VELIKE VIJESTI: Srbija uskoro dobija svoj satelit!

Foto: Printdkrin/Jutjub/Tech Insider

Osim što će ući u porodicu država koje rade na razvoju svemirskih tehnologija, prvi put ćemo dobiti i fotografije naše zemlje iz vasione u visokoj rezoluciji, a biće moguće je i praćenje klimatskih promjena, staništa endemskih vrsta, zdravlja i veličine šumskog pokrivača.

Multidisciplinarni istraživački tim stručnjaka Mašinskog i Matematičkog fakulteta Univerziteta u Beogradu, Instituta za fiziku i Astronomske opservatorije Beograd, uveliko radi na projektu MOSAIC, koji će u orbitu poslati prvi srpski kjub satelit, kojim će moći da se upravlja sa Zemlje. Riječ je o „letjelicama“, čiji su „tvorci“ univerziteti.

U razgovoru za „Novosti“ jedan od članova tima Marko Gavrilović (24), student doktorskih studija i član Katedre za mehaniku Mašinskog fakulteta, koji istovremeno pohađa i master studije na Matematičkom fakultetu, kaže da je lansiranje satelita okvirno planirano za 2025. Marko je zadužen za proračune orbitalne dinamike letjelice, koji su od ključnog značaja za njeno kretanje i što duži ostanak u orbiti.

– Moj zadatak je da na osnovu evolucije orbite satelita utvrdim kako na njegovo kretanje utiču gravitaciono polje Zemlje, zatim gravitacija Sunca, Meseca i drugih nebeskih tela, kao i ostali efekti, kao što je uticaj sunčevog zračenja i atmosferski otpor i uzgon – objašnjava Marko.

– U veoma razređenom gasu, što je slučaj na visinama većim od 200 kilometara na kojima se kreću sateliti, aerodinamički efekti su posledica razmene energije između čestica atmosfere i samog satelita, što utiče na njegovo kretanje. Naš cilj je da razvijemo algoritme za kontrolu orijentacije i upravljanje kretanjem satelita, kako bismo smanjili te uticaje i omogućili da letelica što duže ostane u orbiti.

Kako navodi Marko, budući kjubsat se sastoji od tri kocke, dimenzija 30 puta 10 puta 10 centimetara. Biće opremljen kamerama i imaće precizan sistem za određivanje svoje lokacije i orijentacije u prostoru. Energiju će generisati putem sklopivih solarnih panela. Letjelice ovog tipa prosječno borave u vasioni oko godinu dana, ali naš tim želi da napravi korak unapred – duže i višlje.

– Hoćemo da uradimo nešto, što niko do sada nije uradio, ne samo za kjub, nego za sve satelite, da izvršimo orbitalno upravljanje i produžimo vek trajanja – ističe Marko. – Želimo da ga, dok je iza planete, stavimo u flajt mod, a kako izađe samo da se okrene. Tako ćemo uštediti energiju, a i zadržaćemo ga što duže u orbiti. Svi su, do sada, leteli u nižim orbitama 200 do 400 kilometara, planiramo da ga pošaljemo na 675 kilometra.

U okviru projekta MOSAICS gotovo sve zemlje u okruženju su započele razvoj svojih svemirskih projekata. Vodeću ulogu imaju Mađarska, Slovenija i Grčka, dok su Hrvatska i Albanija takođe odmakle. Imajući to u vidu, projekat MOSAIC predstavlja šansu da i Srbija uhvati korak sa svetom u ovoj oblasti.

Kosmička istraživanja su, donedavno, bila dostupna samo najrazvijenijim zemljama svijeta. Ubrzani tehnološki razvoj u oblasti informacionih tehnologija, elektronike, komunikacija, upravljanja, savremenih materijala, proizvodnih tehnologija i drugih oblasti, omogućio je širenje osvojenih znanja i tehnologija u oblasti kosmičkih istraživanja i na manje razvijene države, koje žele da ubrzaju svoj razvoj i postanu konkurente.

NAUČNICI U PROJEKTU MOSAIC

POZIV da učestvuje u projektu MOSAIC dobio je od svog mentora, dr Dušana Marčete sa Katedre za astronomiju Matematičkog fakulteta u Beogradu.

U projektnom timu koji radi na razvoju kjub satelita su i istraživači Mašinskog fakulteta, prof. dr Đorđe Čantrak sa Katedre za hidraulične mašine i energetske sisteme, vanr. prof. dr Jelena Svorcan i vanredni prof. dr Toni Ivanov sa Katedre za vazduhoplovstvo, zatim dr Nikola Veselinović iz Instituta za fiziku, dr Luka Popović iz Astronomske opservatorije u Beogradu, kao i dr Dragana Ilić, takođe sa Katedre za astronomiju Matematičkog fakulteta.

DJEVOJKA I JA VOLIMO DA PUTUJEMO

MARKO je osnovne i master studije završio sa prosijekom 10. Upisao je doktorat na „mašincu“, ali i master studije na Matematičkom gdje, takođe, planira da doktorira. Prvi je student angažovan u nastavi, iako je na masteru.

Nosilac je titula najbolji student osnovnih akademskih studija, najbolji student master akademskih studija, kao i titule student generacije. Iza sebe ima i veliki broj takmičenja na kojima je postigao zavidne rezultate.

Trenutno je saradnik u nastavi na Mašinskom fakultetu na predmetu „Mehanika“. Kaže da nije strog, ali traži da se zna.

– Kad radite ono što volite, za sve se nađe vremena – priča Marko. – Družim se, treniram, a najviše vremena provodim sa devojkom. Obožavamo da putujemo, pa gotovo svakog vikenda spakujemo kofere i upoznajemo Srbiju, a i okruženje.

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

MINIĆ POMEO BLANUŠU: Ima 58.281 više glasova

KANDIDAT SNSD-a za predsjednika Republike Srpske Savo Minić osvojio je 288.805 glaova na proteklim izborima, preliminarni su podaci Centralne izborne komisije /CIK/ BiH na osnovu rezultata sa 98,03 odsto biračkih mjesta.

NAJLJEPŠE VIJESTI STIŽU IZ PORODILIŠTA: Bejbi bum u Srpskoj

U Republici Srpskoj u protekla 24 časa rođeno je 25 beba, 11 djevojčica i 14 dječaka.

RADOVI I KLIZIŠTA USPORAVAJU SAOBRAĆAJ: Vozači, obratite pažnju na ove dionice

U Republici Srpskoj i Federaciji BiH saobraćaj se odvija nesmetano, a uslovi za vožnju su povoljni.

STIŽE KIŠA: Meteorolozi još za danas najavili Miholjsko ljeto, a onda slijedi promjena

U Republici Srpskoj i Federaciji BiH danas će biti umjereno oblačno, ponegdje sa kišom i temperaturom vazduha do 30 stepeni Celzijusovih.

VOZAČI U BANJALUCI GUBE STRPLJENJE: Evo kada bi mogli biti gotovi radovi kod „Audi servisa“, i kada bi saobraćaj mogao prodisati

ZBOG mašina, kamiona i radnika kod „Audi servisa“, mnogi koji moraju da prođu ovim dijelom grada, traže alternativne pravce. Jer, put do posla ili kuće pravi je test strpljenja.

NAJNOVIJI PODACI CIK-a: Cvijanović ima glasova koliko Vukanović i Božović zajedno

ŽELJKA Cvijanović, kandidat SNSD-a za srpskog člana Predsjedništva BiH, povećala je prednost u odnosu na protivkandidate i prema najnovijim preliminarnim rezultatima ima 305.165 glasova.

NAJAVLJENI RADOVI: Ovi dijelovi Banjaluke sutra bez struje

ZBOG najavljenih radova sutra će doći do redukcije u isporuci električne energije, saopšteno je iz Elektrokrajine.

„REPUBLIKA SRPSKA NIJE GENOCIDNA, IZDALI STE NAS“ Studentske organizacije u RS sazvale hitnu sjednicu (FOTO)

UNIJA studenata Republike Srpske i Studentski parlament Univerziteta u Istočnom Sarajevu sazvali su hitnu zajedničku sjednicu nakon pojave transparenata na studentskim domovima i reakcija na poruke iz Srbije. Poručuju da pitanja koja su izazvala ogorčenost među studentima zahtijevaju ozbiljan razgovor i jasan institucionalni odgovor.

KLADIONICE VUČIĆU DAJU NAJVEĆE ŠANSE ZA POBJEDU: Ovo su kvote za predstojeće izbore u Srbiji

ALEKSANDAR Vučić, nosilac SNS "Aleksandar Vučić - Ujedinjena Srbija" prvi je favorit da bude novi premijer Srbije nakon vanrednih parlamentarnih izbora 25. oktobra, pokazuju najnovije kvote koje su izbacile kladionice. Prema tim kvotama, na uloženih 1.000 dinara da će Vučić biti premijer dobija se 1.200 dinara odnosno svega 200 dinara profita.

DOBRE VIJESTI: Manje nezaposlenih u Srpskoj

NEZAPOSLENOST u Republici Srpskoj u avgustu je smanjena za 0,42 odsto u odnosu na prethodni mjesec, dok je u Federaciji BiH povećana za 0,71 odsto, podaci su Agencije za rad i zapošljavanje BiH.