bezbjednosti u Banjaluci

VIŠE od stotinu učesnika, iz 20 zemalja stiže u Banjaluku. Iz SAD i Evrope, na samitu, učestvuju istaknuti pojedinci iz svijeta politike, bezbjednosti, diplomatije, biznisa. Svakako, najinteresantniji su oni bliski novoj američkoj administraciji. Biće organizovana tri panela, na kojima će učesnici biti i zvaničnici Republike Srpske.

PRILIKA ZA OSTANAK: Besplatni placevi za mlade bračne parove u Prijedoru

GOJKO Todorović iz Omarske otac je petoro djece. Nakon privremenog rada u inostranstvu odlučio se vratiti u rodni kraj. Kao neko ko iz prve ruke zna koliko su troškovi rješavanja stambenog pitanja visoki, ističe da je ova odluka prilika da mladi ostanu u svom gradu.

VOZAČI I PUTNICI OGORČENI: Pao EES sistem na granici BiH i Hrvatske

NA graničnom prelazu Izačić – Ličko Petrovo Selo danas je došlo do potpunog kolapsa saobraćaja zbog pada novog evropskog sistema kontrole ulaska i izlaska (EES).

BOSKETOVOJ ŽENI ODREĐEN PRITVOR: Sumčinji se da je dostavila pištolj suprugu iz kojeg je upucao Nešovića

DANKI V, ženi Saše Vukovića Bosketa, osumnjičenog za teško ubistvo Aleksandra Nešovića 12. maja u restoranu "27", sud je po žalbi Višeg javnog tužilaštva u Beogradu odredio pritvor do 30 dana, saznaje Tanjug.

„BIĆEMO PRVI U EVROPI“ Vučić se obratio iz Kine: Proizvodnja robota u Srbiji počeće između 10. i 20. jula

PREDSEDNIK Srbije Aleksandar Vučić izjavio je danas u Đasingu, da će proizvodnja robota u Srbiji početi između 10. i 20. jula i da će se odvijati u tri faze i naveo da će za dva meseca Srbija imati humanoidne robote što, kako je rekao, neće imati niko drugi u Evropi.

„GENERAL JE NEPOKRETAN I U TERMINALNOJ FAZI JE“ Pavićević: Mladića bi trebalo hitno pustiti na slobodu

DRŽAVNI sekretar u Ministarstvu za ljudska i manjinska prava i društveni dijalog, Livija Pavićević, izjavila je za "Novosti" da je juče posjetila Ratka Mladića u pritvorskoj jedinici Međunarodnog rezidualnog mehanizma za krivične sudove u Hagu, kao državljanina Republike Srbije, u kontekstu zaštite ljudskih prava i dostojanstva lica lišenih slobode.

VRIJEME SUTRA: Temperauture niže nego danas, očekujte pljuskove i grmljavinu

U Republici Srpskoj i Federaciji BiH /FBiH/ sutra se očekuje promjenljivo vrijeme uz sunčane periode, ali i povremenu kišu, pljuskove i grmljavinu, a temperatura vazduha biće nešto niža u odnosu na prethodne dane.