MNOGI OVO NE ZNAJU: Evo šta znače cifre u JMB, ličnoj i pasošu

Foto: Printskrin/Jutjub/Glas Amerike

Jedinstveni matični broj, JMB, matični broj ili kako se često naziva JMBG, sastoji se od 13 cifara koje su razvrstane po grupama. On je u stvari individualna i neponovljiva oznaka identifikacionih podataka o jednom licu.

U javnosti se često čuju različite teorije, naročito o posljednoj cifri u JMB-u.

Prve dvije cifre predstavljaju dan tvog rođenja.

Druge dvije cifre su mjesec tvog rođenja.

A onda slijede tri cifre koje označavaju godinu rođenja.
dvije cifre predstavljaju broj registra, odnosno registraciona područja.

To je npr. sada broj 11 za Banju Luku ili 16 za Bihać, dok je nekada, u Jugoslaviji, za Banju Luku to bio broj 10, a za Bihać se davao broj 11.

Slijedi kombinacija pola i rednog broja za lica rođena istog dana koji se stavlja u tri cifre: za muškarce od 000 do 499, a za žene 500 do 999.
Zadnja cifra u ovom nizu predstavlja kontrolni broj.

Zakonom o jedinstvenom matičnom broju Bosne i Hercegovine propisuje se određivanje, dodjeljivanje, upisivanje, korišćenje, evidencija, struktura, poništenje i zamjena jedinstvenog matičnog broja državljana BiH i stranih državljana u BiH.

U ovom zakonu se navodi „jedinstveni matični broj” bez dodatka „građana”, te je u BiH skraćenica za njega „JMB”, a ne „JMBG” kako se često može čuti u javnosti. Ovo se dešava vjerovatno zato jer je bivši jugoslovenski Zakon o uvođenju jedinstvenog matičnog broja građana, imao taj dodatak „građana”, pa se takva skraćenica odomaćila u narodu. U Srbiji je npr. i danas skraćenica „JMBG”, kako se u srpskom Zakonu o jedinstvenom matičnom broju građana ovaj broj naziva „jedinstvenim matičnim brojem građana”.
Ovaj broj je danas prevaziđen i pruža previše podataka o pojedincu pa bi ga trebalo u bliskoj budućnosti zamijeniti za drugačije strukturisan identifikacioni broj.

Lična karta

Lična karta je javna isprava kojom se dokazuje identitet, činjenica mjesta i datuma rođenja, prebivališta, odnosno boravišta za raseljeno lice i državljanstvo BiH. Državljani BiH mogu koristiti ličnu kartu za prelazak državne granice u određenim okolnostima i pod uslovima utvrđenim međunarodnim sporazumom BiH sa drugim državama.

A šta znače brojevi i slova na tvojoj ličnoj karti?

Informacija koja kruži internetom, a koja kaže da jedan broj na ličnoj karti zapravo označava broj lica koja liče na tebe nije tačna i predstavlja svojevrsnu urbanu legendu.

Dakle, na zadnjoj strani lične karte prva dva slova predstavljaju oznaku zvaničnog dokumenta.

Naredna tri slova predstavljaju oznaku države koja izdaje ličnu kartu.

Karakteri nakon toga predstavljaju serijski broj lične karte, a posljednji u nizu ovih karaktera predstavlja kontrolnu cifru.

U narednom dijelu se nalaze cifre koje su bitne za državu izdavanja. Ovaj dio može da sadrži npr. prošireni broj dokumenta, a u njemu se u Srbiji npr. nalazi jedinstveni matični broj građanina.

Početni karakteri u redu ispod sadrže tvoj datum rođenja u formatu godina (zadnje dvije cifre) mjesec, dan.
Nakon toga dolazi cifra koja predstavlja kontrolnu cifru za datum rođenja.

Slovo koje se stavlja nakon nje označava tvoj pol.

Nakon njega slijedi datum isteka lične karte, u formatu godina (zadnje dvije cifre) mjesec, dan. Naredna cifra je kontrolna cifra za datum isteka.

Onda dolazi i oznaka državljanstva nosioca lične karte.

Posljednja cifra u ovom redu ne predstavlja broj ljudi koji liče na tebe, nego je to ukupna kontrolna cifra za ove mašinski čitljive redove, koja se izračunava na osnovu numeričkih elemenata koji se nalaze u ovim zonama.

Zakonom o ličnoj karti državljana Bosne i Hercegovine propisuje se obrazac, izdavanje, zamjena, rok važenja, gubitak i evidencija ličnih karata državljana BiH.

Pasoš

Pasoš je putna isprava koja omogućava prelazak državne granice, različita putovanja i boravak u inostranstvu. On je i javna isprava i njime se dokazuje identitet, kao i državljanstvo BiH.

Kao i kod JMB i lične karte, dajem u nastavku pregled šta konkretno predstavljaju cifre i slova u mašinskom dijelu pasoša (putovnice)?

Prvo slovo u ovom redu predstavlja oznaku putnog dokumenta. Naredna tri slova su oznaka države koja izdaje pasoš.

U dijelu nakon oznaka putnog dokumenta i države se nalazi tvoje prezime, pa onda i ime.

Početni karakteri u drugom redu predstavljaju serijski broj pasoša, a posljednji u nizu ovih karaktera je kontrolna cifra za serijski broj.
Sljedeća tri slova predstavljaju oznaku tvog državljanstva.

Nakon državljanstva na red dolazi tvoj datum rođenja u formatu godina (zadnje dvije cifre) – mjesec – dan, a nakon njega slijedi kontrolna cifra za datum rođenja.

Slovo koje se stavlja poslije kontrolne cifre označava tvoj pol.

Nakon njega je naznačen datum isteka pasoša u formatu godina (zadnje dvije cifre) – mjesec – dan.

Cifra koja dolazi poslije datuma isteka pasoša je kontrolna cifra za datum isteka.
Onda dolaze i cifre koje su bitne za državu izdavanja. To može da bude npr. prošireni broj dokumenta, a u ovom dijelu se u Srbiji npr. nalazi jedinstveni matični broj građana.

Posljednja cifra u ovom redu predstavlja ukupnu kontrolnu cifru za ove mašinski čitljive redove kojom se provjeravaju prethodni unosi.

Zakonom o putnim ispravama Bosne i Hercegovine propisuju se vrste i oblik putnih isprava BiH, organi nadležni za izdavanje putnih isprava, postupak izdavanja putnih isprava i centralna evidencija i personalizacija putnih isprava BiH.

(Glas Srpske)

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

STUPIO NA SNAGU NOVI ZAKON U SRPSKOJ: Posredstvom Fonda dječije zaštite, lakše do prava na alimentaciju

POSREDSTVOM Fonda dječije zaštite, lakše do prava na alimentaciju. Zakon o privremenom izdržavanju djece prije nepunih mjesec dana stupio je na snagu, a na adresu Fonda pristigao je već značajan broj zahtjeva za ostvarivanje ovog prava. Cilj je zaštita prava djece i kažnjavanje roditelja koji ne plaćaju alimentaciju.

USVOJEN BUDŽET INSTITUCIJA BiH: Najveći dio novca ide za uvećanje plata

DOM naroda Parlamentarne skupštine BiH usvojio je danas u hitnoj procededuri budžet institucija za 2026. godinu, u iznosu milijardu i 580 miliona maraka, što je povećanje od 10 miliona u odnosu na prošlogodišnji, a ne 500 miliona, kako su čulo tokom rasprave. Za servisiranje spoljnjeg duga predviđeno je milijardu i 11 miliona.

„U OVAKVIM TRENUCIMA VAŽNO JE DA POKAŽEMO DA GRANICE NE POSTOJE“: Minić ponudio pomoć Vlade ambasadoru Francuske u BiH

PREMIJER Republike Srpske Savo Minić ponudio je pomoć Vlade Republike Srpske ambasadoru Francuske u BiH, povodom požara koji je zahvatio ovu zemlju.  

DUGE KOLONE PUTNIČKIH VOZILA: Kolaps na granici sa Hrvatskom i Crnom Gorom

DUGE kolone putničkih vozila čekaju na graničnim prelazima sa Hrvatskom i Crnom Gorom.

BANJALUČANI POKRENULI ONLAJN PETICIJU: Traže povrat novca za vodovodne priključke

GRAĐANI Banjaluke pokrenuli su onlajn peticiju zbog odluke Grada da se novim korisnicima omogući besplatan priključak na vodovodnu mrežu.

NESVAKIDAŠNJI PRIZOR: Morske kornjače doplivale do obale u Neumu i oduševile plivače (VIDEO)

U NEUMU u Bosni i Hercegovini ovih dana snimljen je prizor koji se ne viđa često. Dvije morske kornjače plivale su tik uz obalu, na oduševljenje kupača i prolaznika koji su ih posmatrali s pristojne udaljenosti.

VREMENSKA PROGNOZA ZA UTORAK: Sutra pretežno sunčano, u ovim krajevima moguća kiša

U REPUBLICI Srpskoj i Federaciji BiH sutra će preovladavati sunčano i toplije vrijeme, dok je samo ponegdje na jugozapadu i jugoistoku uz dnevni razvoj oblačnosti moguća kratkotrajna slaba kiša.

POVODOM POGIBIJE PET PLANINARA IZ ZENICE: Sutra Dan žalosti u FBiH

U FBiH sutra je Dan žalosti zbog tragične smrti pet planinara iz Zenice na planini Elbrus u Rusiji, odlučila je federalna Vlada na telefonskoj sjednici.

NEMA KVORUMA: Prekinuta sjednica Doma naroda PS BiH

PREDSJEDAVAJUĆI Doma naroda Parlamentarne skupštine BiH Dragan Čović prekinuo je današnju redovnu sjednicu jer nema kvoruma budući da se poslije pauze tri delegata iz reda srpskog naroda, koji dolaze iz SNSD-a, nisu pojavila na sjednici.

KOVAČEVIĆ: Za Srpsku važno da je budžet BiH u suštini smanjen, a da su povećane samo plate zaposlenih

SRPSKI delegat u Domu naroda Parlamentarne skupštine BiH Radovan Kovačević rekao je da je SNSD-u stalo do toga da najveći dio ovogodišnjeg budžeta institucija BiH ide za uvećanje plata zaposlenih u zajedničkim institucijama BiH.