„NISMO TIKVA BEZ KORIJENA“ Vujinović – BiH je oduvijek ima srpski predznak

BEOGRAD, 24. OKTOBRA /SRNA/ - Arhiv Republike Srpske predstavio je na Sajmu knjiga u Beogradu monografiju "Sakralna arhitektura banjalučke Eparhije na njenom sadašnjem prostoru od Milanskog edikta do kraja srednjeg vijeka" autora Slavoljuba Lukića, Bojana Vujinovića i Marka Jankovića.

Master arheologije Bojan Vujinović rekao je Srni da je knjiga pisana kako bi se potvrdilo da je BiH oduvijek imala srpski predznak i da se priča o postojanju srpskog stanovništva na tom prostoru može ispratiti od najranijih vremena.

„Pokazujemo da i mi na tom prostoru nismo `tikva bez korijena`. Danas je taj prostor organizovan kroz jednu novu političku situaciju koja se zove Republika Srpska, unutar BiH“, rekao je Vujinović.

On je dodao da su on i druga dva autora pisala ovu knjigu da bi potvrdili i utvrdili srpsko porijeklo na tom prostoru prije dolaska Turaka, da se srpski manastiri nisu pojavili tek kasnije u drugoj polovini 16. vijeka, jer bi to značilo da bi na tom prostoru Sulejman Veličanstveni bio najveći ktitor pravoslavnih bogomolja, što nije tačno.

Vujinović je naveo da se iz spisa papske kurije Grgura Devetog pominju imena Vojislav, Bojislav, što govori da je na tom prostoru nekršteno stanovništvo, odnosno Katolička crkva podrazumijevala da su kršteni samo oni koje je ona krštavala.

U knjizi je obrađena sakralna arhitektura, govori se o crkvama i manastirima, nekropolama, prije svega, srednjovijekovnim, a Vujinović kaže da je to period od Milanskog edikta, 313. godine, kada počinju stvari da se mijenjaju i Konstantin donosi akt kojim dozvoljava slobodu hrišćanske vjeroispovjesti i kada se hrišćanske bogomolje pojavljuju u čitavom Rimskom carstvu, među kojima i na prostoru današnje Banjalučke eparhije.

On je naveo da su u knjizi sabrani i istraživački radovi i prethodnih autora, arheologa, istoričara, etnologa, a Vujinović dodaje da se u knjizi prikazuje i da postoji jedan oblik vakuma od druge polovine sedmog vijeka, pa do početka gotovo 13. vijeka, jer na prostoru te, uslovno rečeno, Banjalučke eparhije nema hrišćanske bogomolje bilo kakvog oblika, ali postoji veliki broj slovenskih nekropola, naselja.

On je naveo da u periodu srednjeg vijeka, sa lijeve i desne strane Vrbasa, odnosno Usora i Soli, vlada Dragutin iz čuvene srpske iz loze Nemanjića, za čije vrijeme se pojavljuje veliki broj hrišćanskih bogomolja.

Na području manastira u Kijevcima, napominje, pronađeno je ogromno kulturno-istorijsko nasljeđe, a tu postoji natpis koji je najstariji najzapadniji iz 1301. godine, a glasi „Ja pop Lomnice, pisah po roždenstvu Hristovom na hiljadu na trista i jedno leto“.

„To govori o jednoj zdravoj srpskoj pravoslavnoj hrišćanskoj zajednici koja se pojavljuje na tom prostoru, a sa druge strane ukazuje i na moguće puno ranije datiranje tog manastira“, istakao je Vujinović, navodeći da i drugi manastiri na tom području pokazuju da je organizovana srpska pravoslavna zajednica u smislu sakralne arhitekture tada postojala.

On je dodao da je knjiga pisana u naučno-popularnom tonu doživjela već dva izdanja, a priprema se i treće, a pored istraživačkih dijelova u knjizi su i neka narodna predanja, potkrijepljene određenim dokazima, anegdotama.

O knjizi su govorili i autori Slavoljub Lukić i Marko Janković.

Na štandu Predstavništva Republike Srpske, prethodno je Udruženje književnika Republike Srpske predstavilo svoja izdanja, kao i časopis „Nova stvarnost“.

O deset izdanja su govorili, između ostalih, predsjednik ovog udruženja Predrag Bjelošević, koji je istakao da su ovo izdanja u posljednje dvije godine, a da je ovo udruženja od prije pet godina počelo i svoju izdavačku djelatnost, tokom koje je izdalo oko 30 naslova.

Govoreći o časopisu „Nova stvarnost“, on je rekao da su umjetnici Republike Srpske nova stvarnost na balkanskim prostorima.

Predstavljena su djela pripovijetke „Legenda o vjetrom vijanima“ Anđelka Anušića, koji je i dobitnik „Andrićeve nagrade“, zatim pjesme „Zajedno, sa zidovima“ Predraga Bjeloševića, pripovijetke „Strašni sud“ Ranka Pavlovića, „Brze ispovesti“ Zorana Jungića.

Predstavljene su izabrane pjesme „Snijeg“ Vjačeslava Kuprijanova, aforizmi „Korektivni imunitet“ Miladina Berića, pjesme „Samotna riječ“ Ranka Risojevića, izabrane pjesme „Petnaesti sprat duše“ Elke Njagolove, pjesme „Krošnja života“ Irene Stanković i priče „Prošlo vrijeme, prohujali životi“ Momčila Koprivice.

Član Udruženja književnika Ranko Pavlović rekao je Srni da su neki od predstavljenih knjiga dobila značajna priznanja, proglašene su za knjige godine, a jedna od njih je Anušićeva knjiga koja je dobila „Andrićevu nagradu“.

(Srna)

NAJNOVIJE IZ RUBRIKE

JELENA TRIVIĆ OPLELA PO VUKANOVIĆU: „Taj nivo bezobrazluka nisam srela u životu“ (FOTO)

PREDSJEDNIK Narodnog fronta Jelena Trivić oglasila se po prvi put nakon opštih izbora, ali ni riječi o rezultatu njene stranke. Na tapetu je bio Nebojša Vukanović koji je izjavio da je Trivićka tražila od Draška Stanivukovića da njenu političku organizaciju uključi u PSS (Pokret sigurna Srpska).

MEDVJED VIĐEN DA SE ŠETA PO PUTU: Vozači u ovom dijelu BiH da budu na posebnom oprezu (FOTO)

VOZAČIMA na području Bugojna ponovo se skreće pažnja na povećan oprez, nakon što je medvjed primijećen uz magistralni put na dionici Čurčića Lug – Kopčić.

„ŠMIT JE POLITIČKI MRTVAC“: Nijemac nazvao Dodika „političkim životinjom“, pa dobio žestok odgovor iz Srpske

BIVŠI nelegalni visoki predstavnik u BiH Kristijan Šmit rekao je, poslije izbora u Bosni i Hercegovini i Republici Srpskoj na kojima je pobijedila SNSD Milorada Dodika, da je Dodik "politička životinja", a odmah je stigao odgovor iz Banjaluke.

DESPRESIJA NIJE SAMO LIČNI PROBLEM: FZO Srpske uveo skrining u domovima zdravlja

FOND zdravstvenog osiguranja /FZO/ Republike Srpske već dvije godine finansira skrining depresije u domovima zdravlja, što je konkretna finansijska podrška usmjerena na unapređenje mentalnog zdravlja stanovništva, koje je važno kao i fizičko, saopšteno je iz Fonda povodom 10. oktobra - Svjetskog dana mentalnog zdravlja.

RODITELJI U PROBLEMU: Neki produženi boravci u Banjaluci već podigli cijene zbog subvencije

NAKON što je Vlada Republike Srpske donijela odluku i isplaćena prva subvencija od 200 KM za djecu koja pohađaju privatne produžene boravke, grupa zabrinutih roditelja uputila je javni apel vlasnicima ovih ustanova sa zahtjevom da vladinu pomoć ne koriste kao izgovor za neopravdano poskupljenje usluga.

„MOJI VELIKI PRIJATELJI“: Netanjahu čestitao Dodiku, Cvijanovićevoj i Miniću na izbornoj pobjedi

IZRAELSKI premijer Benjamin Netanjahu čestitao je pobjedu na izborima u Republici Srpskoj predsjedniku SNSD-a Miloradu Dodiku, kandidatima stranke za predsjednika Srpske Savi Miniću i za srpskog člana Predsjedništva BiH Željki Cvijanović.

NI RODBINA IM NIJE DALA GLAS: Ovi kandidati u Srpskoj doživjeli izborni debakl

ZA brojne kandidate za Narodnu skupštinu Republike Srpske nije glasala ni sva rodbina na Opštim izborima koji su održani u nedjelju, 4. oktobra 2026. godine.

„LJUDI IZLAZE IZ TAKSIJA I IDU PJEŠKE“: Banjaluku guše saobraćajne gužve, taksisti očajni

BANJALUČKI taksisti upozoravaju da su saobraćajne gužve u gradu sve učestalije, posebno u špicevima, zbog čega im vožnje traju duže, a troškovi poslovanja rastu.

DARIJANA FILIPOVIĆ UBJEDLJIVO PRVA: Vodi u trci za hrvatskog člana Predsjedištva BiH

KANDIDAT koalicije okupljene oko HDZ-a BiH Darijana Filipović vodi u trci za hrvatskog člana Predsjedništva BiH sa osvojenih 111.606 glasova, a Denis Bećirović za bošnjačkog člana Predsjedništva BiH sa 215.207 glasova, najnoviji su podaci Centralne izborne komisije BiH na osnovu obrađenih 98,64 biračkih mjesta.

NOVI PODACI CIK-a: SNSD osvojio najviše glasova za Predstavnički dom Parlamentarne skupštine BiH

LISTA SNSD-a za Predstavnički dom Parlamentarne skupštine BiH osvojila je 216.361 glas, pokazuju ažurirani podaci Centralne izborne komisije /CIK/ BiH na osnovu obrađenih 97,83 odsto biračkih mjesta.