„JADOVNO VELIKO STRATIŠTE“ Predrag Lozo: U NDH izvršen genocid nad Srbima

Foto: Printskrin/Jutjub

On je naveo da su u kompleksu logora Gospić-Jadovno-Pag mučenički postardala dva arhijereja i 71 sveštenik, monah i bogoslov Srpske pravoslavne crkve, čime se potvrđuje namjera da se srpski narod prvo obezglavi, ostavi bez elite i vođstva, a zatim i potpuno uništi u novouspostavljenoj hrvatskoj državi te za Srbe biblijske i stradalničke 1941. godine.

JADOVNO SA JASENOVCEM ČINILO OSOVINU ZLA NDH

– Ovaj kompleks logora osnovan je na samom početku funkcionisanja NDH i zajedno sa kasnijim, mnogo poznatijim Jasenovcem činio je njenu osovinu zla, kičmu odnosa prema Srbima, Jevrejima i Romima. Komlkes logora smrti Jadovno-Gospić-Pag osnovan je, na globalnom planu, znatno prije definitivnog `rješenja jevrejskog pitanja` u nacističkom poretku i zato je značajan za izučavanje Holokausta – istakao je Lozo, povodom predstojećeg obilježavanja Dana sjećanja na Jadovno 1941. godine.

Lozo je napomenuo da je funkcionisanje ovog zloglasnog logora za Srbe i Jevreje prije ustanka srpskog naroda u NDH bilo nezgodno za poslijeratnu vlast koja se držala svojevrsne narativne simetrije u zločinima i žrtvama „svih naroda i narodnosti“.

– Njega je veoma teško i hronološki bilo povezati sa događajima iz `revolucije` kao što je rađeno za jasenovački kompleks i Kozaru, recimo. I to su neki od razloga zašto je dugo Jadovno, simboličkog imena, bilo u sjenci ozbiljnih istraživanja i memorijalizacije – rekao je Lozo.

On je naveo da, posmatrajući karakteritike ovog sistema logora smrti, istoričari i drugi poslenici prošlosti itekako mogu izvući zakonitosti i karaktersitike cjelokupne NDH, pa i odškrinuti neke do sada neobrađene aspekete i teme izučavanja.

U NDH IZVRŠEN GENOCID NAD SRBIMA

U NDH je tokom Drugog svjetskog rata izvršen genocid nad Srbima, a najveći broj njih ubijen je na kućnim pragovima i na mnogobrojnim loklanim stratištima, ističe Lozo.

On je ukazao da je izvršenje genocida nad Srbima u NDH planirano i prije početka Drugog svjetskog rata.

Dva najveća sistema logora smrti, ističe Lozo, su Gospić-Jadovno-Pag koji je funkcionisao od aprila i maja 1941. do polovine avgusta 1941. godine i sistem logora smrti Jasenovac od kraja avgusta 1941. do 22. aprila 1945. godine, kada je posljednja grupa jasenovačkih logoraša izvršila proboj.

– Osim ovih sistema, postojao je i veliki niz pojedinačnih mjesta zatvaranja i logorisanja stanovništva. Tu su najkarakterističniji logori za djecu ili logori za sveštenike u Capragu – rekao je Lozo.

On je istakao da u kolektivnom pamćenju Srba danas mnoga od mjesta stradanja – Prebilovaci, Stari Brod na Drini, Drakulić, Šargovc i Motike.

U METAJNI NA PAGU – PRVI LOGOR ZA ŽENE I DJECU

Lozo je napomenuo je Pag i prije početka funkcionisanja logora od ustaša razmatran kao mjesto uništenja Srba i drugih za ustaški režim nepoželjnih, ističući da je prve logoraše prijeratna gospićka kaznionica primila već 10. aprila 1941. godine, na dan osnivanja NDH.

– Kasnije su u ove i druge objekte logora koji se širio dopremane žrtve, ne samo iz okoline, nego i sa teritorije čitave NDH, od Hercegovine, Semberije, Srema, Sarajeva. Za tu namjenu NDH je upotrebljavala željezničku infrastrukturu, koristeći činjenicu da je Gospić bio značajno željezničko čvorište – rekao je Lozo.

Lozo navodi da je u okviru ovog kompleksa, koji se od Gospića širio do Jadovnog i lokaliteta Čačić-Dolac u planinskim vrletima Velebita, pa preko Oštarija do kamene pustinje ostrva Pag, osnovan i prvi logor za žene i djecu u mjestu Metajna na paškom ostrvu, u prostorijama nekadašnje škole.

U JADOVNOM UBIJENO 40.123 LJUDI

On je naglasio da je zahvaljujuću životnom djelu srpskog istoričara Đure Zatezala, dugogodišnjeg direktora Arhiva u Karlovcu, Jadovno dobilo monografiju u dva toma u kojim je dokumentovano da je kroz ovaj logor prošlo više od 42.000 ljudi, a da je ubijeno njih 40.123, od kojih 38.012 Srba i 1.998 Jevreja.

Lozo kaže da je Zatezalo poimenično popisao 10.502 žrtve.

– Najveći obim logor je imao tokom druge polovine juna 1941. godine. Posljednji logoraši ovog sistema, koji je zatvoren na intervenciju Italijana polovinom avgusta 1941. godine, njih nešto više od 2.000, bili su ujedno prvi jasenovački logoraši – izjavio je Lozo.

Lozo je poručio da smo kao društvo i pojedinci dužni da pamtimo žrtve ovog sisitema logora, jer, osim civilizacijske obaveze potomaka prema ubijenim precima, pamćenje podarzumjeva i izvlačenje pouka i povećanje aktivnosti na nezaboravu.

Iz Udruženja „Jadovno 1941“ iz Banjaluke Srni je rečeno da će u subotu, 1. jula, kod Šaranove jame na Velebitu biće služen parastos jadovničkim žrtvama.

(Srna)

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

VRIJEME SUTRA: Kiša prestaje, nebo se razvedrava

U Republici Srpskoj i Federaciji BiH /FBiH/ sutra se u centralnim i istočnim područjima očekuje umjereno do pretežno oblačno vrijeme, uz postepeno razvedravanje, dok će u ostalim predjelima biti sunčano uz malu do umjerenu oblačnost.

RUBIO NA SASLUŠANJU GOVORIO O DODIKU: Senat tražio obrazloženje razloga ukidanja sankcija

MARKO Rubio, američki državni sekretar, imao je važno saslušanje u Odboru za spoljne poslove Senata SAD o budžetu Stejt departmenta za narednu godinu.

PRIPADNICI TZV. ARMIJE BiH UBILI I BEBU OD 18 MJESECI: Sjećanje na srpske žrtve u Ledićima

KOD spomen-obilježja u Ledićima, u federalnom dijelu Trnova, danas je služen parastos za 22 nevine srpske žrtve, od kojih je najmlađi bio 18-mjesečni Milun Tešanović, koje su prije 34 godine ubili i masakrirali pripadnici takozvane Armije BiH.

INSPEKTORAT SRPSKE: Nije došlo do izmjena propisa koji regulišu vakcinisanje djece

INSPEKTORAT Republike Srpske saopštio je da nije došlo do bilo kakvih izmjena zakonskih propisa koji regulišu vakcinisanje djece u Srpskoj, te da javnost o svim pitanjima u vezi sa imunizacijom treba da se informiše kod nadležnih zdravstvenih ustanova i stručnjaka.

PAO SISTEM: Problemi sa izdavanjem viza u BiH, oglasilo se Ministarstvo bezbjednosti

TTEHNIČKI problemi sa softverom za obradu biometrijskih podataka koji su se pojavili u prethodne tri sedmice izazvali su probleme sa zahtjevima za izdavanje viza i boravka stranim državljanima u BiH.

NOVI KORACI KA POVEZIVANJU SRBIJE, SRPSKE I GRČKE KROZ SPORT: Kuvalja se sastao sa generalnim konzulom Srbije u Solunu (FOTO)

VLADIMIR Kuvalja se sastao sa generalnim konzulom Republike Srbije u Solunu Jelenom Vujić Obradović, zamjenikom guvernera Centralne Makedonije Banetom Prelevićem i šefom Predstavništva Republike Srpske u Grčkoj Jelenom Jovanović.

SELAK U OSNOVNOM SUDU U BANJALUCI: Pravosuđe mora biti efikasan servis građana

MINISTAR pravde Republike Srpske Goran Selak razgovarao je, tokom radne posjete Osnovnom sudu u Banjaluci, sa predsjednicom suda Biljanom Radulović, sekretarom Vladimirom Jurišićem i predsjednicima sudskih odjeljenja o ključnim pitanjima od značaja za dalji razvoj i unapređenje rada najvećeg osnovnog suda u Republici Srpskoj.

„JADNO JE ČIME SE BAVE PORED OVOLIKO PROBLEMA U DRŽAVI“: Đajić komentarisao podnošenje prijave policiji protiv njega

VLADO Đajić, narodni poslanik i predsjednik stranke "Volja naroda Srpske – Dr Vlado Đajić" komentarisao prijavu policiji od strane Kabineta predsjednika Narodne skupštine RS zbog lažnog predstavljanja.

BOLJI USLOVI U BIJELJINSKOJ BOLNICI: Obnovljene prostorije za liječenje onkoloških i hematoloških pacijenata (FOTO)

PACIJENTI koji se liječe od malignih oboljenja u Bolnici "Sveti vračevi" u Bijeljini od danas imaju znatno bolje uslove za boravak i liječenje zahvaljujući preuređenju prostora dnevne onkološke bolnice u zgradi nekadašnjeg grudnog odjeljenja.

IZDAT NARANDŽASTI METEOALARM: FHMZ upozorava na obilne padavine, moguće i poplave

FEDERALNI hidrometeorološki zavod izdao je narandžasto upozorenje zbog najavljenih nestabilnih vremenskih prilika u toku dana.